เสียงกรอบแกรบในข้อเข่าและการสึกหรอของกระดูกอ่อน: เรื่องที่ต้องรู้ก่อนเข่าพัง

ทำไมเวลาลุกนั่งถึงได้ยินเสียงกรอบแกรบในหัวเข่า

หลายคนคงเคยตกใจเวลาขยับตัวแล้วได้ยินเสียงดัง กึก หรือกรอบแกรบจากหัวเข่า โดยเฉพาะเวลาลุกขึ้นยืนหรือก้าวขึ้นบันได เสียงเหล่านี้มักทำให้เรากังวลว่ากระดูกกำลังจะแตกหรือมีอะไรหักข้างในหรือเปล่า ในความเป็นจริงเสียงที่เกิดขึ้นมักมาจากหลายสาเหตุ ทั้งลมในข้อที่ขยับตัว หรือการเสียดสีของผิวข้อที่เริ่มไม่เรียบเนียนเหมือนตอนสมัยยังเป็นวัยรุ่น

เสียงเตือนแบบไหนที่เป็นสัญญาณอันตรายของกระดูกอ่อน

หากเสียงกรอบแกรบนั้นมาพร้อมกับความรู้สึกฝืดขัด ปวด หรือบวม นั่นคือสัญญาณว่าผิวของกระดูกอ่อนที่เคยทำหน้าที่เป็นเบาะรองรับน้ำหนักกำลังเกิดการสึกหรอ กระดูกอ่อนในข้อเข่าเปรียบเสมือนฟองน้ำนุ่มๆ ที่คอยซับแรงกระแทก เมื่อมันเริ่มบางลง ผิวที่เคยเรียบลื่นก็เปลี่ยนเป็นขรุขระ ทำให้เวลาขยับเข่าจึงเกิดแรงเสียดทานจนเกิดเสียงและอาการเจ็บตามมา

กระดูกอ่อนสึกหรอเกิดจากพฤติกรรมอะไรที่เราทำอยู่ทุกวัน

การใช้งานเข่าหนักเกินไปเป็นสาเหตุหลักที่ทำร้ายกระดูกอ่อนโดยไม่รู้ตัว พฤติกรรมที่พบบ่อยและควรหลีกเลี่ยงมีดังนี้

• การนั่งยองๆ นั่งพับเพียบ หรือนั่งขัดสมาธิเป็นเวลานาน ซึ่งทำให้ข้อเข่าต้องรับแรงกดทับมหาศาล
• การมีน้ำหนักตัวเกินเกณฑ์มาตรฐาน ทำให้เข่าแบกรับภาระหนักทุกก้าวที่เดิน
• การก้าวขึ้นลงบันไดบ่อยครั้งเกินความจำเป็น
• การไม่ออกกำลังกายเพื่อเสริมสร้างความแข็งแรงของกล้ามเนื้อต้นขา ทำให้เข่าขาดตัวช่วยรับน้ำหนัก

วิธีดูแลรักษาและชะลอการเสื่อมของข้อเข่าด้วยตัวเอง

เราไม่สามารถย้อนเวลาให้กระดูกอ่อนกลับมาหนาเหมือนเดิมได้ 100 เปอร์เซ็นต์ แต่เราสามารถชะลอความเสื่อมไม่ให้มันแย่ลงได้ด้วยวิธีง่ายๆ เริ่มจากการปรับเปลี่ยนท่าทางในชีวิตประจำวัน เช่น การเปลี่ยนมานั่งเก้าอี้แทนการนั่งพื้น และเน้นการออกกำลังกายที่แรงกระแทกต่ำ เช่น การว่ายน้ำ หรือการปั่นจักรยานอยู่กับที่ เพื่อสร้างกล้ามเนื้อรอบเข่าให้แข็งแรงมาช่วยรับแรงแทนข้อต่อ

เมื่อไหร่ที่ควรปรึกษาหมอเพื่อตรวจอาการอย่างละเอียด

หากเสียงกรอบแกรบเริ่มรบกวนการใช้ชีวิตประจำวัน เช่น เดินแล้วปวด เข่าขยับได้ไม่สุด หรือมีอาการเข่าบวมร้อนหลังการใช้งานหนัก ควรเข้ามาตรวจประเมินด้วยการเอกซเรย์เพื่อดูช่องว่างระหว่างข้อเข่า หมออาจจะแนะนำการทำกายภาพบำบัด การปรับยา หรือในกรณีที่กระดูกสึกหรอมาก การฉีดน้ำเลี้ยงไขข้อหรือการรักษาขั้นสูงจะเป็นทางเลือกถัดไปเพื่อคืนคุณภาพชีวิตที่ดีให้กลับมาอีกครั้ง