แนวทางการใช้ยาต้านฮิสตามีนและความปลอดภัยในทารก

คุณพ่อคุณแม่หลายคนเวลาเห็นลูกน้อยวัยแบเบาะมีอาการผื่นคัน น้ำมูกไหล หรือแพ้อากาศ ก็มักจะรู้สึกเป็นห่วงและอยากหายาลดน้ำมูกหรือยาแก้แพ้มาป้อนให้ลูกกินเพื่อให้หายทรมาน แต่ในฐานะหมอ ต้องบอกเลยว่าเรื่องยาแก้แพ้หรือยาต้านฮิสตามีนในเด็กเล็ก โดยเฉพาะทารกอายุต่ำกว่า 1 ขวบ เป็นเรื่องที่ต้องระวังเป็นพิเศษมากๆ เพราะร่างกายและระบบเผาผลาญของเด็กยังพัฒนาไม่เต็มที่เหมือนผู้ใหญ่

ลูกน้อยเป็นภูมิแพ้หรือแค่น้ำมูกใส: ทำความเข้าใจเรื่องสารฮิสตามีน

เวลาที่ลูกโดนฝุ่น ไรฝุ่น หรืออากาศเปลี่ยน เจ้าสารที่ชื่อว่าฮิสตามีนในร่างกายจะหลั่งออกมา ทำให้เกิดอาการคัน ตาแดง จาม หรือมีน้ำมูกไหล ยาต้านฮิสตามีนจึงทำหน้าที่เหมือนตัวบล็อกไม่ให้เจ้าสารตัวนี้ออกฤทธิ์ แต่ปัญหาคือยาแก้แพ้รุ่นเก่าหลายตัวมีฤทธิ์กดประสาทส่วนกลาง ทำให้ทารกง่วงซึมมากเกินไป หรือในบางรายอาจเกิดผลข้างเคียงที่อันตรายถึงชีวิตได้หากใช้ปริมาณไม่ถูกต้อง

อันตรายและข้อจำกัดของการใช้ยาแก้แพ้ในเด็กเล็ก

ตามคำแนะนำทางการแพทย์ปัจจุบัน เราพยายามหลีกเลี่ยงการจ่ายยาแก้แพ้กลุ่มเก่าให้เด็กทารกอายุต่ำกว่า 2 ขวบ เว้นแต่มีความจำเป็นจริงๆ และอยู่ในความดูแลของแพทย์ เพราะมีรายงานทางการแพทย์พบว่าการใช้ยาแก้แพ้บางชนิดในเด็กเล็กอาจทำให้เกิดภาวะหายใจช้าลง หรือเกิดอาการดื้อยาและผลข้างเคียงรุนแรง นอกจากนี้ อาการหวัดธรรมดาในทารกส่วนใหญ่เกิดจากไวรัส ซึ่งยาแก้แพ้ไม่ได้ช่วยรักษาให้หายขาด แค่ช่วยบรรเทาอาการชั่วคราวเท่านั้น

คุณแม่มือใหม่ควรรับมืออย่างไรเมื่อลูกมีอาการแพ้

หากลูกน้อยมีอาการคันจากผื่นแพ้ หรือมีน้ำมูกไหล สิ่งแรกที่หมอแนะนำให้ทำไม่ใช่การรีบวิ่งไปซื้อยาแก้แพ้มาป้อน แต่เป็นการหาสาเหตุและหลีกเลี่ยงสิ่งที่ทำให้ลูกแพ้ เช่น ปรับอุณหภูมิห้องไม่ให้เย็นหรือชื้นเกินไป หมั่นทำความสะอาดที่นอนเพื่อลดไรฝุ่น หรือใช้การล้างจมูกด้วยน้ำเกลือเพื่อช่วยให้น้ำมูกนิ่มลงและระบายออกได้ง่ายขึ้น ซึ่งวิธีนี้ปลอดภัยกับทารกมากที่สุด

อาการแบบไหนที่แปลว่าได้เวลาต้องพาส่งโรงพยาบาล

บางครั้งอาการของลูกอาจไม่ใช่แค่ภูมิแพ้ธรรมดา หากคุณพ่อคุณแม่สังเกตเห็นว่าลูกมีอาการเหล่านี้ร่วมด้วย ควรรีบพาไปพบแพทย์โดยด่วน ไม่ควรซื้อยาแก้แพ้กินเองเด็ดขาด

• หายใจมีเสียงวี๊ด หายใจเร็วกว่าปกติ หรือซี่โครงบุ๋มเวลาหายใจ
• มีผื่นลมพิษขึ้นกระจายทั่วตัวอย่างรวดเร็ว ร่วมกับอาการบวมที่ใบหน้าหรือริมฝีปาก
• ลูกซึมลงปลุกตื่นยาก หรือไม่ยอมดูดนมเลย
• มีไข้สูงร่วมกับอาการไอหรือมีน้ำมูกเขียวข้น