วิตามินและอาหารเสริมที่ควรหลีกเลี่ยงในผู้ป่วยโรคตับ รู้ไว้ก่อนตับพังซ้ำซ้อน

เตือนภัยคนรักสุขภาพ: ทำไมตับป่วยถึงต้องระวังวิตามินและอาหารเสริมเป็นพิเศษ?

เวลาตรวจสุขภาพแล้วเจอว่าค่าตับเริ่มสูง หรือคุณหมอบอกว่าเป็นโรคตับ สิ่งแรกที่หลายคนมักจะทำคือการรีบวิ่งไปร้านขายยาเพื่อหาซื้อวิตามินบำรุง หรืออาหารเสริมล้างพิษตับมากินยกใหญ่ ด้วยความหวังว่าตับจะกลับมาแข็งแรงเร็วขึ้น แต่ในความเป็นจริงแล้ว ตับที่กำลังอ่อนแออยู่เปรียบเสมือนโรงงานที่กำลังทำงานหนัก การที่เราโยนสารเคมี วิตามินโดสสูงๆ หรือสมุนไพรสกัดเข้มข้นเข้าไปอีก ยิ่งเป็นการเพิ่มภาระให้ตับต้องเผาผลาญและขับทิ้ง จนบางครั้งกลายเป็นตัวกระตุ้นให้ตับอักเสบรุนแรงขึ้นเสียเอง

วิตามินและอาหารเสริมที่ควรหลีกเลี่ยงเด็ดขาดสำหรับคนเป็นโรคตับ

กลุ่มผลิตภัณฑ์เสริมอาหารที่ต้องระวังเป็นอันดับต้นๆ คือกลุ่มที่มีการสะสมในร่างกายได้ง่าย หรือต้องผ่านกระบวนการย่อยสลายที่ตับเป็นหลัก ซึ่งหากใช้โดยไม่ปรึกษาแพทย์ อาจสร้างความเสียหายเพิ่มเติมให้เนื้อเยื่อตับได้

วิตามินเอ (Vitamin A) และกลุ่มละลายในไขมันที่สะสมในตับได้ง่าย

วิตามินเอ วิตามินดี วิตามินอี และวิตามินเค เป็นกลุ่มที่ละลายในไขมัน โดยเฉพาะวิตามินเอนั้น หากกินในรูปแบบอาหารเสริมติดต่อกันเป็นเวลานานเกินขนาด จะเกิดการสะสมไว้ที่ตับจนทำให้เซลล์ตับอักเสบและเกิดพังผืดได้ง่าย คนทั่วไปอาจจะขับออกได้ระดับหนึ่ง แต่สำหรับคนที่เป็นโรคตับอยู่แล้ว การสะสมนี้จะเกิดขึ้นเร็วกว่าปกติมากและอันตรายถึงชีวิต

อาหารเสริมล้างพิษตับและสมุนไพรแปลกปลอมที่โฆษณาชวนเชื่อ

หลายคนหลงเชื่อคำโฆษณาว่าสมุนไพรไทยหรือเทศบางชนิดช่วยดีท็อกซ์ตับได้ แต่ในทางการแพทย์ ปัจจุบันเราพบเคสผู้ป่วยตับอักเสบเฉียบพลันจากการกินสมุนไพรบดผง อาหารเสริมลดน้ำหนัก หรือยาสสมุนไพรจีน-อินเดีย ที่ไม่มีอย.รับรองจำนวนมาก เนื่องจากสารสกัดเข้มข้นเหล่านี้บางตัวมีความเป็นพิษต่อเซลล์ตับโดยตรง (Hepatotoxicity)

ธาตุเหล็กและแร่ธาตุเสริมที่เกินความจำเป็น

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารประเภทธาตุเหล็ก มักแนะนำให้คนที่เป็นโรคโลหิตจาง แต่สำหรับผู้ป่วยโรคตับ การมีธาตุเหล็กมากเกินไปจะไปเร่งกระบวนการเกิดพังผืดในตับ ทำให้โรคตับที่เป็นอยู่แย่ลงไปอีก ยกเว้นแต่ว่าแพทย์จะตรวจเลือดแล้วพบว่าขาดจริงๆ ถึงจะให้กินภายใต้การดูแลอย่างใกล้ชิด

เช็กลิสต์ก่อนกินอะไรเพิ่ม: วิธีดูแลตับให้ปลอดภัยในชีวิตประจำวัน

ก่อนที่เราจะตัดสินใจซื้อวิตามินหรืออาหารเสริมอะไรก็ตามเข้าปาก อยากให้ลองใช้หลักการง่ายๆ เหล่านี้ในการพิจารณา เพื่อป้องกันไม่ให้ตับต้องทำงานหนักเกินความจำเป็น

• ปรึกษาแพทย์ผู้เชี่ยวชาญทุกครั้ง: เอาชื่อผลิตภัณฑ์ไปให้คุณหมอที่รักษาโรคตับดูว่าตัวไหนกินได้ ตัวไหนห้ามเด็ดขาด
• ยึดหลักอาหารจากธรรมชาติ: เน้นกินอาหารสด สะอาด ครบ 5 หมู่ ได้วิตามินเกลือแร่จากผักผลไม้สดในปริมาณที่พอเหมาะ ดีต่อตับมากกว่าอาหารเสริมเม็ด
• หลีกเลี่ยงอาหารเสริมลดน้ำหนักและผิวขาว: ผลิตภัณฑ์กลุ่มนี้มักมีสารเคมีผสมอยู่หลายชนิด ซึ่งเป็นภาระหนักหนาของตับในการขับออก
• สังเกตอาการเตือนของตับพัง: ถ้ารู้สึกอ่อนเพลียมาก ตาเหลือง ตัวเหลือง ปวดท้อง อาการแบบไหนหลังกินอาหารเสริมที่ต้องรีบไปพบแพทย์ทันที? คืออาการตัวเหลืองตาเหลืองและปวดชายโครงขวา ควรรีบหยุดกินและมาโรงพยาบาลทันที