ไวรัสตับอักเสบชนิดอี: โรคจากหมูๆ ที่ไม่หมูอย่างที่คิด

หลายคนอาจจะคุ้นเคยกับไวรัสตับอักเสบเอและบีกันเป็นอย่างดี แต่พอได้ยินชื่อโรค ไวรัสตับอักเสบชนิดอี หลายคนมักจะทำหน้าสงสัยและถามว่ามันคืออะไร ติดต่อจากไหน และอันตรายแค่ไหน วันนี้หมอขอชวนมาทำความรู้จักกับโรคนี้แบบเข้าใจง่าย เหมือนนั่งคุยกันที่ห้องตรวจครับ

ไวรัสตับอักเสบชนิดอี คืออะไรและมาจากไหน

โรคนี้เกิดจากการติดเชื้อไวรัสที่ชื่อว่า Hepatitis E Virus ซึ่งเจ้าตัวนี้ชอบแอบแฝงมากับอาหารและน้ำดื่มที่ไม่สะอาด โดยเฉพาะเนื้อสัตว์ปรุงไม่สุก หรือน้ำแข็งที่ทำจากน้ำไม่สะอาด เมื่อเรากินเข้าไป เจ้าไวรัสตัวนี้จะเดินทางตรงดิ่งไปที่ตับของเรา ไปแอบอาศัยอยู่และทำให้เซลล์ตับเกิดการอักเสบขึ้นมาครับ

กินหมูดิบหรือสุกๆ ดิบๆ ต้นเหตุหลักที่ต้องระวัง

ในบ้านเรา อาหารที่เป็นตัวการสำคัญที่สุดในการพาเจ้าไวรัสชนิดนี้มาสู่คนก็คือ เนื้อหมูและเครื่องในหมูครับ หลายคนชอบกินลาบหมูดิบ แหนมดิบ หรือหมูกระทะที่ปิ้งแบบสุกๆ ดิบๆ พอย่างไม่ทั่วถึง เจ้าไวรัสที่ทนความร้อนได้ระดับหนึ่งก็ยังไม่ตาย และหลุดเข้าสู่ร่างกายของเราได้ง่ายๆ นอกจากนี้ สัตว์อื่นๆ อย่างกวาง หมูป่า หรือหอยนางรมดิบ ก็เป็นพาหะได้เช่นกัน

ติดเชื้อแล้วร่างกายจะฟ้องว่าอย่างไรบ้าง

เวลาตับเริ่มอักเสบ ร่างกายจะมีสัญญาณเตือนภัยส่งออกมาให้เราสังเกตเห็นได้ โดยอาการมักจะเริ่มแสดงหลังจากรับเชื้อเข้าไปประมาณ 2 ถึง 6 สัปดาห์ อาการเด่นๆ ที่มักจะเจอ ได้แก่

• ตัวเหลืองตาเหลือง: เป็นอาการที่ชัดเจนที่สุดเมื่อตับเริ่มทำงานไม่ไหว
• ปัสสาวะสีเข้ม: เหมือนสีชาเข้มหรือน้ำโค้ก ทั้งๆ ที่ดื่มน้ำปกติ
• ปวดท้องบริเวณชายโครงขวา: ซึ่งเป็นตำแหน่งของตับ
• คลื่นไส้ อาเจียน เบื่ออาหาร: เหม็นกลิ่นอาหารมันๆ
• อ่อนเพลียไม่มีแรงและมีไข้ต่ำๆ: คล้ายกับเป็นไข้หวัดใหญ่

ใครบ้างที่เสี่ยงอาการหนักจนน่ากลัว

สำหรับคนทั่วไปที่มีร่างกายแข็งแรง เมื่อติดเชื้อแล้วระบบภูมิคุ้มกันจะจัดการได้เอง และหายขาดได้ภายในไม่กี่สัปดาห์โดยไม่ต้องกินยาอะไรเป็นพิเศษ แต่มีกลุ่มคนกลุ่มหนึ่งที่หมอต้องเตือนเป็นพิเศษนั่นคือ หญิงตั้งครรภ์ โดยเฉพาะในช่วงสามเดือนสุดท้ายของการตั้งครรภ์ หากติดเชื้อไวรัสตับอักเสบชนิดอี มีความเสี่ยงสูงมากที่ตับจะวายเฉียบพลัน ซึ่งเป็นอันตรายถึงชีวิตทั้งแม่และลูกในท้อง รวมถึงผู้ป่วยที่มีโรคตับเรื้อรังอยู่เดิม หรือคนไข้ที่กำลังกินยากดภูมิคุ้มกันครับ

วิธีป้องกันตัวจากไวรัสตับอักเสบชนิดอี

การป้องกันโรคนี้ไม่ได้ยากเกินความสามารถของเราครับ เริ่มต้นจากสิ่งใกล้ตัวในชีวิตประจำวัน ดังนี้

• กินร้อนร้อนและสุกเสมอ: หลีกเลี่ยงเนื้อสัตว์ดิบๆ หรือปรุงแบบกึ่งสุกกึ่งดิบ
• แยกอุปกรณ์ทำครัว: เขียงและมีดที่ใช้หั่นเนื้อหมูดิบ ต้องแยกจากเนื้อสัตว์สุกหรือผักสด
• ล้างมือให้สะอาด: ทุกครั้งก่อนปรุงอาหารและก่อนรับประทานอาหาร รวมถึงหลังเข้าห้องน้ำ
• ดื่มน้ำสะอาด: เลือกดื่มน้ำที่ต้มสุกหรือน้ำดื่มบรรจุขวดที่ได้มาตรฐาน

เมื่อไหร่ควรไปพบแพทย์ทันที

หากคุณเพิ่งไปกินอาหารสุกๆ ดิบๆ มา แล้วเริ่มมีอาการอ่อนเพลียเบื่ออาหารร่วมกับปัสสาวะสีเข้มขึ้น หรือเริ่มมีอาการตัวเหลืองตาเหลืองปรากฏขึ้นมา ควรรีบมาพบแพทย์เพื่อตรวจเลือดวินิจฉัยและเจาะดูการทำงานของตับทันที อย่าปล่อยทิ้งไว้จนอาการลุกลามใหญ่โต เพราะโรคตับถ้ารู้เร็วและดูแลรักษาอย่างถูกวิธี ก็จะช่วยลดความเสี่ยงอันตรายลงไปได้มากครับ