เคล็ดลับเลือกกินเพื่อหยุดเสมหะกวนใจ หายใจโล่งสบายขึ้น

ช่วงไหนที่อากาศเปลี่ยน เดี๋ยวร้อนเดี๋ยวฝน หรือเวลาที่เป็นหวัด ภูมิแพ้ เชื่อว่าหลายคนต้องเจอกับปัญหาคราบเสมหะเหนียวๆ ที่ติดอยู่ในคอ จะไอออกก็ไม่ออก จะกลืนก็ไม่ลง น่ารำคาญใจไม่น้อยเลยใช่ไหมครับ เวลาที่คนไข้มาบ่นเรื่องนี้ที่ห้องตรวจ ผมมักจะแนะนำเสมอว่า นอกจากยาพ่นหรือยาละลายเสมหะแล้ว อาหารการกินในชีวิตประจำวันนี่แหละครับที่เป็นตัวช่วยชั้นดี หรือในทางกลับกัน อาจเป็นตัวการที่ทำให้เสมหะเหนียวข้นกว่าเดิมโดยที่เราไม่รู้ตัว

เสมหะเจ้าปัญหามาจากไหน และทำไมอาหารถึงเกี่ยวกัน?

ร่างกายของเรามีต่อมสร้างเมือกและเสมหะเพื่อทำหน้าที่ดักจับฝุ่นละออง เชื้อโรค หรือสิ่งแปลกปลอมไม่ให้หลุดรอดลงไปสู่ปอด แต่เวลาที่เราป่วย ร่างกายเกิดการอักเสบ หรือไปกินอาหารบางประเภทที่กระตุ้นการสร้างเมือก ระบบทางเดินหายใจก็จะผลิตเสมหะออกมามากกว่าปกติ กลายเป็นความอึดอัดแน่นคอที่รบกวนการใช้ชีวิต ดังนั้น การดูแลโภชนาการเพื่อลดการสร้าง เสริมภูมิคุ้มกัน และช่วยให้เสมหะไม่เหนียวข้น จึงเป็นหัวใจสำคัญในการฟื้นตัวครับ

อาหารกลุ่มไหนบ้างที่กระตุ้นให้เสมหะมาเต็มคอ?

ก่อนจะไปดูของที่ควรกิน เรามาเช็คกันก่อนดีกว่าว่ามีอะไรบ้างที่ควรเพลาๆ มือลงในช่วงที่เสมหะเยอะ:

• ผลิตภัณฑ์จากนมวัว: นม เนย ชีส หรือโยเกิร์ต แม้จะมีประโยชน์ แต่โปรตีนบางตัวในนมวัวอาจไปกระตุ้นให้เยื่อบุทางเดินหายใจสร้างเมือกมากขึ้น และทำให้เสมหะที่มีอยู่แล้วมีความเหนียวข้นกว่าเดิม
• อาหารหวานจัดและน้ำตาลทรายขาว: น้ำตาลเป็นตัวการสำคัญที่ทำให้เกิดการอักเสบในร่างกาย และยังส่งผลให้ระบบภูมิคุ้มกันทำงานได้ ด้อยลง เสมหะก็เคลียร์ยากขึ้นตามไปด้วย
• อาหารทอดและของมัน: อาหารที่มีไขมันอิ่มตัวสูงใช้เวลาย่อยนาน ทำให้ระบบย่อยอาหารทำงานหนัก และอาจส่งผลให้เกิดการระคายเคืองในลำคอได้ง่ายขึ้น
• เครื่องดื่มที่มีคาเฟอีนและแอลกอฮอล์: กาแฟ ชา หรือแอลกอฮอล์ มีฤทธิ์ขับปัสสาวะอ่อนๆ ทำให้ร่างกายสูญเสียน้ำได้ง่าย เมื่อร่างกายขาดน้ำ เสมหะในคอก็จะแห้งและเหนียวหนืดติดคอมากขึ้น

เลือกกินอะไรดีช่วยละลายเสมหะและทำให้ชุ่มคอ?

เมื่อลดของกระตุ้นแล้ว ก็ถึงเวลาเติมสารอาหารดีๆ ที่ช่วยให้ทางเดินหายใจโล่งขึ้นครับ

• น้ำเปล่าอุ่นๆ: นี่คือยาวิเศษที่ถูกที่สุดและดีที่สุด น้ำช่วยเจือจางความเหนียวข้นของเสมหะให้ขับออกได้ง่ายขึ้น พยายามจิบน้ำอุ่นตลอดวันแทนการดื่มน้ำเย็นจัด
• ขิง ข่า และกระเทียม: สมุนไพรไทยกลุ่มนี้มีฤทธิ์เผ็ดร้อน ช่วยขับเหงื่อ ขับลม และช่วยละลายเสมหะในหลอดลมได้ดีเยี่ยม ลองจิบน้ำขิงอุ่นๆ สักแก้วจะรู้สึกโล่งคอขึ้นทันที
• ผลไม้ที่มีวิตามินซีสูง: เช่น ส้ม มะนาว ฝรั่ง ช่วยเสริมภูมิคุ้มกัน และรสเปรี้ยวอ่อนๆ ยังช่วยกระตุ้นการหลั่งน้ำลาย ทำให้คอชุ่มชื้น ลดอาการระคายเคืองที่ทำให้รู้สึกอยากไอ
• อาหารต้มซดน้ำร้อนๆ: แกงจืดเต้าหู้หมูสับใส่หัวไชเท้าร้อนๆ หรือซุปไก่ใส จะช่วยให้ความชื้นเข้าสู่ทางเดินหายใจโดยตรง และช่วยคลายความอัดอั้นในลำคอได้ดีมาก

ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการกินร่วมกับการดูแลตัวเอง

นอกจากชนิดของอาหารแล้ว วิธีการกินก็สำคัญไม่แพ้กันครับ ในช่วงที่มีเสมหะมากๆ ควรกินอาหารมื้อย่อยๆ แต่บ่อยครั้ง เพื่อไม่ให้กระเพาะอาหารไปดันกระบังลมจนแน่นหน้าอก และที่สำคัญคือไม่ควรนอนราบทันทีหลังกินอาหารเสร็จอย่างน้อยสองถึงสามชั่วโมง เพราะกรดหรืออาหารอาจย้อนขึ้นมาทำให้ระคายเคืองคอและสร้างเสมหะเพิ่มขึ้นได้

การปรับโภชนาการอาจไม่ได้เห็นผลทันตาในมื้อเดียว แต่ถ้าทำอย่างต่อเนื่องควบคู่กับการพักผ่อนที่เพียงพอและหลีกเลี่ยงฝุ่นควัน เราจะค่อยๆ สังเกตเห็นเลยว่าเสมหะเหนียวๆ ที่เคยรบกวนจิตใจค่อยๆ ลดน้อยลง ลมหายใจกลับมาโล่งสบาย และร่างกายฟื้นตัวได้ไวขึ้นอย่างแน่นอนครับ