เมื่อร่างกายส่งสัญญาณเตือน: ทำความรู้จักภาวะเลือดออกในช่องท้องและทางเดินอาหาร

ทำไมจู่ๆ ถึงมีเลือดออกข้างในร่างกาย?

หลายคนอาจเคยได้ยินคำว่าเลือดออกในช่องท้องหรือทางเดินอาหาร ซึ่งฟังดูเป็นเรื่องน่ากลัว แต่ถ้าเราเข้าใจสาเหตุและวิธีสังเกตอาการตั้งแต่เนิ่นๆ ก็จะช่วยลดความเสี่ยงที่อันตรายถึงชีวิตได้ โดยทั่วไปแล้วเลือดอาจจะออกจากทางเดินอาหารส่วนบน เช่น หลอดอาหาร กระเพาะอาหาร หรือส่วนล่างอย่างลำไส้ใหญ่ ส่วนกรณีเลือดออกในช่องท้องมักเกิดจากอุบัติเหตุรุนแรงหรือภาวะแทรกซ้อนของโรคเฉพาะจุด

สังเกตสีของอุจจาระและอาการผิดปกติ

การตรวจเช็กสิ่งขับถ่ายเป็นวิธีที่ง่ายที่สุดในการประเมินเบื้องต้นว่าเรากำลังมีเลือดออกในทางเดินอาหารหรือไม่

• อุจจาระสีดำเหมือนยางมะตอย: มักบ่งบอกว่ามีเลือดออกจากทางเดินอาหารส่วนบน เพราะเลือดผ่านกระบวนการย่อยแล้วเปลี่ยนเป็นสีดำ
• อุจจาระปนเลือดสด: มักมาจากทางเดินอาหารส่วนล่าง เช่น ริดสีดวงทวาร หรือติ่งเนื้อในลำไส้
• ปวดท้องรุนแรงกะทันหัน: หากมีอาการปวดเกร็งร่วมกับอาการหน้ามืด ใจสั่น หรือความดันโลหิตต่ำ อาจเป็นสัญญาณของภาวะเลือดออกในช่องท้องที่ต้องรีบไปโรงพยาบาลทันที

ทำไมถึงเกิดเลือดออกในทางเดินอาหารได้บ่อย

สาเหตุหลักที่หมอพบได้บ่อยมักเกิดจากพฤติกรรมการใช้ชีวิตและการใช้ยา ดังนี้

• การใช้ยาแก้ปวดกลุ่มเอ็นเซด (NSAIDs): ยาแก้ปวดข้อหรือยาแก้ปวดอักเสบหลายชนิดหากกินติดต่อกันนานๆ จะกัดกระเพาะอาหารทำให้เกิดแผลและเลือดออกได้
• แผลในกระเพาะอาหาร: เกิดจากการติดเชื้อแบคทีเรีย H. pylori หรือความเครียดสะสม
• ภาวะหลอดอาหารโป่งพอง: มักพบในผู้ที่มีปัญหาเรื่องตับแข็ง ซึ่งเป็นภาวะที่ต้องการการดูแลใกล้ชิดจากแพทย์เฉพาะทาง

วิธีรับมือและแนวทางการรักษาจากมุมมองหมอ

เมื่อพบความผิดปกติ สิ่งสำคัญที่สุดคือการไม่ซื้อยาทานเองเพื่อกลบอาการ แต่ควรเข้าพบแพทย์เพื่อวินิจฉัยหาสาเหตุที่แท้จริง แพทย์มักจะทำการส่องกล้องตรวจกระเพาะอาหารหรือลำไส้ใหญ่เพื่อดูตำแหน่งที่เลือดออก และทำการห้ามเลือดผ่านกล้องทันที ซึ่งถือเป็นวิธีมาตรฐานที่ช่วยลดการผ่าตัดใหญ่ลงได้มาก

อาการแบบไหนที่ห้ามรอช้า ต้องรีบไปห้องฉุกเฉิน

หากคุณพบอาการเหล่านี้ ให้ถือว่าเป็นสถานการณ์วิกฤตที่ต้องได้รับการช่วยเหลือจากทีมแพทย์โดยเร็วที่สุด

• อาเจียนเป็นเลือดสดหรือลักษณะคล้ายกากกาแฟ
• ถ่ายดำสนิทและมีกลิ่นเหม็นคาวผิดปกติ
• หน้ามืด เป็นลม หรือรู้สึกเหมือนหัวใจเต้นเร็วผิดจังหวะตลอดเวลา
• ผิวซีดลงอย่างรวดเร็วและไม่มีแรง

การดูแลสุขภาพลำไส้และกระเพาะอาหารไม่ใช่เรื่องไกลตัว การทานอาหารตรงเวลา เลี่ยงการกินยาแก้ปวดพร่ำเพรื่อ และสังเกตการขับถ่ายของตัวเองเป็นประจำ คือหัวใจสำคัญของการป้องกันภาวะเลือดออกในช่องท้องและทางเดินอาหารได้อย่างดีที่สุด