แซลมอนแช่เย็นกับความเสี่ยงเชื้อ Listeria monocytogenes ที่หลายคนมองข้าม

ช่วงนี้เวลานั่งคุยกับคนไข้ที่คลินิก หลายคนมักจะบ่นว่ามีอาการปวดท้อง คลื่นไส้ หรือมีไข้ต่ำๆ หลังจากมื้ออาหารสุดโปรด ซึ่งส่วนใหญ่ยอมรับว่าชื่นชอบการกินปลาแซลมอนแช่เย็นตามซูเปอร์มาเก็ตหรือแซลมอนรมควันแบบพร้อมทาน หลายคนอาจจะยังไม่รู้ว่าเจ้าปลาเนื้อส้มหวานฉ่ำนี้แอบซ่อนภัยเงียบอย่างแบคทีเรียตัวร้ายที่ชื่อว่า Listeria monocytogenes เอาไว้ ซึ่งหมออยากชวนทุกคนมาทำความเข้าใจและระวังภัยจากเชื้อตัวนี้กันให้มากขึ้น

ทำไมปลาแซลมอนแช่เย็นถึงกลายเป็นบ้านหลังโปรดของเจ้าเชื้อตัวนี้?

หลายคนสงสัยว่าแบคทีเรียตัวนี้มาจากไหน ทำไมถึงมาอยู่ในปลาแซลมอนที่เราซื้อมาจากตู้แช่เย็นได้ ความจริงแล้ว เจ้าเชื้อ Listeria monocytogenes เป็นสิ่งมีชีวิตเซลล์เดียวที่มีความพิเศษและต่างจากแบคทีเรียทั่วไปตรงที่มันชอบความเย็นครับ มันสามารถเจริญเติบโตและแบ่งตัวได้ดีแม้อยอยู่ในอุณหภูมิของตู้เย็นที่เราตั้งไว้ต่ำๆ ดังนั้น ต่อให้เราแช่เย็นปลาแซลมอนไว้อย่างดี เจ้าเชื้อตัวนี้ก็ยังสามารถนอนนิ่งๆ รอเวลาที่เราหยิบเข้าปากได้สบายๆ โดยที่เนื้อปลาไม่ได้มีกลิ่นเหม็นเน่าหรือเปลี่ยนสีจนผิดสังเกตเลยแม้แต่น้อย

กินเข้าไปแล้วเกิดอะไรขึ้นบ้าง และใครคือกลุ่มเสี่ยงที่ต้องระวังเป็นพิเศษ?

เวลาที่เชื้อนี้หลุดเข้าสู่ร่างกายผ่านการกินปลาแซลมอนแช่เย็นที่ไม่ผ่านความร้อน คนที่มีสุขภาพแข็งแรงดีอาจจะมีอาการแค่ท้องเสียเล็กน้อย ไข้ต่ำ หรือปวดเมื่อยตามตัวเหมือนเป็นไข้หวัดใหญ่แล้วหายได้เอง แต่ถ้าเป็นกลุ่มเสี่ยงสำคัญ เช่น คุณแม่ตั้งครรภ์ ผู้สูงอายุ หรือผู้ที่มีภูมิคุ้มกันบกพร่อง เชื้อตัวนี้จะอันตรายมากเพราะมันสามารถลุกลามเข้าสู่กระแสเลือดหรือระบบประสาทส่วนกลาง ทำให้เกิดภาวะติดเชื้อในกระแสเลือด เยื่อหุ้มสมองอักเสบ หรือในคุณแม่ตั้งครรภ์ก็อาจส่งผลกระทบที่รุนแรงต่อทารกในครรภ์ได้เลยทีเดียว

วิธีเลือกกินและจัดการปลาแซลมอนแช่เย็นอย่างไรให้ปลอดภัยไร้กังวล?

หมอไม่ได้หมายความว่าเราจะต้องเลิกกินปลาแซลมอนไปตลอดกาลนะครับ เพราะอาหารอร่อยและมีประโยชน์อย่างโอเมก้า 3 นั้นดีต่อร่างกาย เพียงแต่เราต้องเปลี่ยนวิธีรับประทานและการเลือกซื้อสักนิด เพื่อความปลอดภัยของตัวเราเองและคนในครอบครัว

• เลือกซื้อจากแหล่งที่น่าเชื่อถือ: ควรดูฉลากวันหมดอายุให้ชัดเจน และเก็บรักษาในอุณหภูมิที่เหมาะสมทันทีที่ซื้อกลับบ้าน
• ผ่านความร้อนคือคำตอบที่ดีที่สุด: สำหรับกลุ่มเสี่ยง เช่น หญิงตั้งครรภ์ ควรหลีกเลี่ยงการกินแซลมอนดิบ แซลมอนแช่เย็นพร้อมทาน หรือแซลมอนรมควันแบบไม่ผ่านความร้อน โดยเปลี่ยนมาทานแบบที่ปรุงสุกผ่านความร้อนสูง เช่น การย่าง ต้ม หรือนึ่ง เพื่อฆ่าเชื้อโรคให้หมดไป
• ระวังการปนเปื้อนข้าม: เวลาเตรียมอาหารในครัว ควรแยกเขียงและมีดสำหรับอาหารสุกและอาหารดิบออกจากกันอย่างเด็ดขาด เพื่อไม่ให้เชื้อโรคจากเนื้อปลาแช่เย็นไปติดโดนอาหารอื่นๆ ที่พร้อมกิน

สุขภาพที่ดีเริ่มต้นจากจานอาหารของเราเองครับ การรู้เท่าทันภัยจากเชื้อโรคที่ซ่อนอยู่ในตู้เย็นจะช่วยให้เราเอร็ดอร่อยกับอาหารจานโปรดได้อย่างสบายใจไร้กังวล หากใครเริ่มมีอาการผิดปกติหลังการกินอาหารทะเลหรือปลาแซลมอนแช่เย็น ควรรีบมาพบแพทย์เพื่อรับการตรวจวินิจฉัยและรักษาอย่างถูกต้องทันทีนะครับ