เคล็ดลับเลือกกินอะไรให้เสมหะไม่กวนใจ หายใจโล่งสบายขึ้น

ตื่นมาแล้วรู้สึกมีเสมหะเหนียวติดคอ ตลอดทั้งวันแก้ยังไงดี

เวลาที่ตรวจคนไข้ในห้องตรวจ สิ่งหนึ่งที่มักจะได้ยินบ่อยๆ จากปากของคนไข้ ไม่ว่าจะเป็นภูมิแพ้ เป็นหวัด หรือแม้แต่คนสุขภาพดีทั่วไป ก็คืออาการมีเสมหะเหนียวข้นอยู่ในคอ จะไอออกก็ไม่ออก จะกลืนก็ไม่ลง ยิ่งตอนเช้าตื่นนอนหรือช่วงดึกๆ ยิ่งน่ารำคาญใจไม่น้อย

หลายคนอาจจะคิดว่าเสมหะเป็นเรื่องของยาหรือการล้างจมูกเท่านั้น แต่ในฐานะหมออยากบอกว่า อาหารที่เราตักเข้าปากทุกวันนี่แหละครับ มีส่วนสำคัญมากๆ ในการกระตุ้นหรือลดการสร้างเมือกในทางเดินหายใจ หากเราเลือกกินให้ถูกวิธี การดูแลโภชนาการเพื่อลดการสร้าง ก็จะช่วยให้ลำคอโล่งสบายขึ้นได้อย่างคาดไม่ถึง

อาหารกลุ่มไหนบ้างที่กระตุ้นให้เสมหะเหนียวข้นขึ้นโดยไม่รู้ตัว

ก่อนจะไปดูว่าต้องกินอะไร เรามาเช็คกันก่อนดีกว่าว่ามีอะไรบ้างที่ควรเพลาๆ มือลง เพราะสิ่งเหล่านี้เปรียบเสมือนตัวการที่ทำให้ต่อมสร้างเมือกทำงานหนักขึ้น

• ผลิตภัณฑ์จากนมวัว: นม ชีส เนย หรือโยเกิร์ต แม้จะมีประโยชน์ แต่โปรตีนบางตัวในนมวัวอาจไปกระตุ้นให้ร่างกายหลั่งเมือกออกมามากขึ้นและมีความเหนียวข้นกว่าเดิม
• อาหารหวานจัดและน้ำตาลทรายขาว: น้ำตาลกระตุ้นให้เกิดภาวะอักเสบอ่อนๆ ในร่างกาย ซึ่งส่งผลให้ระบบทางเดินหายใจผลิตเสมหะออกมาป้องกันตัวเองเพิ่มขึ้น
• ของทอดและอาหารมันเยิ้ม: ไขมันย่อยยากทำให้ระบบย่อยอาหารทำงานหนัก และรบกวนการทำงานของทางเดินหายใจส่วนบน
• อาหารแปรรูปและฟาสต์ฟู้ด: มีโซเดียมสูงและสารกันบูดที่อาจกระตุ้นให้เยื่อบุทางเดินหายใจระคายเคือง

เลือกกินอาหารแบบไหนถึงช่วยเคลียร์ทางเดินหายใจให้โล่ง

เมื่อเราลดตัวกระตุ้นได้แล้ว ก็ถึงเวลาเติมสารอาหารดีๆ ที่ช่วยละลายเสมหะและลดการอักเสบจากภายในกันบ้างครับ

ดื่มน้ำอุ่นให้เพียงพอคือกฎเหล็กข้อแรก

ฟังดูเหมือนเป็นเรื่องง่ายและคลาสสิก แต่การจิบน้ำอุ่นระหว่างวันนี่แหละคือยาวิเศษ น้ำจะช่วยเจือจางความเหนียวข้นของเสมหะในคอและปอดให้ขับออกมาได้ง่ายขึ้นโดยไม่ต้องเค้นไอแรงๆ

สมุนไพรฤทธิ์เผ็ดร้อนช่วยขับเสมหะ

ขิง ข่า และกระเทียม มีสารธรรมชาติที่ช่วยขยายหลอดลมและลดความหนืดของเมือกในลำคอ การซดน้ำซุปไก่ใส่ขิงร้อนๆ มื้อเที่ยงหรือมื้อเย็น จะช่วยให้จมูกโล่งและขับเสมหะได้ดีมาก

ผักผลไม้ที่มีวิตามินซีและสารต้านอนุมูลอิสระสูง

ส้ม ฝรั่ง มะนาว หรือเบอร์รี่ต่างๆ ช่วยเสริมภูมิคุ้มกันและลดการอักเสบในเยื่อบุทางเดินหายใจ ทำให้ต่อมสร้างเมือกทำงานเป็นปกติ ไม่ผลิตเสมหะออกมามากเกินความจำเป็น

ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการกินร่วมกับการใช้ชีวิตประจำวัน

การเลือกกินอาหารที่มีประโยชน์อย่างเดียวอาจไม่พอ ถ้าพฤติกรรมการใช้ชีวิตยังส่งเสริมให้เกิดเสมหะ หมอแนะนำให้ลองทำตามนี้ควบคู่กันไปครับ

• หลีกเลี่ยงการกินมื้อดึก: การนอนราบหลังจากกินอิ่มใหม่ๆ อาจทำให้น้ำย่อยไหลย้อนขึ้นมาเคืองคอ ซึ่งร่างกายจะตอบสนองด้วยการสร้างเสมหะออกมาปกป้องลำคอ
• งดเครื่องดื่มเย็นจัด: น้ำแข็งหรือน้ำเย็นจัดอาจทำให้เส้นเลือดฝอยที่คอหดตัวฉับพลันและกระตุ้นการไอมีเสมหะได้ง่ายขึ้น
• หลีกเลี่ยงควันและฝุ่น: ควบคุมสิ่งแวดล้อมรอบตัวไม่ให้สูดดมสารระคายเคือง ซึ่งเป็นต้นเหตุหลักที่ทำให้ร่างกายต้องผลิตเสมหะมาดักจับสิ่งแปลกปลอม

การดูแลสุขภาพทางเดินหายใจให้ปลอดโปร่งไม่ใช่เรื่องยาก แค่เราใส่ใจกับจานอาหารในแต่ละมื้อ ลดของหวาน ของมัน และนมวัวลงบ้าง เพิ่มน้ำอุ่นและสมุนไพรใกล้ตัวเข้าไป เพียงเท่านี้อาการเสมหะกวนใจก็จะค่อยๆ ลดลง และทำให้เรากลับมาหายใจได้เต็มปอดอีกครั้ง