ถูกสุนัขกัดทำอย่างไรดี? ขั้นตอนการปฐมพยาบาลเบื้องต้นสำหรับบาดแผลที่ควรรู้

ล้างแผลให้สะอาดคือก้าวแรกที่สำคัญที่สุด

เวลาเกิดเหตุการณ์ไม่คาดฝันอย่างการถูกสุนัขกัด หลายคนมักจะตกใจจนทำอะไรไม่ถูก สิ่งที่สำคัญที่สุดและห้ามละเลยเด็ดขาดคือการทำความสะอาดแผลทันที เพราะน้ำลายของสุนัขมีเชื้อโรคและแบคทีเรียจำนวนมาก ขั้นตอนที่ถูกต้องคือให้ใช้สบู่และน้ำสะอาดล้างบริเวณบาดแผลหลายๆ ครั้ง เน้นล้างให้ลึกถึงด้านในเพื่อชะล้างน้ำลายและสิ่งสกปรกออกไปให้ได้มากที่สุด หลังจากนั้นให้ซับแผลให้แห้งด้วยผ้าสะอาดหรือผ้าก๊อซ แล้วเช็ดด้วยแอลกอฮอล์หรือเบตาดีนเพื่อฆ่าเชื้อเบื้องต้น

ห้ามปิดแผลแน่นเกินไปจนอากาศถ่ายเทไม่ได้

หลายคนมักมีนิสัยชอบนำพลาสเตอร์หรือผ้าพันแผลมาปิดทับแผลที่โดนกัดไว้แน่นๆ ด้วยความกลัวว่าเชื้อจะเข้า แต่ความจริงแล้วบาดแผลจากสัตว์กัดมักมีความเสี่ยงต่อการติดเชื้อแบคทีเรียที่เติบโตได้ดีในที่อับชื้น ดังนั้นหลังจากล้างแผลแล้ว ควรปิดแผลด้วยผ้าก๊อซสะอาดแบบหลวมๆ เพื่อให้แผลระบายอากาศได้ดี หากแผลมีเลือดไหลซึมออกมาไม่หยุด ให้ใช้ผ้าสะอาดกดไว้บริเวณปากแผลเบาๆ เพื่อห้ามเลือดก่อนจะรีบเดินทางไปโรงพยาบาล

สัญญาณเตือนที่บอกว่าต้องรีบไปพบคุณหมอเดี๋ยวนี้

การปฐมพยาบาลเบื้องต้นเป็นเพียงการดูแลเฉพาะหน้าเท่านั้น สิ่งที่สำคัญที่สุดคือการได้รับวัคซีนให้ทันท่วงที โดยเฉพาะวัคซีนป้องกันโรคพิษสุนัขบ้าและบาดทะยัก หากมีอาการดังต่อไปนี้ให้รีบไปพบแพทย์โดยเร็วที่สุด

• แผลมีขนาดใหญ่ ลึก หรือมีเลือดไหลไม่หยุด
• สุนัขที่กัดดูมีอาการผิดปกติ ไม่ทราบประวัติการฉีดวัคซีน หรือเป็นสุนัขจรจัด
• บริเวณรอบแผลเริ่มบวม แดง ร้อน หรือมีหนองไหลออกมา
• คนไข้มีอาการไข้สูง หรือรู้สึกปวดเมื่อยตามตัวหลังจากถูกกัด

ประวัติวัคซีนสำคัญกว่าที่คิด อย่ามองข้ามเด็ดขาด

การพิจารณาว่าจะต้องฉีดวัคซีนกี่เข็มขึ้นอยู่กับประวัติการรับวัคซีนเดิมของตัวคนไข้เอง หากเคยฉีดวัคซีนป้องกันพิษสุนัขบ้าครบชุดมาแล้วอาจจะฉีดเพียงกระตุ้น แต่ถ้าหากไม่เคยฉีดมาก่อนหรือจำไม่ได้ หมอจำเป็นต้องให้วัคซีนครบตามโปรแกรม ซึ่งเป็นเรื่องที่ต้องให้ความสำคัญและไม่ควรนัดหมายขาดช่วง เพราะโรคพิษสุนัขบ้านั้นหากแสดงอาการแล้วเป็นอันตรายถึงชีวิตได้

สังเกตอาการสุนัขคู่กรณีหากเป็นไปได้

หากสุนัขที่กัดเป็นสุนัขที่เลี้ยงเองหรือสุนัขในชุมชนที่พอจะติดตามได้ การกักขังสุนัขไว้เพื่อสังเกตอาการอย่างน้อย 10-14 วันเป็นสิ่งที่ควรทำ หากสุนัขยังดูปกติแข็งแรงดี โอกาสที่จะได้รับเชื้อพิษสุนัขบ้าก็จะลดลง แต่ถ้าสุนัขมีอาการป่วยหรือตายลงกะทันหัน ต้องรีบแจ้งให้เจ้าหน้าที่หรือนำซากไปตรวจและให้ข้อมูลกับคุณหมอที่รักษาทันที เพื่อการประเมินความเสี่ยงที่แม่นยำยิ่งขึ้น