ลูกป่วยแค่นี้ต้องไปหาหมอยังไงดี: เช็คลิสต์ด่วนที่พ่อแม่ต้องรู้ก่อนสายเกินแก้

เวลาลูกน้อยเริ่มมีอาการป่วย เชื่อว่าหัวใจของคนเป็นพ่อเป็นแม่คงหล่นไปอยู่ที่ตาตุ่ม นั่งเฝ้าไข้ทั้งคืนด้วยความกังวลใจว่าจะรุนแรงแค่ไหน จะต้องรีบพาซิ่งรถไปโรงพยาบาลกลางดึกเลยดีไหม หรือแค่นอนพักดูอาการอยู่ที่บ้านก่อนดี ความลังเลนี้เป็นเรื่องที่หมอเจอและเข้าใจดีที่สุด เพราะเด็กเล็กยังบอกความรู้สึกของตัวเองไม่ได้เต็มที่ การตัดสินใจทั้งหมดจึงตกอยู่ที่เรา

ลูกมีอาการแบบไหนที่ห้ามรอช้า ต้องพุ่งตัวไปโรงพยาบาลทันที?

ในฐานะหมอ สิ่งที่อยากบอกพ่อแม่ทุกคนคือ สัญชาตญาณของคุณแม่แม่นยำเสมอ ถ้าสังเกตเห็นอาการเหล่านี้ อย่าเพิ่งรอดูอาการเช้าวันรุ่งขึ้น ให้จัดกระเป๋าแล้วพามาโรงพยาบาลด่วนที่สุด:

• หายใจผิดปกติ: หายใจหอบแรงจนซี่โครงบุ๋ม หายใจมีเสียงดังหวีด ปีกจมูกบานเวลาหายใจ หรือริมฝีปากและเล็บเริ่มเขียวคล้ำ แสดงว่าร่างกายกำลังขาดออกซิเจน
• ซึมลงอย่างเห็นได้ชัด: ปลุกยาก ไม่ยอมสบตา ไม่สนใจสิ่งรอบตัว หรือร้องกวนแบบไม่มีแรง ซึ่งต่างจากไข้หวัดธรรมดาที่เด็กยังพอเล่นหรือกินนํ้าได้บ้าง
• ชักครั้งแรก หรือมีไข้สูงร่วมกับคอแข็ง: อาการชักจากไข้สูงหรือการติดเชื้อในระบบประสาท เป็นภาวะฉุกเฉินที่ต้องให้แพทย์ดูแลทันที
• อาเจียนหรือถ่ายเหลวรุนแรงจนขาดน้ำ: สังเกตจากปัสสาวะหายไปนานกว่า 6 ชั่วโมง ปากแห้ง ร้องไห้ไม่มีน้ำตา หรือกระหม่อมยุ๋มลงไปในเด็กเล็ก

ลูกตัวร้อนไข้สูงแค่ไหนถึงเรียกว่าน่ากลัวสำหรับเด็กแต่ละวัย?

เรื่องไข้สูงเป็นเรื่องที่ทำให้พ่อแม่ตกใจมากที่สุด แต่ความรุนแรงไม่ได้อยู่ที่ตัวเลขบนเทอร์โมมิเตอร์อย่างเดียว แต่อยู่ที่อายุของลูกและอาการร่วมด้วย

เด็กทารกอายุน้อยกว่า 3 เดือน

ถ้าลูกเล็กขนาดนี้แล้วมีไข้สูงเกิน 38 องศาเซลเซียส นี่คือสัญญาณเตือนภัยสีแดงเข้ม แม้จะดูร่าเริงดีไม่มีอาการอื่น ก็ต้องรีบพามาโรงพยาบาลทันที เพราะภูมิคุ้มกันยังน้อยมาก โรคติดเชื้ออาจลุกลามได้อย่างรวดเร็ว

เด็กโตขึ้นมาหน่อย

หากอายุมากกว่า 3 เดือนขึ้นไป แม้จะมีไข้สูงถึง 39 หรือ 40 องศาเซลเซียส แต่ถ้าพอยาลดไข้แล้วไข้ลดลง เด็กกลับมาสดชื่น กินนํ้ากินนมได้ ยิ้มแยแบบนี้อาจจะพอดูอาการที่บ้านได้ แต่ถ้าให้ยาลดไข้แล้วไข้ไม่ลงเลย ซึม งอแงตลอดเวลา แบบนี้ต้องมาพบแพทย์

อุบัติเหตุและอาการเจ็บป่วยอื่นๆ ที่รอไม่ได้

นอกเหนือจากเรื่องไข้หวัดหรือการติดเชื้อแล้ว ยังมีสถานการณ์อื่นๆ ที่ต้องตัดสินใจพาเด็กส่งโรงพยาบาลโดยด่วน ได้แก่:

• อุบัติเหตุทางศีรษะ: ตกเตียง หัวกระแทกพื้นแรงๆ แล้วมีอาการอาเจียนพุ่ง ซึมลง ชัก หรือมีเลือดกำเดาและน้ำใสๆ ไหลออกจากจมูกหรือหู
• กลืนสิ่งแปลกปลอม: ไม่ว่าจะเป็นถ่านกระดุม แม่เหล็ก ชิ้นส่วนของเล่น หรือสารเคมีเข้าปาก แม้ลูกจะดูปกติก็ต้องรีบพามาเอ็กซ์เรย์ตรวจสอบ
• ผื่นขึ้นกระจายอย่างรวดเร็ว: โดยเฉพาะผื่นสีแดงหรือม่วงคล้ำที่ไม่จางลงเมื่อใช้นิ้วกดลงไป เพราะอาจเป็นสัญญาณของโรคติดเชื้อในกระแสเลือดที่รุนแรง

วิธีเตรียมตัวให้พร้อมก่อนพาพาลูกส่งห้องฉุกเฉิน

เมื่อถึงเวลาที่ต้องตัดสินใจไปโรงพยาบาล ความรีบร้อนอาจทำให้ลืมของสำคัญ ลองเช็คลิสต์เหล่านี้ก่อนออกจากบ้านเพื่อให้การรักษาเป็นไปอย่างราบรื่นที่สุด

เตรียมประวัติการแพ้ยา ประวัติการฉีดวัคซีน และรายชื่อยาที่กินอยู่เป็นประจำ รวมถึงถ่ายรูปอาการผื่นหรืออัดวิดีโอตอนลูกมีอาการหายใจผิดปกติหรืออาการชักไว้ด้วย เพราะเมื่อมาถึงโรงพยาบาล อาการเหล่านั้นอาจจะหายไปชั่วคราว คลิปวิดีโอจากมือถือจะเป็นตัวช่วยชีวิตให้หมอวินิจฉัยโรคได้แม่นยำและรวดเร็วขึ้นมาก