เจาะลึกปัญหาการแพ้ผ้าอนามัยหรือผลิตภัณฑ์ระงับกลิ่นกาย: อาการเตือนที่ผู้หญิงไม่ควร ignore

ช่วงนี้ใครมีอาการคันยุบยิบ แสบแดง หรือมีผื่นขึ้นบริเวณจุดซ่อนเร้นหลังเปลี่ยนยี่ห้อผ้าอนามัย หรือหลังลองใช้สเปรย์ระงับกลิ่นกายตัวใหม่บ้างไหม ขอบอกว่าคุณไม่ได้เผชิญปัญหานี้อยู่คนเดียว เพราะที่ห้องตรวจของหมอ มักจะมีคนไข้สาวๆ เดินเข้ามาปรึกษาด้วยอาการระคายเคืองในร่มผ้าแบบนี้อยู่เรื่อยๆ ซึ่งต้นตอมักจะมาจาก การแพ้ผ้าอนามัยหรือผลิตภัณฑ์ระงับกลิ่นกาย ที่เราใช้กันอยู่ทุกวันนี่เอง

ทำความเข้าใจกันก่อนว่า ผิวจุดซ่อนเร้นบอบบางกว่าที่เราคิด

ผิวหนังบริเวณอวัยวะเพศและขาหนีบมีความบางและดูซึมสารเคมีได้ง่ายกว่าผิวส่วนอื่นๆ บนร่างกายหลายเท่าตัว เวลาที่เราใช้ผ้าอนามัยที่มีน้ำหอม มีแถบกาวเหนียวๆ หรือผลิตภัณฑ์ระงับกลิ่นกาย สเปรย์ดับกลิ่น โลชั่นทาผิวขาว รวมถึงแผ่นอนามัยรายวันที่ใส่อยู่ตลอดเวลา สารเคมี น้ำหอม หรือสารกันเสียเหล่านี้จึงมีโอกาสเข้าไปกระตุ้นให้เกิดอาการแพ้หรือระคายเคืองได้ง่ายมาก ส่งผลให้ผิวหนังเกิดการอักเสบแดงและคันอย่างทรมาน

แยกให้ออกระหว่าง แพ้สัมผัส กับ ระคายเคืองทั่วไป

เวลาเกิดอาการขึ้นมา หมออยากให้สังเกตลักษณะอาการของตัวเองก่อน โดยแบ่งออกเป็นสองแบบหลักๆ คือ

• การระคายเคืองจากสารเคมีกัด (Irritant Contact Dermatitis): มักเกิดจากความอับชื้น การเสียดสี หรือสารเคมีที่รุนแรง ทำให้ผิวบริเวณนั้นแสบแดงทันทีหลังใช้ โดยที่ภูมิคุ้มกันในร่างกายไม่ได้ตอบสนองต่อสารนั้นโดยตรง
• การแพ้สัมผัสที่แท้จริง (Allergic Contact Dermatitis): เกิดจากระบบภูมิคุ้มกันของเรามองว่าสารบางตัว เช่น น้ำหอมในผ้าอนามัย หรือส่วนผสมในสเปรย์ระงับกลิ่นกาย เป็นสิ่งแปลกปลอม ทำให้เกิดอาการคัน ผื่นแดง ตุ่มน้ำใส หรือผิวลอก ซึ่งมักจะแสดงอาการชัดเจนหลังจากใช้ไปสักระยะหรือใช้ซ้ำ

สัญญาณเตือนแบบไหนที่บอกว่าเรากำลังแพ้ชัวร์ๆ

อาการหลักๆ ที่ฟ้องว่าผิวบริเวณนั้นกำลังประท้วง ได้แก่ ผื่นแดง บวม แสบ ร้อน หรือมีอาการคันยิบๆ ที่เกาเท่าไหร่ก็ไม่หาย บางคนอาจมีตุ่มน้ำใสเล็กๆ ขึ้น หรือผิวแห้งลอกเป็นขุย บริเวณที่สัมผัสกับขอบผ้าอนามัยหรือจุดที่ฉีดสเปรย์ระงับกลิ่นกายโดยตรงมักจะมีอาการชัดเจนที่สุด อาการเหล่านี้สร้างความรำคาญใจและรบกวนชีวิตประจำวันไม่น้อยเลยทีเดียว

วิธีดูแลตัวเองเบื้องต้นเมื่อเริ่มมีอาการคันหรือผื่นขึ้น

ถ้าเริ่มรู้ตัวว่ามีอาการแพ้ สิ่งแรกที่ต้องทำทันทีคือการหยุดใช้ผลิตภัณฑ์ตัวนั้นเด็ดขาด อย่าฝืนใช้ต่อเด็ดขาด แล้วปฏิบัติตามแนวทางเหล่านี้

• หลีกเลี่ยงการสวนล้างช่องคลอดหรือใช้สบู่ที่มีฤทธิ์รุนแรงทำความสะอาดภายใน
• ล้างทำความสะอาดด้วยน้ำเปล่าสะอาดหรือผลิตภัณฑ์สูตรอ่อนโยนสำหรับผิวแพ้ง่ายจริงๆ แล้วซับให้แห้งสนิทด้วยผ้าสะอาด
• งดการเกา เพราะอาจทำให้เกิดแผลถลอกและติดเชื้อแบคทีเรียซ้ำซ้อนได้
• สวมใส่กางเกงในผ้าฝ้ายโปร่งสบาย ไม่รัดแน่นจนเกินไป เพื่อลดการอับชื้นและการเสียดสี

เมื่อไหร่ถึงควรมาพบแพทย์เพื่อตรวจรักษาอย่างจริงจัง

หากดูแลเบื้องต้นแล้วอาการไม่ดีขึ้นภายในสองถึงสามวัน หรือมีอาการรุนแรงมาก เช่น ผื่นลามเป็นวงกว้าง มีแผลแตก มีหนองไหล หรือมีตกขาวผิดปกติร่วมด้วย แนะนำให้มาพบแพทย์เพื่อตรวจวินิจฉัยอย่างละเอียด แพทย์อาจพิจารณาจ่ายยาทาเฉพาะที่กลุ่มสเตียรอยด์อ่อนๆ เพื่อลดการอักเสบ หรือยาแก้แพ้ชนิดรับประทาน รวมถึงต้องแยกแยะให้แน่ใจว่าอาการที่เป็นอยู่เป็นการแพ้ผ้าอนามัยหรือผลิตภัณฑ์ระงับกลิ่นกายจริงๆ หรือเป็นโรคติดเชื้อราในช่องคลอดกันแน่ เพื่อจะได้รักษาได้อย่างตรงจุดครับ