ทำไมหมอถึงบอกให้หยุดยาแก้แพ้ ก่อนมาตรวจภูมิแพ้ทางผิวหนัง

เวลาที่คนไข้เดินเข้ามาหาหมอที่คลินิกด้วยอาการคันตา คัดจมูก น้ำมูกไหลเรื้อรัง จนสงสัยว่าตัวเองแพ้อะไรกันแน่ หนึ่งในวิธีตรวจหาสาเหตุที่แม่นยำที่สุดคือการทำ Skin Prick Test หรือการทดสอบภูมิแพ้ทางผิวหนัง แต่ก่อนจะเริ่มสะกิดผิวเพื่อดูปฏิกิริยา หมอจะต้องขอให้คนไข้งดการหยุดยาแก้แพ้และยาต้านฮิสตามีนเสียก่อน ซึ่งมักจะสร้างความกังวลใจให้คนไข้ไม่น้อยว่า ถ้าไม่กินยาแล้วอาการกำเริบจะทำอย่างไร

ยากลุ่มนี้ทำงานอย่างไร และทำไมต้องงดก่อนมาตรวจ

ยาแก้แพ้ที่เรากินกันคุ้นเคย แท้จริงแล้วมีชื่อทางวิทยาศาสตร์ว่ายาต้านฮิสตามีน เจ้าสารฮิสตามีนตัวนี้แหละครับที่เป็นตัวการปล่อยสารเคมีในร่างกาย ทำให้เกิดอาการคัน บวม แดง และลมพิษ เวลาที่เราทำทดสอบผิวหนัง หมอหยดสารก่อภูมิแพ้ลงบนผิวแล้วสะกิดเบาๆ เพื่อดูว่าร่างกายจะทำปฏิกิริยาบวมแดงแค่ไหน หากผิวหนังยังMมียาแก้แพ้ตกค้างอยู่ในกระแสเลือด ยาตัวนี้จะไปบล็อกไม่ให้ฮิสตามีนทำงาน ผลลัพธ์ที่ได้จึงกลายเป็นลบปลอม หรือแปลว่าตรวจไม่เจอ ทั้งที่จริงๆ แล้วแพ้ ทำให้เราหลงทางและรักษาไม่ถูกจุด

ต้องหยุดยาแต่ละชนิดนานแค่ไหนก่อนมาพบแพทย์

ยาแก้แพ้ไม่ได้มีแค่ตัวเดียวและความแรงเท่ากันทั้งหมด ระยะเวลาในการขับยาออกจากร่างกายจึงแตกต่างกันออกไป หมอขอแบ่งง่ายๆ ดังนี้ครับ

• ยากลุ่มแก้แพ้ง่วงนอนรุ่นเก่า: เช่น ไดเฟนไฮดรามีน หรือคลอเฟนิรามีน ยาเหล่านี้ออกฤทธิ์สั้นและหมดฤทธิ์เร็ว มักต้องหยุดก่อนวันตรวจประมาณ 3 ถึง 5 วัน
• ยากลุ่มแก้แพ้ไม่ง่วงนอนรุ่นใหม่: เช่น เซทิริซิน, ลอราทาดีน หรือเฟคโซเฟนาดีน ยาพวกนี้ออกฤทธิ์ได้ยาวนานกว่า เพื่อความแม่นยำ หมอจะแนะนำให้หยุดล่วงหน้าประมาณ 5 ถึง 7 วัน
• ยาอื่นๆ ที่ต้องระวัง: ยาลดกรดบางชนิด ยาแก้ไอ หรือยารักษาโรคซึมเศร้าบางตัว ก็มีฤทธิ์ต้านฮิสตามีนผสมอยู่ด้วยเช่นกัน ดังนั้นควรนำยาติดตัวมาให้หมอดูที่คลินิกทุกครั้ง

ถ้าหยุดยาแล้วทรมานมาก ทนไม่ไหวทำอย่างไรดี

นี่คือคำถามยอดฮิตที่หมอได้ยินบ่อยที่สุด คนไข้หลายคนกังวลว่าถ้าหยุดยาแล้วจะมีอาการคันจนนอนไม่หลับ ขอย้ำตรงนี้ว่า หากอาการแพ้รุนแรงมากจนรบกวนชีวิตประจำวัน ห้ามฝนทนทรมานเด็ดขาดครับ ให้โทรศัพท์มาปรึกษาทางคลินิกก่อน เราอาจจะพิจารณาปรับเลื่อนนวันตรวจออกไปก่อน หรือแพทย์อาจพิจารณาให้ใช้ยาพ่นจมูกบางประเภทที่ไม่รบกวนผลการทดสอบชั่วคราวแทน

เตรียมตัวอย่างไรให้พร้อมที่สุดก่อนวันทดสอบภูมิแพ้

นอกเหนือจากเรื่องการหยุดยาแก้แพ้และยาต้านฮิสตามีนแล้ว ยังมีข้อควรปฏิบัติอื่นๆ ที่ช่วยให้การตรวจราบรื่น เช่น งดการทาโลชั่นหรือครีมบริเวณแขนและหลังในวันตรวจ เพราะอาจบังรอยนูนของผิวหนังได้ และควรแจ้งประวัติโรคประจำตัวรวมถึงยาที่กินอยู่ทั้งหมดให้หมอฟังอย่างละเอียด เพราะความปลอดภัยและความแม่นยำในการวินิจฉัยคือสิ่งสำคัญที่สุดในการรักษาอาการแพ้ให้หายขาด