รู้จักเชื้อแบคทีเรียเอสเชอริเชียโคไล: ตัวการร้ายที่ซ่อนอยู่ในอาหารและน้ำ

การติดเชื้อแบคทีเรียเอสเชอริเชียโคไล คืออะไรกันแน่

หลายคนอาจจะคุ้นหูชื่อเชื้อ E. coli หรือที่เรียกชื่อเต็มว่า เชื้อเอสเชอริเชียโคไล กันมาบ้าง ซึ่งจริงๆ แล้วแบคทีเรียชนิดนี้ปกติจะอาศัยอยู่ในลำไส้ของคนและสัตว์ที่มีสุขภาพดีส่วนใหญ่ แต่มันจะเป็นปัญหาใหญ่ก็ต่อเมื่อเราได้รับสายพันธุ์ที่ก่อโรคเข้าสู่ร่างกายผ่านการปนเปื้อนในอาหารหรือน้ำดื่มที่ผ่านการปรุงไม่สุกหรือมีการปนเปื้อนของอุจจาระ ทำให้เกิดอาการท้องร่วงรุนแรงหรือการติดเชื้อในระบบทางเดินปัสสาวะได้

ทำไมเราถึงติดเชื้อนี้ได้ง่ายเหลือเกิน

ช่องทางการได้รับเชื้อนี้มักเกิดขึ้นแบบไม่รู้ตัว โดยส่วนใหญ่มาจากการกิน โดยเฉพาะอาหารกลุ่มต่อไปนี้ที่ต้องระวังเป็นพิเศษ

• เนื้อวัวบดที่ไม่ผ่านการปรุงสุกเพียงพอ เพราะเชื้ออาจปนเปื้อนมาในขั้นตอนการชำแหละ
• น้ำนมดิบหรือน้ำผลไม้ที่ไม่ผ่านกระบวนการฆ่าเชื้อด้วยความร้อน
• ผักสดหรือผลไม้ที่ล้างไม่สะอาด โดยเฉพาะผักที่ใช้ปุ๋ยคอกหรือได้รับน้ำจากแหล่งที่มีการปนเปื้อน
• น้ำดื่มที่ไม่สะอาดหรือการเล่นน้ำในแหล่งน้ำที่ไม่ได้มาตรฐาน
• การติดต่อจากการสัมผัสโดยตรงหากล้างมือไม่สะอาดหลังจากเข้าห้องน้ำหรือสัมผัสสัตว์

สังเกตอาการผิดปกติที่เตือนว่าเราอาจได้รับเชื้อแล้ว

เมื่อเชื้อเข้าสู่ร่างกายแล้วมักจะมีระยะฟักตัวตั้งแต่ไม่กี่วันไปจนถึงหนึ่งสัปดาห์ อาการหลักๆ ที่พบได้บ่อย ได้แก่

• อาการปวดท้องแบบบิดเกร็งอย่างรุนแรง
• ท้องเสียถ่ายเหลว ซึ่งในบางกรณีอาจเปลี่ยนเป็นถ่ายเป็นเลือดสด
• มีอาการคลื่นไส้หรืออาเจียนร่วมด้วย
• อาจมีไข้ต่ำๆ ร่วมด้วยในผู้ป่วยบางราย

ส่วนใหญ่คนทั่วไปอาจหายได้เองภายในหนึ่งสัปดาห์ แต่ถ้าหากเริ่มมีอาการขาดน้ำรุนแรง ปากแห้ง ปัสสาวะน้อย หรือถ่ายเป็นเลือดมาก ต้องรีบมาพบแพทย์ทันทีโดยเฉพาะในกลุ่มเด็กเล็กและผู้สูงอายุ

ดูแลตัวเองอย่างไรให้ห่างไกลการติดเชื้อ

การป้องกันทำได้ไม่ยากหากเราปรับเปลี่ยนพฤติกรรมในชีวิตประจำวัน ดังนี้

• ปรุงอาหารให้สุกด้วยความร้อนที่เหมาะสม โดยเฉพาะเนื้อสัตว์ต้องไม่มีสีชมพูหรือเลือดซึม
• ล้างผักและผลไม้ให้สะอาดด้วยน้ำไหลผ่านเสมอ
• แยกเขียงและมีดสำหรับหั่นเนื้อดิบออกจากอาหารที่พร้อมรับประทาน
• ล้างมือให้สะอาดด้วยสบู่ทุกครั้งก่อนเตรียมอาหารและหลังเข้าห้องน้ำ
• ดื่มน้ำสะอาดหรือน้ำที่ผ่านการต้มสุกเท่านั้น

เมื่อไหร่ที่อาการแบบนี้ไม่ใช่เรื่องเล่นๆ และต้องไปหาหมอ

หากอาการท้องเสียของคุณมีลักษณะดังต่อไปนี้ ไม่ควรซื้อยาทานเองหรือรอดูอาการอยู่ที่บ้านเด็ดขาด

• ถ่ายอุจจาระมีเลือดปนชัดเจน
• มีไข้สูงเกิน 38.5 องศาเซลเซียส
• อาเจียนบ่อยจนไม่สามารถดื่มน้ำหรือทานยาได้
• มีสัญญาณภาวะขาดน้ำ เช่น หน้ามืด เวียนศีรษะ ปัสสาวะไม่ออกมาหลายชั่วโมง

การรักษาหลักในปัจจุบันเน้นไปที่การประคับประคองอาการ เช่น การดื่มสารละลายเกลือแร่เพื่อชดเชยการสูญเสียน้ำและแร่ธาตุ ส่วนการใช้ยาปฏิชีวนะมักไม่แนะนำในทุกกรณี เนื่องจากอาจทำให้อาการแย่ลงหรือส่งผลต่อการปล่อยสารพิษของเชื้อมากขึ้น การพบแพทย์เพื่อประเมินอาการอย่างถูกต้องจึงเป็นทางเลือกที่ดีที่สุดครับ