คัน แดง แสบยิบ: เมื่อเจ้ากรรมนายเวรดันเป็นผ้าอนามัยหรือสเปรย์ระงับกลิ่นกาย

ช่วงวันนั้นของเดือนทีไร หลายคนต้องเผชิญกับความอึดอัดสารพัด ยิ่งถ้าเจออาการคันยุบยิบ แสบแดง หรือมีผื่นขึ้นบริเวณจุดซ่อนเร้นด้วยแล้ว ยิ่งทรมานจนแทบไม่อยากขยับตัวไปไหน หลายคนมักโทษความอับชื้นเป็นจำเลยสังคม แต่ในความเป็นจริงแล้ว ตัวการสำคัญที่แอบซ่อนอยู่อาจเป็นสิ่งที่เราคาดไม่ถึงอย่างการแพ้ผ้าอนามัยหรือผลิตภัณฑ์ระงับกลิ่นกายที่ใช้ดูแลจุดซ่อนเร้นนี่เอง

จุดซ่อนเร้นบอบบางกว่าที่คิด ทำไมถึงแพ้ง่ายจัง?

ผิวหนังบริเวณจุดซ่อนเร้นของเรามีความบางและบอบบางมากเป็นพิเศษแถมยังมีต่อมเหงื่อและต่อมไขมันจำนวนมาก ทำให้สารเคมีต่างๆ ซึมซาบเข้าสู่ผิวหนังได้ง่ายกว่าส่วนอื่นๆ ของร่างกาย เมื่อเรานำแผ่นผ้าอนามัยที่มีส่วนผสมของน้ำหอม สารฟอกขาว หรือเจลดูดซับความชื้น มาสัมผัสเสียดสีอยู่ตลอดเวลา หรือเผลอฉีดสเปรย์ดับกลิ่น ทาแป้งหอม เพื่อความมั่นใจ สารเคมีเหล่านี้จึงกลายเป็นสารระคายเคืองชั้นดีที่กระตุ้นให้เกิดปฏิกิริยาแพ้ได้ง่ายขึ้น

หน้าตาอาการแพ้ผ้าอนามัยหรือผลิตภัณฑ์ระงับกลิ่นกายเป็นแบบไหน?

เวลาตรวจคนไข้ที่มีอาการเหล่านี้ ส่วนใหญ่จะมาด้วยอาการคันคะยือบริเวณผิวหนังที่สัมผัสกับผลิตภัณฑ์โดยตรง อาการมักไม่ได้เกิดขึ้นทันที แต่จะเริ่มแสดงอาการหลังจากใช้งานไปสักพัก หรือในช่วงที่ประจำเดือนใกล้หมด ลองสังเกตอาการเหล่านี้ดู:

• ผื่นแดงและบวมเป่ง: ผิวหนังบริเวณแคมหรือรอบปากช่องคลอดมีสีแดงชัดเจน บางครั้งบวมขึ้นอย่างเห็นได้ชัด
• คันยิบๆ แสบร้อน: รู้สึกคันยุบยิบตลอดเวลา ยิ่งเกาจะยิ่งแสบ โดยเฉพาะเวลาเดินหรือเสียดสีกับเสื้อผ้า
• ตุ่มน้ำใสหรือผิวลอก: ในรายที่แพ้รุนแรง อาจพบตุ่มน้ำใสขนาดเล็กแตกออกจนเกิดเป็นแผลถลอกตื้นๆ หรือผิวแห้งลอกเป็นขุย

แยกให้ออกระหว่างแพ้สัมผัสกับการติดเชื้อรา

เรื่องนี้สำคัญมากเพราะอาการมักจะคล้ายกันจนหลายคนเข้าใจผิด อาการแพ้ผ้าอนามัยหรือผลิตภัณฑ์ระงับกลิ่นกาย มักจะเป็นผื่นแดง คัน แสบ ในตำแหน่งที่สัมผัสกับผลิตภัณฑ์นั้นๆ โดยตรง เช่น เป็นรูปทรงสี่เหลี่ยมตามขอบผ้าอนามัย หรือเป็นวงตามจุดที่ฉีดสเปรย์ และอาการมักจะค่อยๆ ดีขึ้นเมื่อหยุดใช้ ในขณะที่การติดเชื้อราในช่องคลอดมักจะมีอาการคันภายในร่วมกับตกขาวที่ผิดปกติ เช่น มีลักษณะเป็นก้อนแป้งสีขาวข้น ไม่มีกลิ่นเหม็น แต่คันมากเป็นพิเศษ

วิธีดูแลตัวเองเบื้องต้นเมื่อเริ่มมีอาการแพ้

หากรู้ตัวว่ากำลังเผชิญกับการแพ้ สิ่งแรกที่ต้องทำคือการหยุดใช้ผลิตภัณฑ์ตัวนั้นทันที อย่าฝืนใช้ต่อเด็ดขาด และปฏิบัติตามแนวทางเหล่านี้:

• งดการใช้สเปรย์ระงับกลิ่นกาย แป้งฝุ่น หรือแผ่นอนามัยที่มีส่วนผสมของน้ำหอมทุกชนิด
• ทำความสะอาดจุดซ่อนเร้นด้วยน้ำเปล่าสะอาด หรือผลิตภัณฑ์ทำความสะอาดที่อ่อนโยนมากๆ ไม่มีฟองและไม่มีน้ำหอม หลีกเลี่ยงการสวนล้างช่องคลอด
• ซับให้แห้งสนิทด้วยผ้าสะอาดเบาๆ ไม่ควรเอาผ้าถูแรงๆ เพราะจะยิ่งทำให้ผิวระคายเคืองมากขึ้น
• สวมใส่กางเกงชั้นในผ้าฝ้ายโปร่งสบาย ไม่รัดแน่นจนเกินไป เพื่อลดการอับชื้นและการเสียดสี

เมื่อไหร่ถึงควรมาพบแพทย์ผิวหนังหรือสูตินรีแพทย์

หากลองหยุดใช้ผลิตภัณฑ์และดูแลตัวเองเบื้องต้นแล้ว อาการคัน แดง หรือแสบร้อนยังไม่ดีขึ้นภายใน 2 ถึง 3 วัน หรือมีตุ่มหนอง มีแผลแตก ลุกลามเป็นวงกว้างจนใช้ชีวิตประจำวันลำบาก ควรมาพบแพทย์เพื่อตรวจวินิจฉัยอย่างละเอียด แพทย์อาจพิจารณาให้ยาทาเฉพาะที่กลุ่มสเตียรอยด์อ่อนๆ เพื่อลดการอักเสบ หรือยาแก้แพ้รับประทานร่วมด้วย และที่สำคัญไม่อยากให้ซื้อยาทาแก้คันสารพัดประโยชน์มาทาเอง เพราะบางตัวอาจมีฤทธิ์แรงเกินไปจนทำให้ผิวบริเวณนั้นบางลงและแพ้ง่ายกว่าเดิม