ลูกหัวเราะคันยุกยิก: ปัญหาโรคเหาและการแพร่ระบาดของปรสิตภายนอกในเด็กนักเรียนที่พ่อแม่ต้องรู้ทัน

ช่วงนี้ถ้าสังเกตเห็นลูกสาวหรือลูกชายวัยเรียนเริ่มเอามือเกาหัวบ่อยๆ จนเป็นแผล หรือบ่นว่าคันยุกยิกแถวท้ายทอยและหลังใบหู พ่อแม่หลายคนอาจคิดว่าเป็นเพราะรังแคหรืออากาศร้อน แต่ในความเป็นจริงแล้ว อาการเหล่านี้มักเป็นสัญญาณเตือนภัยใกล้ตัวจากห้องเรียน นั่นคือเรื่องของโรคเหาและการแพร่ระบาดของปรสิตภที่มักระบาดได้ง่ายมากในกลุ่มเด็กนักเรียน

เหาคืออะไร ทำไมถึงติดกันง่ายเหลือเกินในโรงเรียน?

เหาเป็นแมลงตัวเล็กๆ ไม่มีปีก อาศัยอยู่บนหนังศีรษะของมนุษย์โดยการดูดเลือดเป็นอาหารเพื่อการดำรงชีวิต ตัวเหาเองบินไม่ได้และกระโดดไม่ได้ แต่การที่เด็กๆ ไปโรงเรียนต้องทำกิจกรรมร่วมกันอย่างใกล้ชิด เช่น นั่งเบียดกัน เล่นหัวกัน หรือใช้สิ่งของร่วมกัน ไม่ว่าจะเป็นหวี หมวก ผ้าเช็ดหู หรือแม้แต่การนอนกลางวันบนเบาะติดกัน เจ้าเหาตัวจิ๋วเหล่านี้จึงอาศัยจังหวะนี้เดินข้ามหัวจากคนหนึ่งไปสู่อีกคนได้อย่างรวดเร็ว จนกลายเป็นการระบาดเป็นวงกว้างในห้องเรียนได้ง่ายดาย

สังเกตอย่างไรว่าลูกกำลังโดนเหาเล่นงานอยู่?

อาการเด่นชัดที่สุดคืออาการคันยุบยิบที่หนังศีรษะ ซึ่งเกิดจากปฏิกิริยาแพ้น้ำลายของเหาเวลาที่มันกัดเพื่อกินเลือด ยิ่งปล่อยไว้นาน อาการคันจะยิ่งรุนแรงจนเด็กเกาจนเกิดแผลถลอกและติดเชื้อแบคทีเรียแทรกซ้อนได้ หากลองแหวกผมดูบริเวณท้ายทอยหรือหลังใบหู เรามักจะไม่ค่อยเห็นตัวเหาเพียวๆ วิ่งหนี เพราะมันหลบเก่ง แต่สิ่งที่จะเจอแน่ๆ คือ ไข่เหา ซึ่งมีลักษณะเป็นเม็ดรีเล็กๆ สีขาวขุ่นหรือน้ำตาลอ่อน เกาะติดแน่นอยู่โคนเส้นผม ต่างจากรังแคตรงที่รังแคจะปัดออกได้ง่าย แต่ไข่เหาจะรูดออกจากเส้นผมได้ยากมาก

วิธีจัดการและกำจัดเหาให้สิ้นซากแบบปลอดภัย

เมื่อพบว่าลูกเป็นเหา สิ่งสำคัญคือต้องตั้งสติและจัดการอย่างเป็นระบบ ไม่ควรปล่อยทิ้งไว้เพราะจะแพร่ใส่คนอื่นในบ้าน การรักษาหลักๆ มีตั้งแต่การใช้ยาฆ่าเหาตามคำแนะนำของแพทย์หรือเภสัชกร ควบคู่ไปกับการใช้หวีเสนียดสางผมขณะเปียกเพื่อกวาดล้างทั้งตัวเหาและไข่ออกให้หมด การสางผมต้องทำอย่างต่อเนื่องทุก 2-3 วัน เป็นเวลาติดต่อกันประมาณสองสัปดาห์ เพื่อให้มั่นใจว่าไข่รุ่นใหม่ที่เพิ่งฟักออกมาจะถูกกำจัดก่อนที่จะโตพอจะวางไข่ชุดต่อไป

การดูแลความสะอาดสิ่งของเครื่องใช้ในบ้านและโรงเรียน

การกำจัดตัวเหาบนหัวเด็กอย่างเดียวอาจไม่เพียงพอ หากสิ่งของที่เด็กใช้ประจำยังหลงเหลือเหาหรือไข่อยู่ พ่อแม่ควรนำเสื้อผ้า หมวก ผ้าห่ม ตุ๊กตาผ้า และปลอกหมอน ไปซักด้วยน้ำร้อนจัดหรืออบด้วยความร้อนสูงเพื่อฆ่าตัวเหาและไข่ ส่วนหวีและอุปกรณ์แต่งผมควรนำไปแช่ในน้ำร้อนจัดเช่นกัน พร้อมทั้งพูดคุยทำความเข้าใจกับเด็กๆ ให้หลีกเลี่ยงการใช้สิ่งของส่วนตัวร่วมกับเพื่อน เพื่อตัดวงจรการแพร่ระบาดไม่ให้กลับมาวนซ้ำอีก