ทำไมกินปลาดิบถึงเสี่ยง? เจาะลึกอาการตัวเหลืองตาเหลืองจากพยาธิใบไม้ตับ

พยาธิใบไม้ตับเข้ามาทำร้ายร่างกายเราได้อย่างไร

หลายคนมักสงสัยว่าการทานเมนูอาหารจำพวกปลาดิบ ปลาร้าดิบ หรือก้อยปลาสดๆ จะส่งผลเสียต่อร่างกายได้มากแค่ไหน จริงอยู่ที่ความอร่อยอาจจะมาพร้อมกับความเสี่ยง แต่สิ่งที่น่ากังวลที่สุดคือการติดเชื้อพยาธิใบไม้ตับ เมื่อเรากินเนื้อปลาที่มีตัวอ่อนของพยาธิเข้าไป มันจะเดินทางผ่านกระเพาะอาหารลงไปที่ลำไส้เล็ก ก่อนจะไชทะลุผ่านผนังลำไส้เข้าสู่ท่อน้ำดีในตับของเราโดยตรง

สัญญาณเตือนเมื่อพยาธิเริ่มยึดครองตับและท่อน้ำดี

ในช่วงแรกของการติดเชื้อ เราอาจยังไม่รู้สึกถึงความผิดปกติใดๆ จนกว่าตัวพยาธิจะโตเต็มวัยและเริ่มสร้างความเสียหายภายในท่อน้ำดี อาการที่พบบ่อยและเป็นสัญญาณบ่งบอกว่าตับเริ่มมีปัญหา ได้แก่

• แน่นท้อง อึดอัดบริเวณใต้ชายโครงขวา
• มีอาการเบื่ออาหารอย่างรุนแรงโดยไม่ทราบสาเหตุ
• รู้สึกอ่อนเพลีย ร่างกายซูบผอมลงอย่างชัดเจน
• มีอาการท้องอืด แน่นท้องคล้ายอาหารไม่ย่อยบ่อยๆ

ทำไมถึงเกิดอาการตัวเหลืองตาเหลืองจากพยาธิ

อาการตัวเหลืองตาเหลืองจากพยาธิ เกิดจากภาวะที่พยาธิใบไม้ตับไปอุดตันทางเดินน้ำดี หรือทำให้ท่อน้ำดีเกิดการอักเสบเรื้อรังจนตีบตัน น้ำดีที่ผลิตจากตับจึงไม่สามารถไหลลงสู่ลำไส้เพื่อช่วยย่อยอาหารได้ตามปกติ เมื่อน้ำดีคั่งค้างอยู่ในตับและไหลย้อนกลับเข้าสู่กระแสเลือด สารสีเหลืองในน้ำดีที่เรียกว่า บิลิรูบิน (Bilirubin) จึงไปสะสมอยู่ตามเนื้อเยื่อต่างๆ ส่งผลให้ผิวหนังและตาขาวของเราเปลี่ยนเป็นสีเหลืองอย่างเห็นได้ชัด

ภาวะแทรกซ้อนที่น่ากลัวกว่าแค่ตาเหลือง

หากปล่อยทิ้งไว้ไม่ยอมรักษา พยาธิใบไม้ตับไม่ได้ทำหน้าที่แค่สร้างความรำคาญเท่านั้น แต่มันสามารถกระตุ้นให้เกิดการอักเสบซ้ำซากภายในท่อน้ำดี ซึ่งนำไปสู่ภาวะที่อันตรายกว่า เช่น นิ่วในท่อน้ำดี การติดเชื้อแบคทีเรียในกระแสเลือด และที่น่ากลัวที่สุดคือการกลายเป็นมะเร็งท่อน้ำดี ซึ่งเป็นสาเหตุการเสียชีวิตอันดับต้นๆ ของผู้ที่ทานอาหารสุกๆ ดิบๆ เป็นประจำ

ตรวจหาพยาธิและแนวทางการรักษาในปัจจุบัน

หากเริ่มสังเกตเห็นว่าตัวเองมีอาการผิดปกติ เช่น ตัวเหลือง ตาเหลือง หรือมีอาการแน่นชายโครงขวา สิ่งที่ควรทำคือการพบแพทย์เพื่อตรวจเลือดหรือตรวจอุจจาระเพื่อหาไข่พยาธิ การรักษาในปัจจุบันทำได้ไม่ยากและมีประสิทธิภาพสูง โดยแพทย์จะจ่ายยาถ่ายพยาธิเฉพาะทางที่สามารถฆ่าพยาธิใบไม้ตับได้โดยตรง ร่วมกับการประเมินความเสียหายของตับและท่อน้ำดี หากรักษาตั้งแต่ระยะแรกจะสามารถป้องกันความเสียหายร้ายแรงที่จะเกิดขึ้นในระยะยาวได้