เจ็บคอแบบไหนถึงเรียกว่าโรคต่อมทอนซิลอักเสบจากการติดเชื้อแบคทีเรีย

เวลาที่คนไข้เดินเข้ามาหาผมที่ห้องตรวจแล้วบอกว่ากลืนน้ำลายแล้วเจ็บจี๊ดเหมือนมีเข็มมาทิ่มที่คอ พร้อมกับไข้ขึ้นสูง อาการแบบนี้มักจะทำให้เรานึกถึงเจ้าต่อมทอนซิลที่กำลังประท้วงขึ้นมาทันที หลายคนอาจจะคิดว่าเป็นแค่เจ็บคอธรรมดาเดี๋ยวก็หาย แต่ถ้าต้นเหตุมาจากเจ้าแบคทีเรียตัวร้าย เรื่องมันจะไม่จบแค่น้ำอุ่นกับยาอมแก้เจ็บคอทั่วไปแน่นอนครับ

ต่อมทอนซิลอักเสบจากแบคทีเรียต่างจากไวรัสอย่างไร

เวลาที่เราเป็นหวัด เจ็บคอส่วนใหญ่มาจากไวรัส พักผ่อนเยอะๆ ดื่มน้ำมากๆ ไม่กี่วันก็ดีขึ้น แต่ถ้าเป็นโรคต่อมทอนซิลอักเสบจากการติดเชื้อแบคทีเรีย อาการมักจะมาแบบรุนแรงและรวดเร็วกว่ามากครับ จุดสังเกตที่ผมมักจะเจอเวลาตรวจคนไข้คือ ต่อมทอนซิลจะบวมแดงจัด และมักจะมีคราบสีขาวหรือหนองเป็นจุดๆ แปะอยู่บนต่อมทอนซิล ซึ่งต่างจากการติดเชื้อไวรัสที่จะแค่แดงเฉยๆ ไม่มีหนอง

อาการเตือนแบบไหนที่ฟันธงได้เลยว่าติดเชื้อแบคทีเรีย

ถ้าคุณกำลังสงสัยว่าตัวเองหรือคนใกล้ตัวกำลังเผชิญกับโรคต่อมทอนซิลอักเสบจากการติดเชื้อแบคทีเรียอยู่หรือเปล่า ลองเช็คอาการเหล่านี้ดูครับ

• เจ็บคอมากจนกลืนน้ำลายหรืออาหารลำบาก
• มีไข้สูงหนาวสั่น โดยเฉพาะในเด็กๆ ไข้มักจะขึ้นสูงปรี๊ด
• ส่องกระจกดูแล้วเห็นต่อมทอนซิลบวมแดงและมีหนองสีขาวเหลือง
• ต่อมน้ำเหลืองใต้ขากรรไกรบวมโตและกดเจ็บ
• ไม่มีอาการไอ น้ำมูก หรือเสียงแหบ ซึ่งอาการเหล่านี้มักจะเจอในกลุ่มที่ติดเชื้อไวรัสมากกว่า

ทำไมถึงต้องรีบไปพบแพทย์เพื่อกินยาปฏิชีวนะ

หลายคนชอบซื้อยาแก้อักเสบทานเองตามร้านขายยา หรือบางคนอดทนรอให้หายเอง ซึ่งเป็นความเข้าใจที่ค่อนข้างอันตรายครับ สำหรับโรคต่อมทอนซิลอักเสบจากการติดเชื้อแบคทีเรีย การรักษาหลักคือการใช้ยาปฏิชีวนะหรือยาฆ่าเชื้อที่ตรงกับโรค หากเราปล่อยไว้หรือกินยาไม่ครบโดส นอกจากจะไม่หายขาดแล้ว ยังอาจนำไปสู่ภาวะแทรกซ้อนที่น่ากลัว เช่น ฝีรอบต่อมทอนซิล หรือในระยะยาวอาจส่งผลกระทบต่อโรคไข้รูมาติกและโรคไตอักเสบตามมาได้ด้วย

การดูแลตัวเองช่วงคออักเสบให้หายไวขึ้น

นอกจากการกินยาฆ่าเชื้อตามที่แพทย์สั่งให้หมดแม้จะหายเจ็บแล้ว การดูแลตัวเองที่บ้านก็สำคัญไม่แพ้กันครับ

• ดื่มน้ำอุ่นมากๆ เพื่อให้ความชุ่มชื้นและช่วยลดอาการระคายคอ
• กลั้วคอด้วยน้ำเกลืออุ่นๆ วันละหลายๆ ครั้ง ช่วยลดการอักเสบและชะล้างเชื้อโรค
• เลือกทานอาหารอ่อนๆ ที่กลืนง่าย เช่น โจ๊ก ข้าวต้มอุ่นๆ หลีกเลี่ยงอาหารรสจัดหรือของทอดของมันที่ระคายคอ
• พักผ่อนให้เพียงพอเพื่อให้ร่างกายได้ฟื้นฟูระบบภูมิคุ้มกัน

เมื่อไหร่ที่ต้องระวังและรีบกลับมาหาหมอซ้ำ

หลังจากเริ่มทานยาไปแล้ว 48 ถึง 72 ชั่วโมง ไข้ควรจะเริ่มลดลงและอาการเจ็บคอควรจะดีขึ้นตามลำดับ แต่ถ้าหากผ่านไปสองสามวันแล้วอาการยังทรงตัว หรือมีอาการหายใจลำบาก อ้าปากได้น้อยลงเพราะกล้ามเนื้อกรามเกร็ง หรือน้ำลายไหลเพราะกลืนไม่ไหว แบบนี้แปลว่าการอักเสบลุกลามมากแล้ว รีบกลับมาให้คุณหมอตรวจซ้ำด่วนเลยนะครับ