อาการปวดจากภาวะไส้เลื่อนขาหนีบ: สัญญาณเตือนที่หมออยากให้สังเกตตัวเอง

อาการปวดจากภาวะไส้เลื่อนขาหนีบ เกิดขึ้นได้อย่างไรและทำไมถึงเจ็บ?

หลายคนเดินเข้ามาหาหมอที่ห้องตรวจแล้วบอกว่า อยู่ดีๆ ก็คลำเจอก้อนตุงๆ ที่บริเวณขาหนีบ เวลาเดิน ยกของหนัก หรือแม้แต่ตอนเบ่งอุจจาระแล้วรู้สึกเจ็บจี๊ดขึ้นมา บางคนก็ปวดหน่วงๆ แบบอธิบายไม่ถูก อาการเหล่านี้แหละครับที่เป็นสัญญาณเตือนคลาสสิกของภาวะไส้เลื่อนขาหนีบ

ถ้าจะอธิบายให้เห็นภาพง่ายๆ ร่างกายของเราจะมีผนังหน้าท้องและกล้ามเนื้อบริเวณขาหนีบทำหน้าที่คอยพยุงอวัยวะภายในไม่ให้ไหลทะลักออกมา แต่พอเวลาผ่านไป อายุมากขึ้น หรือเราต้องใช้แรงยกของหนักบ่อยๆ กล้ามเนื้อส่วนนี้เกิดความหย่อนยานหรือมีช่องโหว่โดยธรรมชาติ ไขมันในช่องท้องหรือลำไส้เล็กจึงมุดลอดช่องโหว่นั้นออกมากลายเป็นก้อนนูน ซึ่งตัวก้อนนี่แหละครับที่ไปเบียดกับเส้นประสาทและเนื้อเยื่อรอบข้าง จนทำให้เกิดอาการปวดจากภาวะไส้เลื่อนขาหนีบตามมานั่นเอง

เช็กอาการกันหน่อย ก้อนที่ขาหนีบแบบไหนคือไส้เลื่อนที่ต้องระวัง?

คนไข้หลายคนมักสับสนว่าอาการเจ็บแปล๊บที่ขาหนีบเป็นกล้ามเนื้ออักเสบธรรมดาหรือเปล่า หมอมีวิธีสังเกตเบื้องต้นง่ายๆ มาฝากกันครับว่าลักษณะของไส้เลื่อนมักจะมีอาการเหล่านี้ร่วมด้วย:

• มีก้อนนูนโผล่ขึ้นมา: มักจะเห็นชัดเวลาเรายืน ไอ จาม หรือเบ่ง แต่พอนอนราบลงไป ก้อนเจ้ากรรมนี้ดันยุบหายกลับเข้าไปข้างในได้เอง
• ความรู้สึกเวลาก้อนโผล่: จะรู้สึกปวดหน่วง เจ็บจี๊ด หรือรู้สึกเหมือนมีอะไรบางอย่างกำลังดึงรั้งอยู่ด้านใน
• อาการตอนเย็นๆ: วันไหนที่เดินเยอะยืนนาน อาการปวดจะเด่นชัดขึ้นในช่วงค่ำเพราะกล้ามเนื้อเริ่มล้าและก้อนตุงลงมามากกว่าเดิม

เตือนภัยเร่งด่วน: อาการปวดแบบไหนที่ปล่อยไว้ไม่ได้ต้องรีบหาหมอทันที?

จุดนี้คือเรื่องที่หมอเป็นห่วงมากที่สุดครับ เพราะภาวะไส้เลื่อนไม่ได้อันตรายแค่เรื่องความเจ็บปวดรบกวนชีวิตประจำวัน แต่ถ้าปล่อยไว้จนลำไส้ที่เลื่อนออกมาเกิดภาวะติดค้างและถูกบีบรัดจนเลือดไปเลี้ยงไม่ถึง (Strangulated hernia) จะกลายเป็นเรื่องใหญ่ในพริบตา

หากคุณมีอาการปวดจากภาวะไส้เลื่อนขาหนีบร่วมกับสัญญาณเหล่านี้ ต้องรีบมาโรงพยาบาลทันที ห้ามรอเด็ดขาด:

• ก้อนที่เคยยุบหายได้เวลานอน กลับดันเท่าไหร่ก็ไม่ยอมกลับเข้าไป
• อาการปวดทวีความรุนแรงขึ้นอย่างรวดเร็ว ปวดตลอดเวลา ไม่ทุเลาแม้จะนอนพัก
• มีอาการคลื่นไส้ อาเจียน ร่วมด้วย
• ผิวหนังบริเวณก้อนนูนเริ่มเปลี่ยนเป็นสีแดงคล้ำหรือม่วง

อาการเหล่านี้ฟ้องว่าลำไส้เริ่มขาดเลือดแล้วครับ หากมาช้าเกินไปลำไส้ส่วนนั้นอาจเน่าและเป็นอันตรายถึงชีวิตได้เลยทีเดียว

วิธีรักษาและการดูแลตัวเองเมื่อรู้ตัวว่าเป็นไส้เลื่อน

ข่าวร้ายคือ ภาวะไส้เลื่อนไม่สามารถรักษาให้หายขาดได้ด้วยการกินยา ทาครีม หรือใส่กางเกงพยุงไส้เลื่อนไปเรื่อยๆ เพราะช่องโหว่ของกล้ามเนื้อได้เกิดขึ้นไปแล้ว วิธีเดียวที่จะแก้ปัญหาที่ต้นตอคือการผ่าตัดซ่อมแซมผนังหน้าท้องให้กลับมาแข็งแรงเหมือนเดิม

ในปัจจุบันการผ่าตัดไส้เลื่อนไม่ได้น่ากลัวอย่างที่คิดครับ มีทั้งการผ่าตัดแบบเปิดแผลเล็กและการผ่าตัดผ่านกล้อง ซึ่งช่วยลดอาการเจ็บแผลหลังผ่าตัดและทำให้กลับไปใช้ชีวิตปกติได้เร็วขึ้น หากใครที่เริ่มสังเกตเห็นก้อนตุงๆ หรือมีอาการปวดหน่วงบริเวณขาหนีบ แนะนำให้เข้ามาปรึกษาแพทย์เพื่อตรวจวินิจฉัยตั้งแต่เนิ่นๆ ก่อนที่ก้อนจะใหญ่ขึ้นหรือเกิดภาวะแทรกซ้อนฉุกเฉินครับ