แนวทางปฏิบัติเมื่อทารกมีไข้สูงร่วมกับประวัติพื้นที่เสี่ยง

ลูกตัวร้อนจี๋แถมเพิ่งกลับจากพื้นที่เสี่ยง: คุณพ่อคุณแม่ตั้งสติอย่างไรดี?

เวลาลูกน้อยตัวร้อนขึ้นสูงปรี๊ด โดยเฉพาะเพิ่งเดินทางกลับมาจากต่างจังหวัด ต่างประเทศ หรือพื้นที่ที่มีการแพร่ระบาดของโรคติดต่อ ความกังวลใจของคนเป็นพ่อเป็นแม่คงพุ่งสูงจนแทบจะนั่งไม่ติด หมอเข้าใจความรู้สึกนี้ดีเลยครับ เพราะในเด็กเล็กโดยเฉพาะทารก ระบบภูมิคุ้มกันของร่างกายยังพัฒนา แนวทางปฏิบัติเมื่อทารกมีไข้สูง จึงเป็นเรื่องสำคัญมากที่พวกเราต้องรู้เท่าทันและเตรียมรับมือให้ถูกต้องตั้งแต่ก้าวแรกที่ลูกเริ่มมีอาการ

เช็กสัญญาณเตือนด่วน: อาการแบบไหนที่แปลว่าลูกต้องไปหาหมอทันที?

ก่อนอื่นเลยเราต้องมาคัดกรองความรุนแรงกันก่อน หากลูกมีไข้สูงร่วมกับประวัติไปเที่ยวหรืออาศัยในพื้นที่เสี่ยง แล้วมีอาการเหล่านี้ร่วมด้วย ขอบอกว่านอนใจไม่ได้เด็ดขาด ต้องรีบพาไปโรงพยาบาลทันทีโดยไม่ต้องรอให้ครบวัน

• ซึมมาก ปลุกตื่นยาก ไม่ยอมสบตา หรือร้องกวนงอแงผิดปกติแบบปลอบไม่หยุด
• หายใจหอบแรง หายใจจนซี่โครงบุ๋ม หรือมีเสียงครืดคราดในลำคอ
• อาเจียนพุ่ง กินนมหรือน้ำไม่ได้เลย ปัสสาวะน้อยลงหรือผ้าอ้อมแห้งสนิทเกิน 6 ชั่วโมง
• มีผื่นขึ้นตามตัว โดยเฉพาะผื่นจุดแดงหรือจ้ำเลือดที่ไม่จางหายเมื่อใช้นิ้วกด
• ชักเกร็ง ตัวแข็ง หรือตาลอย

วิธีรับมือเบื้องต้นที่บ้านระหว่างรอไปพบแพทย์

ถ้าลูกยังดูสดใสดี กินได้ เล่นได้บ้าง แต่มีไข้สูง สิ่งแรกที่หมอแนะนำให้ทำคือการประเมินสถานการณ์รอบตัวและดูแลเบื้องต้นเพื่อความปลอดภัย

เช็ดตัวลดไข้ด้วยน้ำอุ่นเพื่อระบายความร้อน

การเช็ดตัวช่วยให้หลอดเลือดขยายตัวและระบายความร้อนออกทางผิวหนังได้ดีขึ้น ควรใช้น้ำอุ่นหรือน้ำอุณหภูมิห้อง หลีกเลี่ยงน้ำเย็นจัดหรือน้ำแข็ง เพราะจะทำให้เส้นเลือดหดตัว ความร้อนระบายออกไม่ได้ และอาจทำให้ลูกสะท้านหนาวมากขึ้น

ให้ยาลดไข้ตามน้ำหนักตัวและคำแนะนำของแพทย์

ยาลดไข้ที่ปลอดภัยสำหรับทารกคือกลุ่มพาราเซตามอล แต่ต้องคำนวณปริมาณตามน้ำหนักตัวของลูกให้ถูกต้อง ห้ามกะเกณฑ์เอาเองเด็ดขาด และไม่ควรซื้อยาปฏิชีวนะหรือยาแก้แพ้อื่นๆ ให้กินเองโดยไม่ปรึกษาแพทย์

เจาะลึกโรคฮิตในพื้นที่เสี่ยงที่มักมากับไข้สูง

การรู้ประวัติพื้นที่เสี่ยงช่วยให้เราและแพทย์แคบวงโรคที่ต้องสงสัยได้เร็วขึ้น ตัวอย่างเช่น หากเพิ่งกลับจากพื้นที่ที่มีไข้เลือดออกชุกชุม อาการไข้สูงลอยร่วมกับหน้าแดง ผื่นขึ้น และซึมลง คือสิ่งต้องระวังเป็นพิเศษ หรือหากไปพื้นที่ชนบทที่มีแมลงสัตว์กัดต่อย อาจต้องระวังโรคติดเชื้ออื่นๆ ที่มียุงหรือเห็บเป็นพาหะ

วิธีดูแลระยะยาวและการป้องกันเมื่อกลับถึงบ้าน

เมื่อพาเด็กๆ ไปหาหมอได้รับการวินิจฉัยและรับยาเรียบร้อยแล้ว การดูแลต่อเนื่องที่บ้านคือหัวใจสำคัญในการฟื้นตัว

• ป้อนน้ำเกลือแร่หรือนมแม่บ่อยๆ เพื่อป้องกันภาวะขาดน้ำจากไข้สูง
• วัดอุณหภูมิร่างกายสม่ำเสมอทุก 4 ชั่วโมง พร้อมจดบันทึกอาการและเวลาให้ยาอย่างละเอียด
• แยกของใช้ส่วนตัวและสังเกตอาการคนอื่นๆ ในบ้านเผื่อมีการติดเชื้อร่วมด้วย

ท้ายที่สุดนี้ สัญชาตญาณของคนเป็นแม่เป็นพ่อแม่นยำที่สุด หากรู้สึกว่าลูกอาการไม่สู้ดี แม้จะไม่มีลิสต์อาการอันตรายครบทุกข้อ การพามาให้แพทย์ตรวจประเมินที่โรงพยาบาลย่อมปลอดภัยที่สุดเสมอครับ