ภาวะเลือดออกในช่องท้องและทางเดินอาหาร สัญญาณเตือนที่ห้ามมองข้าม

เลือดออกในช่องท้องและทางเดินอาหาร คือเรื่องที่ต้องทำความเข้าใจ

เวลาคนไข้เดินเข้ามาปรึกษาหมอด้วยเรื่องอาการปวดท้องรุนแรง หรือถ่ายเป็นเลือด หมอมักจะเจอความกังวลใจแฝงอยู่เสมอ ภาวะเลือดออกในช่องท้องและทางเดินอาหารนั้นไม่ใช่เรื่องไกลตัว และบางครั้งอาจเป็นสัญญาณเตือนของโรคร้ายที่ซ่อนอยู่ หากเราทำความเข้าใจตั้งแต่เนิ่นๆ จะช่วยลดความเสี่ยงและเพิ่มโอกาสในการรักษาให้ทันท่วงที

จุดสังเกตสำคัญว่าเลือดออกที่ทางเดินอาหารส่วนบนหรือส่วนล่าง

ธรรมชาติของร่างกายมักส่งสัญญาณบอกเราผ่านสิ่งที่ขับถ่ายออกมา หากเกิดเลือดออกในทางเดินอาหารส่วนบน เช่น หลอดอาหาร กระเพาะอาหาร หรือลำไส้เล็กส่วนต้น เลือดมักจะถูกย่อยก่อน ทำให้เวลาเราถ่ายออกมาจะมีลักษณะเป็นสีดำเหนียวเหมือนยางมะตอยและมีกลิ่นเหม็นคาวรุนแรง แต่ถ้าหากเลือดออกในทางเดินอาหารส่วนล่าง เช่น ลำไส้ใหญ่หรือทวารหนัก เลือดมักจะยังสดอยู่ ทำให้เห็นเป็นสีแดงสดปนมากับอุจจาระหรือติดกระดาษชำระ

เมื่อไหร่ที่ต้องสงสัยว่ามีเลือดออกในช่องท้อง

ต่างจากทางเดินอาหาร ภาวะเลือดออกในช่องท้องมักจะเกิดขึ้นในจุดที่อวัยวะภายในได้รับบาดเจ็บหรือมีการฉีกขาดของหลอดเลือด อาการหลักๆ คืออาการปวดท้องแบบฉับพลันและรุนแรง หน้าท้องจะมีความแข็งเกร็ง กดแล้วเจ็บมาก หรือบางรายอาจมีอาการหน้ามืด ใจสั่น ตัวเย็น เหมือนคนเสียเลือดเฉียบพลัน นี่คือสถานการณ์ฉุกเฉินที่ไม่ควรรอจนกว่าจะถึงเช้า

สาเหตุที่พบบ่อยที่ทำให้เกิดภาวะเลือดออก

• แผลในกระเพาะอาหารหรือลำไส้: มักเกิดจากการใช้ยาแก้ปวดกลุ่มต้านการอักเสบต่อเนื่อง หรือการติดเชื้อแบคทีเรีย
• เส้นเลือดในทางเดินอาหารโป่งพอง: มักพบในผู้ที่มีปัญหาโรคตับหรือภาวะตับแข็ง
• ติ่งเนื้อหรือเนื้องอกในลำไส้: ซึ่งอาจจะแตกหรือฉีกขาดจนมีเลือดไหลซึมออกมาเรื่อยๆ
• อุบัติเหตุหรือการบาดเจ็บที่หน้าท้อง: ทำให้หลอดเลือดหรืออวัยวะภายในแตกโดยตรง

ขั้นตอนการตรวจวินิจฉัยที่คุณหมอจะทำให้

เมื่อมาถึงมือหมอ สิ่งแรกที่เราจะทำคือการประเมินสัญญาณชีพ หากพบว่าคนไข้เสียเลือดมากจนความดันตก ต้องให้สารน้ำหรือเลือดทดแทนอย่างเร่งด่วน จากนั้นเราจะใช้การส่องกล้องตรวจทางเดินอาหาร เพื่อหาจุดที่เลือดออกและทำการห้ามเลือดในคราวเดียวกัน หากสงสัยว่าเลือดออกในช่องท้อง การทำเอกซเรย์คอมพิวเตอร์จะช่วยให้หมอเห็นจุดที่ผิดปกติได้ชัดเจนที่สุด

สัญญาณอันตรายแบบไหนที่ต้องรีบไปพบแพทย์ทันที

หากมีอาการดังต่อไปนี้ อย่ามัวแต่รอดูอาการที่บ้าน ให้รีบไปพบแพทย์ที่ห้องฉุกเฉินทันที:

• อาเจียนเป็นเลือดสดหรือมีสีคล้ายกากกาแฟ
• ถ่ายอุจจาระเป็นสีดำสนิทหรือมีเลือดสดปนปริมาณมาก
• หน้ามืด เป็นลม หรือรู้สึกเหมือนหัวใจเต้นเร็วผิดปกติ
• ปวดท้องรุนแรงจนตัวงอ หรือหน้าท้องแข็งเกร็งเหมือนกระดาน
• ผิวซีดลงอย่างรวดเร็ว ร่วมกับอาการอ่อนเพลียหมดแรง