ภาวะข้อต่อข้อมือเคลื่อนหรือหลุด: เจ็บจี๊ดแบบนี้ จะใช่กระดูกเคลื่อนหรือเปล่า?

ข้อมือเจ็บหนักหลังอุบัติเหตุ สัญญาณเตือนภาวะข้อต่อข้อมือเคลื่อนหรือหลุด

หลายคนมักเข้าใจผิดว่าการที่ข้อมือเจ็บหลังจากล้มมือลงพื้นแรงๆ เป็นเพียงแค่อาการเคล็ดขัดยอกธรรมดาที่พักสักหน่อยก็หาย แต่ในความเป็นจริงแล้ว ข้อมือคนเราประกอบด้วยกระดูกชิ้นเล็กชิ้นน้อยจำนวนมากที่เรียงตัวกันอย่างซับซ้อน หากแรงกระแทกนั้นมากพอจนทำให้กระดูกเหล่านี้เสียตำแหน่งไปเพียงเล็กน้อย ก็อาจเกิด ภาวะข้อต่อข้อมือเคลื่อนหรือหลุด ได้ ซึ่งถ้าปล่อยทิ้งไว้โดยไม่รักษาให้ตรงจุด อาจส่งผลเสียต่อการใช้งานมือในระยะยาว

สังเกตให้ชัด: อาการแบบไหนที่เรียกว่าข้อต่อข้อมือเคลื่อน

อาการส่วนใหญ่ที่สังเกตได้ไม่ยากหากเกิดภาวะนี้ขึ้น คือ

• มีอาการปวดรุนแรงทันทีหลังเกิดอุบัติเหตุ โดยเฉพาะบริเวณที่ข้อมือต่อกับฝ่ามือ
• เห็นความผิดปกติของรูปทรงข้อมืออย่างชัดเจน เช่น มีปุ่มกระดูกนูนออกมาผิดที่ หรือข้อมือดูบิดเบี้ยวไปจากเดิม
• ขยับข้อมือไม่ได้เลย หรือขยับแล้วรู้สึกเหมือนมีอะไรมาขัดหรือคลิกอยู่ข้างใน
• มีอาการบวมและช้ำลามไปถึงฝ่ามือหรือนิ้วมืออย่างรวดเร็ว
• นิ้วมือมีอาการชาหรือรู้สึกเหมือนไฟช็อต เนื่องจากการเคลื่อนตัวของกระดูกไปกดทับเส้นประสาทที่ผ่านข้อมือ

เมื่อเกิดเหตุต้องทำอย่างไร: การปฐมพยาบาลเบื้องต้นก่อนถึงมือหมอ

หากเพิ่งเกิดอุบัติเหตุ สิ่งสำคัญที่สุดคือการจำกัดการเคลื่อนไหวของข้อมือให้ได้มากที่สุด

• หยุดการใช้งานข้อมือข้างนั้นทันที ห้ามพยายามดัดหรือจัดกระดูกด้วยตัวเองเด็ดขาด
• ใช้ที่ประคองข้อมือหรือหาผ้ามาคล้องแขนเพื่อลดแรงดึงรั้ง
• ประคบเย็นบริเวณข้อมือเพื่อลดอาการบวมและช่วยระงับปวดในเบื้องต้น
• รีบไปพบแพทย์เพื่อทำการเอกซเรย์ดูตำแหน่งของกระดูก หากปล่อยไว้นานจนอักเสบหรือบวมมาก จะทำให้การรักษาทำได้ยากขึ้น

หมอตรวจเช็กอย่างไรบ้างเมื่อคนไข้มาถึงคลินิก

นอกจากการซักประวัติอุบัติเหตุแล้ว หมอจะทำการตรวจร่างกายเพื่อเช็กกำลังของกล้ามเนื้อและการรับความรู้สึกของนิ้วมือเป็นหลัก จากนั้นจำเป็นต้องมีการส่งเอกซเรย์เพื่อดูแนวการเรียงตัวของกระดูก หากมองจากเอกซเรย์ธรรมดาไม่ชัดเจน แพทย์อาจส่งตรวจเพิ่มเติมด้วยการทำเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ หรือ MRI เพื่อดูความเสียหายของเส้นเอ็นภายในข้อมือประกอบด้วย

ทางเลือกการรักษา: ตั้งแต่การเข้าเฝือกไปจนถึงการผ่าตัด

แนวทางการรักษานั้นขึ้นอยู่กับความรุนแรงของการเคลื่อน

• กรณีเคลื่อนเพียงเล็กน้อย: แพทย์จะทำการจัดกระดูกให้เข้าที่ในขณะที่ให้ยาชาเฉพาะจุด จากนั้นจะใส่เฝือกดามไว้เพื่อให้เนื้อเยื่อรอบๆ สมานตัว
• กรณีเคลื่อนรุนแรงหรือมีกระดูกหักร่วมด้วย: หากการจัดกระดูกภายนอกไม่ได้ผล หรือมีการฉีกขาดของเอ็นยึดกระดูกที่สำคัญ จำเป็นต้องอาศัยการผ่าตัดเพื่อใส่โลหะยึดตรึงกระดูกให้อยู่ในตำแหน่งที่ถูกต้อง

การฟื้นฟูหลังรักษา: คืนความคล่องตัวให้ข้อมืออย่างไร

เมื่อถอดเฝือกออกแล้ว ข้อมือมักจะมีอาการตึงและเคลื่อนไหวได้ไม่เต็มที่ในช่วงแรก การทำกายภาพบำบัดเป็นเรื่องสำคัญมาก เพื่อบริหารให้กล้ามเนื้อรอบข้อมือแข็งแรงขึ้นและเพิ่มช่วงการเคลื่อนไหวให้กลับมาเป็นปกติ หมอแนะนำว่าอย่าใจร้อน ควรเริ่มจากท่าบริหารเบาๆ ตามที่นักกายภาพบำบัดแนะนำ เพื่อป้องกันภาวะข้อมือติดแข็งในอนาคต