ภาวะลำไส้ทะลุและเยื่อบุช่องท้องอักเสบ เรื่องใหญ่ที่ไม่ควรนิ่งนอนใจ

อาการปวดท้องรุนแรงที่ต้องระวัง อาจไม่ใช่แค่โรคกระเพาะ

หลายคนเวลาปวดท้องมักจะคิดว่าเป็นเพียงอาการท้องอืด หรือโรคกระเพาะอาหารอักเสบธรรมดา แต่เชื่อไหมว่ามีภาวะหนึ่งที่อันตรายถึงชีวิตและต้องการการรักษาที่รวดเร็วที่สุด นั่นคือ ภาวะลำไส้ทะลุและเยื่อบุช่องท้องอักเสบ ซึ่งเปรียบเสมือนระเบิดเวลาในช่องท้องที่หากปล่อยทิ้งไว้เพียงไม่กี่ชั่วโมง ก็อาจนำไปสู่ภาวะติดเชื้อในกระแสเลือดได้

ลำไส้ทะลุเกิดขึ้นได้อย่างไร

ลำไส้ของคนเราเปรียบเสมือนท่อที่มีผนังคอยกักเก็บกากอาหารและเชื้อโรคไว้ภายใน เมื่อใดที่ผนังลำไส้นี้เกิดรูรั่ว ไม่ว่าจะด้วยเหตุผลใดก็ตาม เชื้อโรคและน้ำย่อยที่ควรจะอยู่ในทางเดินอาหารจะรั่วไหลออกมาสู่ช่องท้อง ซึ่งปกติแล้วช่องท้องเป็นพื้นที่ปลอดเชื้อ เมื่อสิ่งสกปรกเหล่านี้หลุดออกมา ก็จะทำให้เกิดการอักเสบของเยื่อบุช่องท้องอย่างรุนแรงตามมาทันที

สาเหตุที่ทำให้เกิดภาวะนี้

• แผลในกระเพาะอาหารหรือลำไส้ที่รุนแรงจนกัดเซาะทะลุผนัง
• ไส้ติ่งอักเสบที่แตกทะลุหากเข้ารับการรักษาไม่ทันเวลา
• โรคลำไส้อักเสบเรื้อรังที่ทำให้ผนังลำไส้บางและฉีกขาด
• การบาดเจ็บรุนแรงที่หน้าท้อง เช่น อุบัติเหตุทางรถยนต์หรือของมีคมทิ่มแทง
• ก้อนมะเร็งในลำไส้ที่เติบโตจนทะลุผนังออกมา

สัญญาณเตือนที่ร่างกายกำลังบอกว่าแย่แล้ว

อาการเด่นชัดที่สุดคือความรู้สึกปวดท้องรุนแรงแบบเฉียบพลัน เหมือนมีใครเอามีดมาแทงในท้อง จากเดิมที่อาจจะปวดแบบจุกเสียดจะเปลี่ยนเป็นการปวดบิดจนตัวงอ หรือปวดตลอดเวลาไม่ยอมหาย นอกจากนี้ยังมีอาการที่น่าสังเกตได้แก่

• หน้าท้องแข็งเกร็งเหมือนกระดาน เมื่อกดลงไปแล้วจะรู้สึกเจ็บจี๊ดจนต้องสะดุ้ง
• มีไข้สูง หนาวสั่น ซึ่งเป็นสัญญาณว่าร่างกายเริ่มมีการติดเชื้อ
• คลื่นไส้ อาเจียน และไม่ถ่ายไม่ผายลม
• ชีพจรเต้นเร็ว หายใจหอบเหนื่อย หรือมีความดันโลหิตต่ำลงจนหน้ามืด

เมื่อไหร่ที่ต้องรีบมาพบแพทย์ด่วนที่สุด

หากคุณมีอาการปวดท้องรุนแรงที่เกิดขึ้นฉับพลันและปวดต่อเนื่องเกิน 6 ชั่วโมง โดยเฉพาะถ้ากดแล้วเจ็บมากจนทนไม่ไหว หรือมีอาการท้องแข็งร่วมด้วย ห้ามซื้อยาแก้ปวดหรือยาลดกรดมากินเองเด็ดขาด เพราะนั่นอาจเป็นการบดบังอาการและทำให้การวินิจฉัยล่าช้า การตัดสินใจมาพบแพทย์ที่ห้องฉุกเฉินให้เร็วที่สุดคือโอกาสรอดชีวิตที่ดีที่สุด เพราะภาวะนี้มักจบลงด้วยการผ่าตัดด่วนเพื่อซ่อมแซมจุดที่รั่วและล้างทำความสะอาดช่องท้องเพื่อลดการติดเชื้อ

การดูแลหลังการผ่าตัดและการป้องกันในระยะยาว

หลังจากผ่านวิกฤตลำไส้ทะลุมาได้ สิ่งสำคัญคือการดูแลแผลผ่าตัดให้สะอาด การกินอาหารตามคำแนะนำของแพทย์อย่างเคร่งครัดในช่วงแรก และที่สำคัญที่สุดคือการหาสาเหตุที่แท้จริงว่าลำไส้ทะลุจากอะไร หากเกิดจากแผลในกระเพาะต้องรักษาโรคกระเพาะอย่างต่อเนื่อง หากเกิดจากมะเร็งต้องรีบวางแผนการรักษาในขั้นตอนถัดไป การป้องกันที่ดีที่สุดคือการไม่ละเลยอาการปวดท้องเรื้อรังและการตรวจสุขภาพสม่ำเสมอ