แนวทางการเตรียมตัวก่อนเข้ารับการตรวจภูมิแพ้: เตรียมตัวอย่างไรให้ผลตรวจแม่นยำที่สุด

หลายคนเดินเข้ามาปรึกษาที่ห้องตรวจด้วยความสงสัยว่าทำไมจามบัดเดี๋ยวบัดดล หรือมีผื่นคันขึ้นตามตัวเรื้อรัง พอบอกว่าจะส่งตัวไปตรวจภูมิแพ้ คำถามยอดฮิตที่หมอมักจะได้ยินเสมอก็คือ หมอคะ/ครับ แล้วหนู/ผมต้องเตรียมตัวอะไรบ้างก่อนมาเจาะเลือดหรือสะกิดผิวหนัง?

การตรวจภูมิแพ้ไม่ใช่แค่การเดินเข้าห้องตรวจแล้วจบไปนะครับ ตัวเราเองมีส่วนสำคัญมากๆ ในการทำให้ผลตรวจออกมาแม่นยำ เพราะถ้าเตรียมตัวมาผิดวิธี ผลตรวจก็อาจจะคลาดเคลื่อน กลายเป็นเสียเวลาและเสียเงินไปเปล่าๆ วันนี้หมอเลยจะมาเล่าให้ฟังแบบเข้าใจง่ายว่าก่อนวันนัดตรวจ เราต้องเคลียร์ตัวเองเรื่องอะไรบ้าง

หยุดยากลุ่มแก้แพ้และแก้คันให้ทันเวลา

นี่คือหัวใจสำคัญที่สุดของการเตรียมตัวเลยครับ ยาแก้แพ้หรือยาต้านฮิสตามีน (Antihistamines) รวมถึงยาลดน้ำมูกบางชนิด ออกฤทธิ์ไปบล็อกสารที่ทำให้เกิดอาการแพ้ ซึ่งเป็นตัวการเดียวกับที่เราต้องการตรวจหา หากเรายังกินยาเหล่านี้อยู่ก่อนวันตรวจ สารฮิสตามีนในร่างกายจะถูกกดไว้ ทำให้ผลตรวจออกมาเป็นลบปลอม แปลว่าจริงๆ แพ้แต่ตรวจไม่เจอ

โดยทั่วไปหมอจะแนะนำให้งดยากลุ่มนี้ก่อนวันตรวจประมาณ 5 ถึง 7 วัน แต่ทั้งนี้ทั้งนั้น ห้ามหยุดยาเองทันทีหากเป็นโรคหอบหืดรุนแรงหรือมีผื่นกำเริบหนัก ให้ปรึกษาแพทย์ผู้ดูแลก่อนทุกครั้งนะครับ ส่วนยาทาแก้คันที่มีส่วนผสมของสเตียรอยด์ ถ้าเป็นไปได้ก็ควรหลีกเลี่ยงการทาบริเวณที่จะทำผิวหนังทดสอบเช่นกัน

สารพัดวิตามินและอาหารเสริมที่ต้องขอพักก่อน

หลายคนรักสุขภาพ กินวิตามินและอาหารเสริมเป็นกำมือทุกวัน แต่รู้ไหมครับว่าอาหารเสริมสมุนไพรบางชนิด หรือแม้แต่วิตามินซีขนาดสูง อาจมีผลต่อปฏิกิริยาของร่างกายในวันทดสอบภูมิแพ้ทางผิวหนัง (Skin Prick Test) ดังนั้น ช่วงสัปดาห์ก่อนมาตรวจ หมอแนะนำให้งดวิตามินและอาหารเสริมทุกชนิดไปก่อนชั่วคราว เพื่อความบริสุทธิ์ของผลตรวจ

อาหารการกินในวันตรวจต้องงดอะไรไหม?

สำหรับการตรวจภูมิแพ้โดยทั่วไป ไม่ว่าจะเป็นการเจาะเลือด (Specific IgE) หรือการสะกิดผิวหนัง เราไม่ต้องงดน้ำงดอาหารครับ สามารถกินข้าว กินน้ำได้ตามปกติเลย ยกเว้นแต่ว่าคุณหมอมีนัดหมายเฉพาะเจาะจงเป็นการตรวจแบบอื่น เช่น การทดสอบการแพ้อาหารเฉพาะตัว (Food Challenge) ซึ่งอันนั้นจะมีกระบวนการที่แตกต่างออกไปและจะมีเจ้าหน้าที่แจ้งล่วงหน้าอย่างละเอียดอยู่แล้ว

เตรียมตัวตอบคำถามและสังเกตอาการตัวเอง

นอกจากการเตรียมร่างกายแล้ว การเตรียมข้อมูลก็สำคัญไม่แพ้กันครับ ลองลิสต์รายการสิ่งที่เราสงสัยว่าแพ้ หรือช่วงเวลาที่มักจะมีอาการกำเริบ เช่น แพ้อากาศตอนเช้าตื่นนอน แพ้ฝุ่นเวลาไปรื้อตู้เสื้อผ้า หรือกินอาหารทะเลแล้วคันยิบๆ ที่คอ ข้อมูลพวกนี้มีประโยชน์มากๆ เวลาที่หมอนำมาวิเคราะห์ร่วมกับผลตรวจทางห้องปฏิบัติการ

ใครบ้างที่ควรปรึกษาแพทย์อย่างละเอียดก่อนวันนัด

ไม่ใช่ทุกคนที่จะตรวจภูมิแพ้ได้ทันทีโดยไม่มีข้อจำกัด หากคุณกำลังตั้งครรภ์ มีโรคประจำตัวรุนแรง หรือมีผื่นผิวหนังอักเสบกระจายทั่วตัวจนไม่มีผิวหนังบริเวณที่ปกติพอจะให้สะกิดทดสอบได้ สิ่งเหล่านี้ต้องแจ้งให้แพทย์ทราบล่วงหน้า เพื่อจะได้เลือกวิธีตรวจที่เหมาะสมที่สุด เช่น การเจาะเลือดแทนการสะกิดผิวหนัง

การตรวจภูมิแพ้เปรียบเสมือนการจิ๊กซอว์ภาพใหญ่ เพื่อให้เราค้นหาศัตรูตัวฉกาจที่ทำให้ร่างกายเราทรมานมานาน การสละเวลาเตรียมตัวสักนิดก่อนมาพบแพทย์ จะช่วยให้เราได้คำตอบที่ชัดเจน และนำไปสู่การรักษาที่ตรงจุด ชีวิตประจำวันของเราก็จะกลับมามีความสุขและห่างไกลจากอาการภูมิแพ้กวนใจได้อย่างยั่งยืนครับ