หูอื้อ ปวดหูจี๊ดๆ สัญญาณเตือนอาการหูชั้นกลางอักเสบที่ห้ามมองข้าม

ทำไมจู่ๆ ถึงปวดหูแบบบอกไม่ถูก

หลายคนมักมาปรึกษาผมที่คลินิกด้วยอาการปวดหูรุนแรง โดยเฉพาะหลังจากเพิ่งเป็นหวัด หรือมีอาการคัดจมูกเรื้อรังมาสักพัก อาการเหล่านี้มักไม่ใช่เรื่องบังเอิญ แต่มันคือสัญญาณเตือนของ อาการหูชั้นกลางอักเสบ ซึ่งเป็นภาวะที่พบได้บ่อยมากทั้งในเด็กและผู้ใหญ่ โดยต้นตอสำคัญมักมาจากเชื้อโรคที่หลุดรอดจากโพรงจมูกหรือลำคอ เข้าไปก่อกวนบริเวณหลังเยื่อแก้วหูครับ

หูชั้นกลางอักเสบเกิดจากอะไรและทำไมเราถึงทรมาน

กลไกของมันเข้าใจง่ายมากครับ ปกติในหูชั้นกลางจะมีท่อระบายอากาศเล็กๆ เชื่อมต่อไปยังหลังโพรงจมูกที่เรียกว่า ท่อยูสเตเชียน เมื่อเราเป็นหวัดหรือภูมิแพ้ ท่อนี้จะบวมและตัน ทำให้ของเหลวที่ปกติควรไหลออกไปได้กลับถูกขังอยู่ข้างใน พอของเหลวคั่งค้าง เชื้อโรคก็เริ่มแบ่งตัวจนเกิดการอักเสบและหนอง แรงดันที่เกิดขึ้นภายใต้เยื่อแก้วหูนี่เองที่เป็นตัวการทำให้คนไข้รู้สึกปวดหูอย่างรุนแรงเหมือนมีอะไรมาดันจากข้างใน

สังเกตอาการอย่างไรให้รู้ว่าเป็นหูชั้นกลางอักเสบ

อาการไม่ได้มีแค่ความปวด แต่มีสิ่งที่สังเกตได้ชัดเจน ดังนี้

• รู้สึกหูอื้อเหมือนมีน้ำอุดหรือหูตึงผิดปกติ
• ปวดหูมาก โดยเฉพาะตอนกลางคืนหรือตอนนอนราบ
• ได้ยินเสียงก้องในหู หรือเสียงเหมือนมีอะไรเคลื่อนไหวในหู
• ในรายที่มีการติดเชื้อรุนแรง อาจมีของเหลวหรือหนองไหลออกมาจากช่องหู
• หากเป็นในเด็กเล็ก มักมีอาการร้องไห้งอแงผิดปกติ ดึงหูตัวเอง หรือมีไข้ร่วมด้วย

ช่วงเวลาไหนที่ควรไปพบแพทย์เพื่อตรวจดูอาการ

อย่าเพิ่งซื้อยาหยอดหูมาใช้เองหากยังไม่ทราบสาเหตุที่แน่ชัด เพราะหากเยื่อแก้วหูเกิดการทะลุ การใช้ยาบางชนิดอาจส่งผลเสียต่อการได้ยินได้ ควรมาพบแพทย์ทันทีเมื่อมีอาการเหล่านี้

• ปวดหูรุนแรงจนทนไม่ไหว หรือนอนไม่ได้เลย
• มีไข้สูงร่วมด้วย
• หูตึงหรือสูญเสียการได้ยินอย่างเฉียบพลัน
• มีของเหลวขุ่นหรือเลือดไหลออกมาจากหู
• อาการปวดไม่ดีขึ้นภายใน 48 ชั่วโมงหลังจากเริ่มรักษาเบื้องต้น

การรักษาที่ถูกต้องต้องทำอย่างไร

เป้าหมายหลักของการรักษาคือการลดแรงดันและการกำจัดเชื้อโรค แพทย์มักจะให้ยาแก้ปวดเพื่อบรรเทาอาการ และในบางรายที่มีการติดเชื้อแบคทีเรียชัดเจน ก็จำเป็นต้องได้รับยาปฏิชีวนะร่วมด้วย นอกจากนี้การใช้ยาพ่นจมูกหรือยาลดน้ำมูกเพื่อช่วยเปิดท่อระบายอากาศในหูก็เป็นส่วนสำคัญที่ช่วยให้คนไข้รู้สึกสบายหูขึ้นได้เร็วครับ

วิธีดูแลตัวเองเพื่อป้องกันไม่ให้กลับมาเป็นซ้ำ

การป้องกันที่ได้ผลดีที่สุดคือการดูแลสุขภาพโพรงจมูกและคอให้ดี หมั่นล้างจมูกด้วยน้ำเกลือเมื่อมีอาการหวัดหรือภูมิแพ้ เพื่อลดปริมาณเชื้อโรคไม่ให้ลุกลามเข้าไปในหูชั้นกลาง รวมถึงหลีกเลี่ยงการอยู่ในที่ที่มีควันบุหรี่หรือมลพิษทางอากาศ เพราะสารระคายเคืองเหล่านี้จะไปกระตุ้นให้ท่อระบายอากาศในหูทำงานผิดปกติได้ครับ