วิธีสังเกตอาการภาวะขาดน้ำจากโรคท้องเสียไวรัส ก่อนจะสายเกินไป

ลูกท้องเสียจากไวรัสลงกระเพาะ น่ากังวลแค่ไหน

เวลาที่คนในครอบครัว โดยเฉพาะเด็กเล็ก หรือผู้สูงอายุ เริ่มมีอาการถ่ายเหลวบ่อยครั้งหรืออาเจียนหนัก สิ่งที่หมอมักจะเน้นย้ำกับญาติเสมอไม่ใช่แค่เรื่องการหยุดถ่าย แต่คือการเฝ้าระวัง การสังเกตอาการภาวะขาดน้ำจากโรค เพราะเมื่อร่างกายเสียน้ำและเกลือแร่ไปมากเกินกว่าจะทดแทนได้ทัน อาจเกิดอันตรายถึงขั้นช็อกหรือระบบอวัยวะภายในล้มเหลวได้

เช็กสัญญาณเตือนจากร่างกาย เมื่อลูกขาดน้ำ

ภาวะขาดน้ำไม่ได้เกิดขึ้นทันที แต่จะมีสัญญาณค่อยๆ ปรากฏให้เราเห็น หากสังเกตดีๆ จะพบความเปลี่ยนแปลงเหล่านี้:

• ปากแห้ง คอแห้ง: ริมฝีปากที่เคยชุ่มชื้นเริ่มแห้งแตก ลิ้นดูแห้งไม่ค่อยมีน้ำลาย
• ปัสสาวะน้อยลง: นี่คือตัวบ่งชี้ที่ดีที่สุด หากในเด็กเล็กไม่เปลี่ยนผ้าอ้อมเกิน 6 ชั่วโมง หรือในผู้ใหญ่ปัสสาวะมีสีเข้มจัดและปริมาณน้อยลง นั่นคือสัญญาณอันตราย
• ตาลึกโหล: ดูจากลักษณะเบ้าตาที่เริ่มบุ๋มลงไปกว่าปกติ
• เพลียจัด หรือซึมลง: หากคนไข้เริ่มดูไม่สดใส ไม่เล่นเหมือนเดิม หรือดูอ่อนเพลียผิดปกติแม้ไม่ได้ทำกิจกรรมหนัก

วิธีทดสอบความยืดหยุ่นของผิวหนังด้วยตัวเอง

หมอมักจะแนะนำวิธีง่ายๆ ที่เรียกว่า Skin Turgor คือการลองใช้นิ้วหยิกเบาๆ ที่บริเวณผิวหนังหน้าท้องหรือต้นแขนแล้วปล่อยดู หากผิวหนังคืนตัวช้า หรือยังคงเป็นรอยจีบอยู่หลังปล่อยมือ แสดงว่าร่างกายเริ่มอยู่ในภาวะขาดน้ำระดับปานกลางถึงรุนแรงแล้ว

เกลือแร่แบบไหนที่ควรดื่มและห้ามดื่ม

หลายคนเข้าใจผิดว่าเครื่องดื่มเกลือแร่สำหรับออกกำลังกายสามารถใช้แทนเกลือแร่สำหรับคนท้องเสียได้ ซึ่งเป็นความเข้าใจที่ผิดครับ เพราะเครื่องดื่มออกกำลังกายมีน้ำตาลสูงเกินไปและมีเกลือแร่ไม่เหมาะสม อาจทำให้การถ่ายเหลวแย่ลง ให้เลือกใช้เฉพาะผงเกลือแร่สำหรับทดแทนการเสียน้ำจากอาการท้องเสีย (ORS) ผสมน้ำต้มสุกตามสัดส่วนข้างซองเท่านั้น

อาการแบบไหนที่ต้องพามาพบหมอทันที

อย่ารอจนเกินไปหากพบอาการเหล่านี้ เพราะการดูแลที่บ้านอาจไม่เพียงพอ:

• ถ่ายเป็นมูกเลือด หรืออาเจียนออกมาเป็นน้ำดีสีเขียว
• มีไข้สูงร่วมด้วย
• มีอาการเพลียมากจนปลุกตื่นยาก หรือไม่ตอบสนองต่อสิ่งเร้า
• อาเจียนรุนแรงจนไม่สามารถจิบน้ำหรือเกลือแร่ได้เลย
• มีอาการปวดท้องรุนแรงเป็นพักๆ จนดิ้นพล่าน

การหมั่นสังเกตอาการอย่างใกล้ชิดและประเมินระดับการขาดน้ำอยู่เสมอ จะช่วยให้เราตัดสินใจพาคนไข้มาถึงมือแพทย์ได้ทันเวลาและลดโอกาสเกิดภาวะแทรกซ้อนรุนแรงลงได้มากครับ