วิธีล้างจมูกด้วยน้ำเกลือในเด็กให้ลูกน้อยหายใจโล่งและสบายตัวขึ้น

ทำไมลูกต้องล้างจมูก แม้ยังเล็กอยู่ก็ทำได้ใช่ไหม

คุณพ่อคุณแม่หลายท่านมักจะกังวลใจเมื่อเห็นลูกน้อยมีน้ำมูกไหลไม่หยุด หรือมีอาการคัดจมูกจนหายใจครืดคราด โดยเฉพาะเด็กเล็กที่ยังสั่งน้ำมูกเองไม่ได้ การล้างจมูกด้วยน้ำเกลือถือเป็นตัวช่วยที่ดีที่สุดวิธีหนึ่ง เพราะน้ำเกลือจะเข้าไปช่วยชะล้างเอาน้ำมูกเหนียวข้น ฝุ่นละออง หรือสารก่อภูมิแพ้ที่ค้างอยู่ในโพรงจมูกออกมา ทำให้ทางเดินหายใจของลูกสะอาดขึ้นและลดความเสี่ยงของการติดเชื้อในโพรงจมูกได้โดยไม่ต้องพึ่งยา

เตรียมอุปกรณ์ให้พร้อมก่อนเริ่มปฏิบัติการล้างจมูก

การล้างจมูกไม่ใช่เรื่องน่ากลัว หากเตรียมอุปกรณ์ให้พร้อมจะช่วยให้ทุกอย่างราบรื่นขึ้น อุปกรณ์พื้นฐานที่ต้องมี ได้แก่:

• น้ำเกลือสำหรับล้างจมูก (Normal Saline 0.9%) ที่สะอาดและผ่านการรับรอง
• ไซริงค์ (Syringe) ขนาด 1-5 มิลลิลิตรสำหรับเด็กเล็ก หรือ 10 มิลลิลิตรสำหรับเด็กโต
• ภาชนะสะอาดสำหรับใส่เกลือ
• ผ้าสะอาดสำหรับเช็ดหน้าและจมูก

ขั้นตอนการล้างจมูกแบบง่ายที่ทำเองได้ที่บ้าน

หากลูกยังเล็ก ให้ใช้ผ้าห่อตัวลูกไว้เพื่อป้องกันการขัดขืน ส่วนเด็กโตสามารถจัดท่านั่งก้มหน้าเล็กน้อยเหนืออ่างล้างหน้าได้ ขั้นตอนมีดังนี้:

• ดูดน้ำเกลือใส่ไซริงค์ในปริมาณที่เหมาะสมกับขนาดโพรงจมูกของลูก
• ค่อยๆ ใส่ปลายไซริงค์เข้าไปที่รูจมูกข้างหนึ่ง โดยให้ลูกหายใจทางปากหรือกลั้นหายใจชั่วขณะ
• ดันน้ำเกลือเข้าไปอย่างนุ่มนวลและต่อเนื่อง เพื่อให้น้ำเกลือไหลวนผ่านโพรงจมูกและออกมาทางรูจมูกอีกข้างหนึ่ง
• ทำซ้ำสลับข้างกันจนกว่าน้ำมูกจะหมดหรือน้ำที่ออกมาเริ่มใสสะอาด

สิ่งที่ต้องระวังเพื่อให้การล้างจมูกปลอดภัยที่สุด

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยคือการดันน้ำเกลือแรงเกินไป ซึ่งอาจทำให้ลูกสำลักหรือน้ำเกลือไหลย้อนเข้าหูชั้นกลางจนเกิดการอักเสบได้ ดังนั้นควรเน้นความนุ่มนวลและจังหวะที่สม่ำเสมอ นอกจากนี้ ควรหมั่นดูแลความสะอาดของอุปกรณ์ทุกครั้งหลังใช้งาน ไม่ใช้ไซริงค์ซ้ำจนเก่าเกินไป และที่สำคัญคือต้องใช้น้ำเกลือสำหรับล้างแผลโดยเฉพาะ ห้ามนำน้ำเกลือที่เปิดทิ้งไว้นานเกิน 1 เดือนมาใช้เด็ดขาด

อาการแบบไหนที่ควรพาไปพบแพทย์ แทนการล้างจมูกเอง

การล้างจมูกช่วยบรรเทาอาการได้มาก แต่ไม่ใช่การรักษาโรคต้นเหตุ หากพบว่าลูกมีอาการดังต่อไปนี้ ควรพาไปพบแพทย์เพื่อตรวจอย่างละเอียด:

• มีไข้สูงร่วมกับน้ำมูกเปลี่ยนสีเป็นสีเขียวหรือเหลืองเข้มติดต่อกันหลายวัน
• ลูกมีอาการหอบเหนื่อย หายใจลำบาก หรือชายโครงบุ๋มขณะหายใจ
• มีอาการไอเรื้อรัง หรือมีเลือดปนออกมากับน้ำมูก
• เด็กดูซึมลง ทานอาหารหรือนมได้น้อยลงอย่างเห็นได้ชัด