ภาวะข้อต่อข้อมือเคลื่อนหรือหลุด: เจ็บแบบนี้เกิดจากอะไรและดูแลตัวเองอย่างไร

ข้อมือเจ็บแปลบหลังล้มหรือกระแทก เสี่ยงภาวะข้อต่อข้อมือเคลื่อนหรือหลุดจริงไหม

หลายคนคงเคยประสบเหตุการณ์ที่ล้มลงแล้วเอาฝ่ามือยันพื้น หรือได้รับอุบัติเหตุที่ทำให้ข้อมือเกิดการกระแทกอย่างแรง หลังจากนั้นมักมีอาการปวด บวม หรือขยับมือไม่ได้ตามปกติ หลายคนอาจมองข้ามคิดว่าเป็นแค่เคล็ดขัดยอกทั่วไป แต่ในความเป็นจริง ภาวะข้อต่อข้อมือเคลื่อนหรือหลุด เป็นอาการบาดเจ็บที่ต้องการการวินิจฉัยและการรักษาอย่างถูกต้องเพื่อป้องกันความพิการหรืออาการปวดเรื้อรังในระยะยาว

ภาวะข้อต่อข้อมือเคลื่อนหรือหลุด คืออะไร

โดยปกติข้อมือของเราประกอบด้วยกระดูกชิ้นเล็กๆ หลายชิ้นที่เรียงตัวกันอย่างซับซ้อนและยึดไว้ด้วยเอ็นที่เหนียวแน่น ภาวะนี้เกิดขึ้นเมื่อกระดูกชิ้นใดชิ้นหนึ่งในข้อมือเลื่อนออกจากตำแหน่งปกติ หรือเอ็นที่ยึดกระดูกเกิดการฉีกขาดจนข้อต่อไม่สามารถคงสภาพเดิมได้ ส่งผลให้การเคลื่อนไหวของข้อมือผิดเพี้ยนไปจากปกติ

เช็คอาการแบบไหนที่บ่งบอกว่าเข้าข่ายข้อเคลื่อน

อาการมักแสดงออกอย่างชัดเจนทันทีหลังเกิดอุบัติเหตุ โดยผู้ป่วยมักมีลักษณะดังนี้:

• อาการปวดรุนแรงที่ข้อมือ โดยเฉพาะเมื่อพยายามขยับ
• มีการบวมหรือช้ำบริเวณข้อมืออย่างเห็นได้ชัด
• รูปทรงของข้อมือดูผิดปกติ หรือมองเห็นปุ่มกระดูกนูนออกมาในตำแหน่งที่ไม่ควรจะอยู่
• อาการชาหรือรู้สึกเหมือนไฟช็อตที่นิ้วมือ เนื่องจากเส้นประสาทบริเวณข้อมืออาจถูกกดทับ
• สูญเสียความสามารถในการหยิบจับสิ่งของหรือหมุนข้อมือตามปกติ

การปฐมพยาบาลเบื้องต้นก่อนถึงมือหมอ

หากสงสัยว่ามีกระดูกหรือข้อต่อเคลื่อน สิ่งสำคัญที่สุดคือการลดการขยับและป้องกันไม่ให้เนื้อเยื่อโดยรอบบาดเจ็บเพิ่มขึ้น:

• พักการใช้งานข้อมือทันที ไม่ควรพยายามดัดหรือจัดกระดูกด้วยตัวเอง
• ใช้เฝือกอ่อนหรือวัสดุใกล้ตัวดามข้อมือเอาไว้เพื่อประคองให้ขยับน้อยที่สุด
• ประคบเย็นบริเวณที่มีอาการบวมเพื่อช่วยลดอาการอักเสบในระยะแรก
• หากมีอาการบวมมาก ให้ยกข้อมือให้อยู่สูงกว่าระดับหัวใจเพื่อลดแรงดันเลือด

เมื่อไหร่ที่ต้องรีบไปพบแพทย์เพื่อเอกซเรย์

หากพบว่าข้อมือมีรูปร่างผิดปกติอย่างชัดเจน มีอาการปวดจนทนไม่ไหว หรือมีอาการชาที่ปลายนิ้วร่วมด้วย นี่คือสัญญาณเตือนที่ชัดเจนว่าต้องรีบมาพบแพทย์เพื่อทำการเอกซเรย์วินิจฉัย การปล่อยทิ้งไว้จนข้อต่อติดในตำแหน่งที่ผิด หรือปล่อยให้เนื้อเยื่อโดยรอบอักเสบจนพังผืดเกาะ จะทำให้การรักษาในภายหลังทำได้ยากขึ้นและอาจต้องใช้การผ่าตัดมากกว่าการรักษาด้วยวิธีทั่วไป

วิธีรักษาจากมุมมองหมอ

วิธีการรักษาขึ้นอยู่กับความรุนแรงของการเคลื่อน หากเป็นการเคลื่อนในระดับเริ่มต้น แพทย์อาจใช้วิธีจัดกระดูกให้เข้าที่ภายใต้การฉีดยาชาหรือการให้ยาระงับความรู้สึก จากนั้นจึงใส่เฝือกเพื่อประคองให้เอ็นที่ฉีกขาดสมานตัว แต่หากการเคลื่อนนั้นรุนแรงจนมีกระดูกแตกหักร่วมด้วย หรือมีเส้นประสาทถูกกดทับอย่างรุนแรง การผ่าตัดเพื่อยึดตรึงกระดูกด้วยโลหะขนาดเล็กอาจเป็นทางเลือกที่จำเป็น เพื่อให้ข้อมือกลับมาใช้งานได้ใกล้เคียงปกติมากที่สุด