ภาวะต่อมลูกหมากโต: ปัญหาปัสสาวะกวนใจที่ผู้ชายวัยเก๋าต้องรู้ทัน

ตื่นมาเข้าห้องน้ำกลางดึกบ่อยๆ หรือเปล่า ถึงเวลามาทำความรู้จักต่อมลูกหมากโตกัน

เวลาตรวจคนไข้ผู้ชายอายุสักห้าสิบปีขึ้นไป มักจะมีอาการมาปรึกษาคล้ายๆ กันคือ ตอนกลางคืนต้องลุกขึ้นมาเข้าห้องน้ำบ่อยจนนอนไม่เต็มอิ่ม หรือเวลาอยากเข้าห้องน้ำทีก็ต้องรีบเดินจัมอาร์มแทบไม่ทัน แถมพอไปยืนหน้าโถปัสสาวะแล้วกว่าจะเบ่งออกได้ต้องรอนาน หรือรู้สึกว่าฉุดไม่อยู่ฉี่ไม่สุด อาerการเหล่านี้แหละครับที่เป็นสัญญาณเตือนคลาสสิกของ ภาวะต่อมลูกหมากโต ที่มักมาเยือนผู้ชายเราเมื่ออายุมากขึ้น

ต่อมลูกหมากคืออะไร และทำไมพออายุเยอะขึ้นถึงโตขึ้นได้

ก่อนอื่นเรามาทำความเข้าใจอวัยวะชิ้นนี้กันก่อน ต่อมลูกหมากเป็นอวัยวะในระบบสืบพันธุ์เพศชายที่มีขนาดประมาณลูกเกาลัด อยู่ล้อมรอบท่อปัสสาวะส่วนต้นใต้กระเพาะปัสสาวะ หน้าที่หลักคือผลิตน้ำเมือกหล่อเลี้ยงตัวอสุจิ แต่พอผู้ชายเราเข้าสู่วัยทอง ฮอร์โมนเพศชายจะเริ่มเปลี่ยนแปลง ทำให้เนื้อเยื่อต่อมลูกหมากค่อยๆ ขยายขนาดใหญ่ขึ้นตามวัย คล้ายกับต้นไม้ที่โตขึ้นเรื่อยๆ เมื่อมันโตขึ้นก็จะเบียดท่อปัสสาวะให้แคบลง ทำให้การระบายน้ำออกจากกระเพาะปัสสาวะไม่ลื่นไหลเหมือนเคย

สัญญาณเตือนภัยใกล้ตัว: เช็กสุกหน่อยว่าเราเข้าข่ายต่อมลูกหมากโตหรือยัง

อาการของ ภาวะต่อมลูกหมากโต แบ่งออกเป็นสองกลุ่มหลักๆ ที่เราสังเกตได้ด้วยตัวเอง

• กลุ่มอาการขับถ่ายยาก: เริ่มรู้สึกว่าต้องออกแรงเบ่งปัสสาวะ สายปัสสาวะไม่พุ่งไหลเอื่อยๆ หรือรู้สึกเหมือนฉี่ไม่สุด ปัสสาวะหยดติ๋ๆ ตอนท้าย
• กลุ่มอาการระคายเคือง: ปวดปัสสาวะแบบฉับพลันชนิดที่เรียกว่าอั้นไม่อยู่ ต้องเข้าห้องน้ำบ่อยทั้งกลางวันและกลางคืน จนรบกวนการนอนหลับและการใช้ชีวิตประจำวัน

ปล่อยไว้ไม่รักษา อันตรายกว่าที่คิด

หลายคนคิดว่าเป็นเรื่องธรรมดาของคนแก่ เลยปล่อยทิ้งไว้ไม่ยอมมาหาหมอ รู้ตัวอีกทีอาจเกิดภาวะแทรกซ้อนที่รุนแรงได้ เช่น ปัสสาวะไม่ออกเฉียบพลันจนต้องใส่สายสวนปัสสาวะ มีนิ่วในกระเพาะปัสสาวะ การติดเชื้อทางเดินปัสสาวะซ้ำซ้อน หรือหนักเข้าอาจทำให้ไตเสื่อมจากการที่ปัสสาวะคั่งค้างย้อนกลับไปที่ไต ดังนั้นการมาตรวจเช็กตั้งแต่เนิ่นๆ จึงช่วยป้องกันปัญหาใหญ่ได้มาก

วิธีรักษา: ปรับพฤติกรรม กินยา หรือผ่าตัดดี

การดูแลรักษา ภาวะต่อมลูกหมากโต นั้นขึ้นอยู่กับความรุนแรงของอาการที่เป็นอยู่

• ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมในชีวิตประจำวัน: สำหรับคนที่เป็นไม่มาก หมอจะแนะนำให้ลดการดื่มน้ำช่วงก่อนนอน หลีกเลี่ยงเครื่องดื่มที่มีคาเฟออินและแอลกอฮอล์เพราะจะกระตุ้นให้อยากฉี่บ่อย และฝึกการขับปัสสาวะให้เป็นเวลา
• การใช้ยาเพื่อคลายกล้ามเนื้อและลดขนาดต่อมลูกหมาก: เป็นวิธีที่นิยมมากที่สุด ช่วยให้กล้ามเนื้อรอบท่อปัสสาวะคลายตัวและลดขนาดต่อมลูกหมากที่โตอยู่ให้ฝ่อลง ทำให้ฉี่คล่องขึ้นอย่างเห็นได้ชัด
• การรักษาด้วยการผ่าตัด: หากใช้ยาแล้วอาการไม่ดีขึ้น หรือมีภาวะแทรกซ้อนรุนแรง ปัจจุบันเรามีเทคโนโลยีการผ่าตัดที่ทันสมัย เช่น การใช้เลเซอร์ส่องกล้องขยายท่อปัสสาวะ ซึ่งแผลเล็ก ฟื้นตัวไว และเสียเลือดน้อยกว่าในอดีตมาก

วิธีดูแลตัวเองเบื้องต้นเพื่อชะลออาการ

คุณผู้ชายสามารถดูแลตัวเองง่ายๆ เริ่มต้นได้จากการควบคุมปริมาณน้ำดื่มช่วงเย็น พยายามอย่าอั้นปัสสาวะนานเกินไป หมั่นออกกำลังกายสม่ำเสมอเพื่อช่วยให้ระบบไหลเวียนโลหิตดีขึ้น และที่สำคัญหากเริ่มมีอาการผิดปกติเกี่ยวกับการขับถ่ายปัสสาวะ อย่าอายที่จะมาปรึกษาแพทย์ เพราะโรคนี้ยิ่งรู้เร็ว ยิ่งรักษาได้ง่ายและคืนความสุขให้กับการใช้ชีวิตประจำวันได้เร็วยิ่งขึ้น