คัน ระคายเคือง หรือเป็นผื่นแดง ใช่การแพ้ผ้าอนามัยหรือผลิตภัณฑ์ระงับกลิ่นกายจริงไหม?

อาการแบบไหนที่บอกว่าเรากำลังแพ้ของใช้ใกล้ตัว

หลายคนเคยเจอปัญหาอาการคันยิบๆ แสบแดง หรือมีผื่นขึ้นบริเวณจุดซ่อนเร้นหรือขาหนีบหลังจากเปลี่ยนไปใช้ผ้าอนามัยยี่ห้อใหม่ หรือหลังจากลองใช้ผลิตภัณฑ์ระงับกลิ่นกายแบบสเปรย์และแบบแป้งฝุ่น อาการเหล่านี้มักสร้างความกังวลใจและรบกวนการใช้ชีวิตประจำวันอย่างมาก ในทางแพทย์เราเรียกอาการนี้ว่า ผื่นผิวหนังอักเสบจากการสัมผัส ซึ่งเกิดขึ้นได้ง่ายเพราะผิวบริเวณนี้บอบบางและมีความอับชื้นสะสมอยู่ตลอดเวลา

ทำไมเราถึงแพ้ผ้าอนามัยและผลิตภัณฑ์เหล่านี้

สาเหตุหลักมักเกิดจากปฏิกิริยาของผิวหนังต่อสารเคมีที่ผสมอยู่ในผลิตภัณฑ์ ซึ่งแบ่งออกเป็น 2 กรณีใหญ่ คือ การแพ้สารเคมีโดยตรง และการระคายเคืองจากสภาพแวดล้อม

• สารแต่งกลิ่นและน้ำหอม: เป็นสาเหตุอันดับต้นๆ ของการแพ้ผ้าอนามัยแบบมีกลิ่นหอม รวมถึงสเปรย์ระงับกลิ่นกาย ซึ่งสารเหล่านี้มักมีความเข้มข้นจนทำให้ผิวหนังที่บอบบางเกิดอาการแพ้ได้
• วัสดุและเส้นใย: แผ่นใยสังเคราะห์หรือพลาสติกบางชนิดที่ใช้ในผ้าอนามัยอาจกักเก็บความชื้นและสร้างแรงเสียดสีกับผิวหนัง
• สารซึมซับและสารเคมีในผลิตภัณฑ์: สารที่ช่วยเปลี่ยนประจำเดือนให้เป็นเจลหรือสารกันเสียบางประเภทอาจเป็นตัวกระตุ้นให้ผิวหนังเกิดผื่นคัน

วิธีสังเกตว่าเราแพ้อะไรกันแน่

ลองสำรวจตัวเองว่าอาการเหล่านี้เกิดขึ้นตอนไหน หากใช้แล้วคันทันทีหรือเริ่มมีผื่นแดงเป็นวงกว้างหลังจากใช้ไปไม่กี่ชั่วโมง ให้สงสัยว่าเป็นปฏิกิริยาต่อสารเคมีในผลิตภัณฑ์นั้นๆ โดยเฉพาะหากผื่นมีลักษณะลามไปตามขอบของผ้าอนามัยหรือบริเวณที่มีการฉีดสเปรย์ลงไปโดยตรง

ดูแลตัวเองเบื้องต้นอย่างไรเมื่อเริ่มมีอาการ

เมื่อรู้สึกถึงความผิดปกติ อันดับแรกคือต้องหยุดใช้ผลิตภัณฑ์นั้นทันที แล้วล้างทำความสะอาดบริเวณนั้นด้วยน้ำเปล่าอุณหภูมิห้อง หลีกเลี่ยงการใช้สบู่ที่มีน้ำหอมแรงๆ หรือการขัดถูอย่างรุนแรง เพราะจะยิ่งทำให้เกราะป้องกันผิวเสียหาย

หากอาการไม่รุนแรง อาจใช้การประคบเย็นเบาๆ เพื่อลดอาการแสบร้อน และเลือกสวมใส่กางเกงชั้นในผ้าฝ้ายที่ไม่รัดแน่นจนเกินไป เพื่อให้บริเวณนั้นมีการระบายอากาศที่ดีขึ้น

เมื่อไหร่ที่อาการแพ้แบบนี้ควรไปหาหมอ

ไม่ใช่ทุกอาการคันจะหายได้เอง บางครั้งอาจเป็นการติดเชื้อราหรือเชื้อแบคทีเรียที่ทับซ้อนขึ้นมา ควรไปพบแพทย์หากพบสัญญาณดังต่อไปนี้:

• มีอาการบวมแดงรุนแรง หรือมีตุ่มน้ำใสเกิดขึ้น
• มีอาการคันมากจนนอนไม่ได้ หรือผื่นลามเป็นบริเวณกว้าง
• เริ่มมีตกขาวผิดปกติ มีกลิ่นเหม็น หรือมีหนองร่วมด้วย
• อาการไม่ดีขึ้นหลังจากหยุดใช้ผลิตภัณฑ์นั้นๆ มาแล้ว 3-5 วัน

วิธีป้องกันในอนาคต

การป้องกันที่ดีที่สุดคือการเลือกใช้ผลิตภัณฑ์ที่ไม่มีส่วนผสมของน้ำหอมหรือสี และควรเน้นวัสดุที่ระบายอากาศได้ดี หากเป็นไปได้ควรทดลองใช้ในปริมาณน้อยหรือระยะเวลาสั้นๆ ก่อน และจดจำส่วนประกอบของผลิตภัณฑ์ที่เคยแพ้ไว้ เพื่อใช้เป็นข้อมูลในการเลือกซื้อครั้งต่อไปครับ