หูอื้อ ปวดจี๊ด หลังโดนตบหรือเสียงดังใส่ ระวังแก้วหูทะลุ

หลายคนอาจจะเคยเห็นเหตุการณ์ในละครหรือชีวิตจริง ที่มีการตบเข้าที่ใบหูอย่างแรง หรือแม้กระทั่งการตะโกนใส่หูกันในระยะประชิด หลายคนคิดว่าเป็นเรื่องล้อเล่นหรือแค่เจ็บชั่วครู่แล้วก็หาย แต่ในมุมมองของหมอ อุบัติเหตุรอบตัวเหล่านี้อันตรายกว่าที่คิด เพราะมันรุนแรงพอที่จะทำให้แก้วหูของเราฉีกขาดได้เลยทีเดียว

แก้วหูของเราบางแค่ไหน ทำไมถึงทะลุกื่อง่ายจัง?

ก่อนอื่นอยากให้ลองนึกภาพตามนะครับว่า เยื่อแก้วหูของเราไม่ได้หนาอย่างที่คิด มันเป็นเนื้อเยื่อบางๆ ที่ขึงปิดกั้นระหว่างช่องหูชั้นนอกกับหูชั้นกลางเอาไว้ทำหน้าที่เปรียบเสมือนกลอง ที่คอยรับแรงสั่นสะเทือนจากเสียงแล้วส่งต่อไปยังกระดูกหูข้างใน

เมื่อไหร่ก็ตามที่มีแรงกระแทกจากภายนอกอย่างกะทันหัน เช่น โดนฝ่ามือตบเข้าที่หูเต็มแรง แรงดันอากาศในช่องหูจะพุ่งสูงขึ้นอย่างรวดเร็วแบบตั้งตัวไม่ทัน หรือในกรณีที่เจอเสียงดังมากๆ เช่น เสียงประทัดใกล้หู หรือเสียงระเบิด คลื่นเสียงกระแทกที่มีพลังงานสูงนี้ก็สามารถอัดกระแทกจนเยื่อแก้วหูที่บางเฉียบปริแตกหรือทะลุได้เช่นกัน

เช็กด่วน อาการแบบนี้แปลว่าแก้วหูกำลังมีปัญหา

เวลาที่คนไข้เดินเข้ามาหาหมอที่คลินิกด้วยอุบัติเหตุลักษณะนี้ อาการยอดฮิตที่มักจะเล่าให้ฟังตรงกันมักจะมีดังนี้

• เจ็บจี๊ดขึ้นสมองทันที: ตอนโดนกระแทกจะรู้สึกปวดแปล๊บในหูอย่างรุนแรงทันทีทันใด
• หูอื้อและได้ยินไม่ชัด: เหมือนมีน้ำอยู่ในหู หรือมีเสียงวิ้งๆ ตลอดเวลา
• มีเลือดซึมออกมาจากหู: บางคนตกใจมากที่มีเลือดไหลออกมาจากรูหู ซึ่งเกิดจากการฉีกขาดของเยื่อแก้วหูหรือผิวหนังในช่องหู
• เวียนหัว บ้านหมุน: เนื่องจากหูชั้นในทำหน้าที่เรื่องการทรงตัวด้วย แรงกระแทกนี้จึงอาจทำให้เกิดอาการมึนหัวร่วมด้วยได้

ปล่อยไว้จะหายเองไหม หรือต้องรีบหาหมอ?

ข่าวดีคือ เยื่อแก้วหูมีความสามารถในการซ่อมแซมตัวเองค่อนข้างสูง หากรอยทะลุมีขนาดเล็กและไม่มีการติดเชื้ออักเสบแทรกซ้อน รูทะลุส่วนใหญ่จะสามารถปิดเองได้ภายในเวลาไม่กี่สัปดาห์

แต่ข่าวร้ายคือ ระหว่างที่แผลกำลังสบโอกาสจะปิดตัวลง ช่องหูของเราจะกลายเป็นทางผ่านที่เปิดโล่ง ทำให้เชื้อโรคจากภายนอกเข้าไปในหูชั้นกลางได้ง่ายมาก หากเกิดการติดเชื้อขึ้นมา จะทำให้มีหนองไหลออกมาเรื่อยๆ และอาจลุกลามจนสูญเสียการได้ยินถาวรได้ ดังนั้น การปล่อยไว้เฉยๆ โดยไม่ให้แพทย์ตรวจดูให้แน่ใจ จึงเป็นความเสี่ยงที่ไม่ควรทำอย่างยิ่ง

สิ่งห้ามทำเด็ดขาดเมื่อสงสัยว่าแก้วหูทะลุ

ระหว่างที่รอมาพบแพทย์ มีข้อปฏิบัติสำคัญที่หมอย้ำกับคนไข้เสมอเพื่อความปลอดภัย

• ห้ามแคะ แคะ หรือแยงหูเด็ดขาด: ไม่ว่าจะเป็นคัตตอนบัด นิ้วมือ หรืออุปกรณ์ใดๆ ห้ามสอดเข้าไปในหูเป็นอันขาด เพราะจะยิ่งดันให้เชื้อโรคเข้าไปลึกขึ้นและทำให้แผลฉีกกว้างกว่าเดิม
• ระวังอย่าให้น้ำเข้าหู: เวลาอาบน้ำหรือสระผม ต้องระมัดระวังไม่ให้น้ำกระเด็นเข้าหู เพราะน้ำประปาไม่สะอาดจะทำให้หูอักเสบเป็นหนองได้ทันที
• หลีกเลี่ยงการสั่งน้ำมูกแรงๆ: การสั่งน้ำมูกจะสร้างแรงดันในโพรงจมูกและหู ซึ่งจะดันให้รอยฉีกขาดที่แก้วหูขยายใหญ่ขึ้นได้

สัญญาณเตือนภัยอันตรายที่ต้องรีบมาพบแพทย์ทันที

หากมีอาการเหล่านี้ร่วมด้วย ควรรีบมาโรงพยาบาลหรือคลินิกหู คอ จมูก โดยด่วนที่สุด ไม่ควรปล่อยทิ้งไว้ข้ามวัน

• มีเลือดสดหรือหนองไหลทะลักออกมาจากรูหูไม่หยุด
• อาการปวดหูรุนแรงมากขึ้นเรื่อยๆ จนทนไม่ไหว
• สูญเสียการได้ยินอย่างกะทันหัน หรือไม่ได้ยินเลยในข้างนั้น
• มีอาการหน้าเบี้ยวครึ่งซีก หรือเวียนศีรษะบ้านหมุนอย่างรุนแรงจนยืนไม่ไหว

อุบัติเหตุจากการตบหูหรือเสียงดังใส่ไม่ใช่เรื่องล้อเล่น หากโดนกระแทกแล้วมีอาการหูอื้อ เจ็บหู หรือมีเลือดออก ควรรีบมาให้แพทย์ส่องตรวจวินิจฉัยสภาพแก้วหู เพื่อรับยาหยอดหูฆ่าเชื้อป้องกันการติดเชื้อ และติดตามอาการอย่างใกล้ชิดจนกว่าแผลจะหายสนิทครับ