ลูกน้อยเป็นไข้สูงแถมเพิ่งกลับจากพื้นที่เสี่ยง: คุณพ่อคุณแม่ต้องรับมืออย่างไร?

ลูกตัวร้อนจี๋แถมมีประวัติไปเที่ยวพื้นที่เสี่ยง หมอเข้าใจเลยว่าอกสั่นขวัญแขวนแค่ไหน

เวลาที่ลูกรักตัวร้อนขึ้นสูงปรี๊ด สิ่งแรกที่วิ่งเข้ามาในหัวของคุณพ่อคุณแม่คือความกังวลใจ ยิ่งถ้าเพิ่งพาเจ้าตัวเล็กเดินทางกลับมาจากต่างจังหวัด พื้นที่ระบาดของโรค หรือแม้แต่กลับจากต่างประเทศ ยิ่งทำให้ความเครียดพุ่งสูงขึ้นไปอีก เพราะไข้สูงในเด็กเล็กโดยเฉพาะทารก ไม่ใช่เรื่องที่จะนิ่งนอนใจได้เลย วันนี้หมอเลยอยากมาเล่าให้ฟังแบบเข้าใจง่ายๆ ว่า เมื่อลูกมีไข้สูงร่วมกับมีประวัติเสี่ยง เราควรตั้งสติและมีแนวทางปฏิบัติอย่างไรบ้างเพื่อให้ปลอดภัยที่สุด

ทำไมทารกมีไข้สูงถึงต้องรีบใส่ใจเป็นพิเศษ?

ในเด็กทารก ระบบภูมิคุ้มกันร่างกายของเขายังพัฒนาได้ไม่เต็มที่เท่ากับผู้ใหญ่หรือเด็กโต การที่ลูกมีไข้สูง (โดยเฉพาะอุณหภูมิเกิน 38.5 องศาเซลเซียสขึ้นไป) มักเป็นสัญญาณเตือนว่าร่างกายกำลังต่อสู้กับการติดเชื้อบางอย่าง ยิ่งถ้ามีประวัติเดินทางไปในพื้นที่ที่มีการแพร่ระบาดของโรคเฉพาะถิ่น เช่น ไข้เลือดออก มาลาเรีย หรือโรคติดเชื้อทางเดินหายใจบางชนิด ความเสี่ยงที่จะเกิดโรคแทรกซ้อนรุนแรงก็ยิ่งมีมากขึ้นตามไปด้วย

เช็กลิสต์อาการเตือนภัย: แบบไหนที่เรียกว่าไข้สูงและอันตราย?

ก่อนจะพาไปดูวิธีรับมือ มาเช็กกันก่อนว่าอาการของลูกตอนนี้เข้าข่ายน่ากังวลแค่ไหน

• ระดับความร้อน: วัดทางทวารหนักหรือทาง แนวทางปฏิบัติเมื่อทารกมีไข้สูง ได้อุณหภูมิเกิน 38.5 องศาเซลเซียสขึ้นไป
• ลักษณะไข้: ไข้สูงลอย กินยาลดไข้แล้วอุณหภูมิลดลงแค่แป๊บเดียวก็กลับมาสูงอีก
• อาการร่วม: ซึมกว่าปกติ ไม่ยอมดูดนม อาเจียน ท้องเสีย หายใจหอบเหนื่อย หรือมีผื่นขึ้นตามตัว

ขั้นตอนการดูแลเบื้องต้นที่บ้านเมื่อลูกไข้ขึ้นสูง

ระหว่างที่กำลังเตรียมตัวไปพบแพทย์ หรืออยู่ในระหว่างรอความช่วยเหลือ มีสิ่งที่คุณพ่อคุณแม่พอจะทำเพื่อบรรเทาอาการเบื้องต้นได้ดังนี้

• เช็ดตัวลดไข้ด้วยน้ำอุ่นธรรมดา ไม่ควรใช้น้ำเย็นจัดหรือแอลกอฮอล์เช็ดตัวเด็ดขาด เพราะจะทำให้เส้นเลือดหดตัวและระบายความร้อนได้ยากขึ้น
• ให้ลูกดื่มนมหรือน้ำเกลือแร่สำหรับเด็กบ่อยๆ เพื่อป้องกันภาวะขาดน้ำ
• สวมใส่เสื้อผ้าเนื้อบางเบา ระบายอากาศได้ดี ไม่ห่มผ้าหนาจนเกินไป
• ให้ยาลดไข้พาราเซตามอลตามน้ำหนักตัวที่แพทย์หรือเภสัชกรแนะนำอย่างเคร่งครัด

ข้อควรระวังสำคัญในการใช้ยาและการเช็ดตัว

คุณพ่อคุณแม่หลายคนมักรีบร้อนหายาลดไข้แรงๆ มาให้ลูกทานเอง ซึ่งหมอต้องเตือนว่าในเด็กทารกอายุต่ำกว่า 3 เดือน ห้ามซื้อยาทานเองเด็ดขาด ต้องให้แพทย์ตรวจวินิจฉัยก่อน นอกจากนี้ หลีกเลี่ยงการใช้ยาแอสไพรินในเด็กเด็ดขาด เพราะเสี่ยงต่อการเกิดกลุ่มอาการรายซินโดรมที่มีอันตรายถึงชีวิต

อาการแบบไหนที่ต้องรีบพาไปโรงพยาบาลทันทีไม่ต้องรอ?

หากลูกมีอาการเหล่านี้ร่วมด้วย ให้รีบพาไปห้องฉุกเฉินโรงพยาบาลใกล้บ้านทันที

• เด็กอายุต่ำกว่า 3 เดือนที่มีไข้สูงเกิน 38 องศาเซลเซียส แม้จะยังดูปกติดีก็ตาม
• มีอาการชักเกร็ง ตาค้าง หรือหมดสติ
• หายใจลำบาก หายใจมีเสียงดัง หรือซี่โครงยุบเวลาหายใจ
• ซึมมาก ปลุกตื่นยาก หรือร้องกวนต่อเนื่องไม่ยอมหยุดด้วยความเจ็บปวด
• มีจุดเลือดออกสีแดงหรือม่วงขึ้นตามผิวหนัง

สิ่งที่คุณหมออยากบอกเพิ่มเติม

การมีประวัติอยู่ในพื้นที่เสี่ยงร่วมกับไข้สูง เป็นข้อมูลทางการแพทย์ที่สำคัญมากเวลาไปหาคุณหมอ อย่าลืมเล่ารายละเอียดให้หมอฟังให้ครบถ้วน เช่น ไปที่ไหนมาบ้าง นานเท่าไหร่ และมีคนรอบตัวป่วยด้วยหรือไม่ การบอกประวัติเหล่านี้จะช่วยให้คุณหมอวินิจฉัยโรคและให้การรักษาได้อย่างแม่นยำและรวดเร็วที่สุด เพื่อความปลอดภัยของลูกน้อยครับ