เนื้องอกในมดลูกที่มีผลต่อระดับฮอร์โมนตั้งครรภ์ เรื่องที่ว่าที่คุณแม่ต้องรู้

ตรวจเจอเนื้องอกตอนท้อง: เรื่องชวนกังวลใจที่หมอเจอได้บ่อย

เวลาตรวจพบว่าตั้งครรภ์ คนไข้หลายคนมักจะดีใจจนเนื้อเต้น แต่พอหมออัลตราซาวด์แล้วเจอเจ้าก้อนเนื้องอกในมดลูกพ่วงมาด้วย รอยยิ้มก็มักจะเปลี่ยนเป็นความกังวลทันที หลายคนรีบถามหมอด้วยความตกใจว่า ลูกในท้องจะเป็นอะไรไหม เนื้องอกตัวนี้จะแย่งอาหารลูกหรือเปล่า หรือมันจะทำให้หลุดไหม หมอเข้าใจความรู้สึกนี้ดีครับ เพราะในฐานะคนเป็นหมอที่นั่งตรวจคนไข้อยู่ทุกวัน คำถามเหล่านี้คือสิ่งที่คุณแม่ตั้งครรภ์ทุกคนกังวลใจมากที่สุด

เนื้องอกในมดลูกที่มีผลต่อระดับฮอร์โมนตั้งครรภ์ จริงๆ แล้วมันเกี่ยวުރกันอย่างไร

เวลาที่เราพูดถึง เนื้องอกในมดลูกที่มีผลต่อระดับ ฮอร์โมนในร่างกายช่วงตั้งครรภ์ หลายคนอาจจะนึกภาพไม่ออกว่าก้อนเนื้อกล้ามเนื้อธรรมดาๆ ในมดลูกมันไปเกี่ยวอะไรกับฮอร์โมน ความจริงก็คือ ในช่วงที่เราท้อง ร่างกายจะผลิตฮอร์โมนเพศหญิงตัวหลักสองตัวคือ เอสโตรเจนและโปรเจสเตอโรน ออกมาในปริมาณที่สูงปรี๊ดเพื่อประคับประคองการตั้งครรภ์ เจ้าฮอร์โมนเหล่านี้แหละครับที่เป็นเหมือนปุ๋ยชั้นดีที่ทำให้เนื้องอกในมดลูกโตขึ้นตามอายุครรภ์ที่เพิ่มขึ้นด้วย

แต่ในทางกลับกัน ตัวก้อนเนื้องอกเองไม่ได้เป็นตัวผลิตฮอร์โมนหลักที่จะมาทำลายฮอร์โมนตั้งครรภ์โดยตรง สิ่งที่น่ากังวลจริงๆ คือตำแหน่งที่ก้อนเนื้องอกไปฝังตัวอยู่ต่างหาก ถ้ามันไปเบียดอยู่ใกล้กับตำแหน่งที่รกเกาะ หรือไปขัดขวางการสร้างฮอร์โมนจากรกในระยะแรก ก็อาจจะทำให้ระดับฮอร์โมนที่ใช้พยุงการตั้งครรภ์มีความผิดปกติได้ ซึ่งหมอจะคอยติดตามดูอย่างใกล้ชิดในทุกๆ ครั้งที่มาฝากครรภ์

สัญญาณเตือนแบบไหนที่ต้องระวังเป็นพิเศษเมื่อมีเนื้องอกร่วมด้วย

ช่วงเก้าเดือนของการตั้งครรภ์ คนที่มีเนื้องอกอาจจะต้องระมัดระวังมากกว่าคนปกตินิดหน่อยครับ อาการที่หมอมักจะคอยเตือนคนไข้ให้สังเกตอยู่เสมอมีดังนี้

• ปวดท้องน้อยหน่วงๆ มากกว่าปกติ: บางคนปวดจนนอนไม่หลับ ซึ่งเกิดจากการที่ก้อนเนื้องอกขาดเลือดไปเลี้ยงชั่วคราวเพราะโตเร็วกว่าเส้นเลือดที่จะไปหล่อเลี้ยง
• มีเลือดออกทางช่องคลอด: ถือเป็นสัญญาณเตือนภัยที่ต้องรีบมาหาหมอก่อนกำหนดนัด
• คลอดก่อนกำหนด: ก้อนเนื้อขนาดใหญ่อาจไปเบียดพื้นที่ในมดลูก ทำให้ลูกน้อยกลับตัวลำบากหรือกระตุ้นให้มดลูกบีบตัวก่อนเวลาอันควร

วิธีดูแลและประคับประคองการตั้งครรภ์ให้ปลอดภัย

ข่าวดีก็คือ ผู้หญิงส่วนใหญ่ที่มีเนื้องอกในมดลูกสามารถตั้งครรภ์และคลอดลูกออกมาได้อย่างปลอดภัยครับ สิ่งสำคัญที่สุดคือการฝากครรภ์สม่ำเสมอ เพื่อให้หมอได้ใช้เครื่องอัลตราซาวด์คอยวัดขนาดและดูตำแหน่งของเนื้องอกเป็นระยะ หากมีอาการปวดท้อง หมอก็จะพิจารณาให้ใช้ยาแก้ปวดที่ปลอดภัยต่อทารกในครรภ์ และส่วนใหญ่เราจะปล่อยให้เนื้องอกนั้นอยู่เฉยๆ ระหว่างตั้งครรภ์ ยังไม่แนะนำให้ผ่าตัดออกในช่วงท้อง ยกเว้นแต่มีข้อบ่งชี้ทางการแพทย์จริงๆ เท่านั้น

สำหรับคุณแม่ที่กำลังเผชิญกับปัญหานี้อยู่ อยากให้สบายใจและคลายความกังวลลงได้บ้าง ขอแค่ดูแลตัวเองพักผ่อนให้เพียงพอ มาพบแพทย์ตามนัดทุกครั้ง และสังเกตอาการผิดปกติอย่างใกล้ชิด เราจะมีทีมแพทย์คอยดูแลประคับประคองทั้งคุณแม่และเจ้าตัวเล็กให้ปลอดภัยจนถึงวันคลอดอย่างแน่นอนครับ