หูชั้นกลางอักเสบ: เมื่อความเจ็บปวดในหูไม่ใช่เรื่องเล่นๆ ที่ปล่อยผ่านได้

อาการหูชั้นกลางอักเสบ เริ่มต้นมาจากอะไร

หลายคนมักเดินเข้ามาปรึกษาด้วยอาการปวดหูรุนแรงหลังเป็นหวัด หรือบางคนรู้สึกเหมือนหูอื้อเหมือนมีน้ำอุดตันอยู่ข้างใน ความจริงแล้วอาการหูชั้นกลางอักเสบมักเกิดตามหลังการติดเชื้อในระบบทางเดินหายใจ เช่น หวัดหรือภูมิแพ้ เมื่อจมูกอักเสบจนบวม ท่อที่เชื่อมระหว่างหลังโพรงจมูกกับหูชั้นกลางที่เรียกว่า ท่อยูสเตเชียน จะเกิดการอุดตัน ทำให้ของเหลวที่ปกติควรระบายออกไปได้กลับขังอยู่ข้างใน จนกลายเป็นแหล่งเพาะเชื้อแบคทีเรียหรือไวรัสในที่สุด

เช็กสัญญาณเตือนว่าเรากำลังป่วยด้วยโรคหูชั้นกลางอักเสบ

อาการเด่นที่คนไข้มักเล่าให้ฟังคือความรู้สึกปวดหูอย่างมากจนนอนไม่ได้ โดยเฉพาะในเด็กเล็กที่อาจจะร้องไห้งอแงผิดปกติ เอามือจับหูบ่อยๆ หรือไม่ยอมกินนม นอกจากนี้ยังมีอาการอื่นที่พบได้บ่อย ได้แก่

• รู้สึกหูอื้อเหมือนมีอะไรมาปิดกั้น
• มีของเหลวหรือหนองไหลออกมาจากหู
• ได้ยินเสียงลดลงชั่วคราว
• มีไข้ร่วมด้วย
• ความรู้สึกแน่นในหูเหมือนแรงดันสูง

เมื่อไหร่ที่ต้องตัดสินใจมาพบคุณหมอ

หากอาการปวดหูรุนแรงมาก หรือมีไข้สูงติดต่อกันเกิน 2 วัน นี่เป็นสัญญาณเตือนว่าร่างกายอาจเริ่มคุมการติดเชื้อเองไม่ได้แล้ว โดยเฉพาะถ้าเริ่มเห็นหนองไหลออกจากหู หรือมีอาการเวียนศีรษะ บ้านหมุน การปล่อยทิ้งไว้โดยหวังว่าจะหายเองอาจนำไปสู่ภาวะแทรกซ้อน เช่น แก้วหูทะลุ หรือเชื้อโรคกระจายไปสู่กระดูกหลังหู ซึ่งเป็นเรื่องที่อันตรายและรักษาได้ยากกว่ามาก

วิธีรักษาที่ทำความเข้าใจได้ไม่ยาก

การรักษาโรคนี้หมอมักเน้นที่การบรรเทาอาการและกำจัดเชื้อเป็นหลัก หากเป็นเชื้อแบคทีเรียอาจจำเป็นต้องใช้ยาปฏิชีวนะตามระยะเวลาที่กำหนดเพื่อให้มั่นใจว่าเชื้อถูกกำจัดหมดจริงๆ นอกเหนือจากการใช้ยาแล้ว คุณหมออาจแนะนำให้ใช้ยาแก้ปวดลดไข้ หรือยาพ่นจมูกเพื่อลดการบวมบริเวณท่อเชื่อมต่อหู เพื่อให้ของเหลวที่ค้างอยู่ระบายออกมาได้สะดวกขึ้น

วิธีดูแลหูให้ปลอดภัยและป้องกันการกลับมาเป็นซ้ำ

สิ่งสำคัญที่สุดคือการป้องกันไม่ให้หวัดลุกลามเข้าหู เมื่อเป็นหวัดควรสั่งน้ำมูกอย่างถูกวิธี คือสั่งเบาๆ ทีละข้าง ไม่ควรสั่งแรงๆ เพราะจะทำให้เชื้อโรคถูกดันผ่านท่อเข้าไปในหูชั้นกลางได้ง่ายขึ้น นอกจากนี้การล้างจมูกด้วยน้ำเกลือเป็นประจำในช่วงที่เป็นหวัด จะช่วยลดปริมาณเชื้อโรคและลดการอักเสบในโพรงจมูก ส่งผลให้ท่อเชื่อมต่อหูไม่อุดตันและลดโอกาสเสี่ยงของอาการหูชั้นกลางอักเสบลงได้อย่างมาก