เจาะลึก ผลข้างเคียงและอาการไม่พึงประสงค์ ที่อาจเกิดขึ้นหลังฉีดวัคซีน

ทำความเข้าใจก่อนว่าทำไมร่างกายถึงมีปฏิกิริยาหลังฉีดวัคซีน

หลายคนมักกังวลเมื่อได้รับวัคซีนแล้วรู้สึกไม่สบายตัว ต้องอธิบายก่อนว่าอาการเหล่านี้เป็นเรื่องปกติที่พบได้บ่อย มันคือสัญญาณบอกว่าระบบภูมิคุ้มกันในร่างกายกำลังตื่นตัวและเริ่มทำงานเพื่อสร้างเกราะป้องกันโรคให้เรา ร่างกายกำลังทำความรู้จักกับเชื้อโรคในรูปแบบที่อ่อนแอหรือชิ้นส่วนของเชื้อ เพื่อจดจำและเตรียมพร้อมรับมือในอนาคต ดังนั้นอาการเหล่านี้จึงเปรียบเสมือนการซ้อมรบของภูมิคุ้มกันนั่นเอง

ช่วง 24-48 ชั่วโมงแรกหลังฉีดวัคซีน: สังเกตอาการอย่างไร

ในช่วงหนึ่งถึงสองวันแรก อาการที่พบบ่อยที่สุดคืออาการปวดบวมแดงบริเวณที่ฉีด หรืออาจมีอาการอ่อนเพลีย ปวดเมื่อยตามตัว มีไข้ต่ำๆ หรือรู้สึกครั่นเนื้อครั่นตัวคล้ายจะเป็นหวัด อาการเหล่านี้ส่วนใหญ่จะค่อยๆ ดีขึ้นและหายไปได้เองภายในเวลาไม่กี่วัน หากเราพักผ่อนให้เพียงพอและดื่มน้ำสะอาดให้มากพอ ร่างกายจะสามารถปรับสมดุลกลับคืนสู่สภาวะปกติได้

วิธีประคบเย็น-ประคบร้อน ลดอาการปวดตึงอย่างถูกวิธี

หากมีอาการปวดตึงบริเวณต้นแขนที่ฉีดวัคซีน ให้หลีกเลี่ยงการนวดคลึงหรือขยับแขนข้างนั้นรุนแรง ในช่วง 24 ชั่วโมงแรก หากรู้สึกปวดมากสามารถใช้ผ้าห่อเจลเย็นหรือน้ำแข็งประคบเบาๆ เพื่อลดอาการอักเสบและลดความรู้สึกปวดได้ หลังจากผ่านไป 48 ชั่วโมง หากยังมีอาการตึงอยู่ การประคบอุ่นจะช่วยให้เลือดไหลเวียนดีขึ้นและช่วยผ่อนคลายกล้ามเนื้อบริเวณนั้นได้ดียิ่งขึ้น

กินยาแก้ปวดพาราเซตามอลอย่างไรให้ปลอดภัย

การใช้ยาพาราเซตามอลถือเป็นตัวช่วยที่ดีที่สุดเมื่อมีไข้หรือปวดเมื่อยมาก ให้ใช้ยาขนาด 500 มิลลิกรัม กินทุก 4-6 ชั่วโมงตามอาการ แต่ต้องระวังอย่ากินเกินขนาดที่กำหนด เพราะยาอาจส่งผลต่อตับได้หากได้รับในปริมาณที่สูงเกินไปต่อวัน ที่สำคัญควรหลีกเลี่ยงการกินยาเพื่อป้องกันไว้ก่อนหากยังไม่มีไข้ เพื่อให้ระบบภูมิคุ้มกันทำงานได้อย่างเต็มประสิทธิภาพตามธรรมชาติ

ข้อควรระวังในการใช้ยาทาบรรเทาอาการปวดตึง

หลายคนชอบใช้ยาทาบรรเทาปวดกลุ่มสเตียรอยด์หรือยาที่มีฤทธิ์ร้อนแรงทาบริเวณที่ฉีดวัคซีน ซึ่งจริงๆ แล้วไม่จำเป็นเลย เพราะอาการปวดที่เกิดจากวัคซีนเป็นอาการภายในกล้ามเนื้อ การทายาภายนอกอาจไม่ได้ช่วยลดปวดได้โดยตรงและอาจทำให้ผิวหนังบริเวณนั้นระคายเคืองได้ ควรเน้นการพักผ่อนและการดื่มน้ำเป็นหลักจะปลอดภัยกว่า

อาการแบบไหนหลังฉีดวัคซีน ที่ต้องรีบไปพบแพทย์ทันที

แม้ผลข้างเคียงส่วนใหญ่จะเป็นเรื่องปกติ แต่ถ้าหากมีอาการดังต่อไปนี้ไม่ควรนิ่งนอนใจและต้องรีบไปโรงพยาบาลทันที ได้แก่ อาการแพ้อย่างรุนแรง เช่น มีผื่นขึ้นตามตัวรวดเร็ว ปากบวม ตาบวม หายใจลำบาก หายใจไม่ออก หรือมีไข้สูงลอยเกิน 39 องศาเซลเซียสติดต่อกันหลายวันโดยไม่ลดลง รวมถึงอาการทางระบบประสาทที่ผิดปกติ เช่น แขนขาอ่อนแรงเฉียบพลัน หรือมีอาการชักเกร็ง อาการเหล่านี้ไม่ใช่ผลข้างเคียงปกติและจำเป็นต้องได้รับการดูแลจากทีมแพทย์อย่างใกล้ชิด