เสียงแหบแห้งจากโรคกล่องเสียงอักเสบ: ดูแลตัวเองอย่างไรให้เสียงกลับมาสดใส

ทำไมจู่ๆ เสียงถึงหาย? รู้จักกล่องเสียงอักเสบให้มากขึ้น

หลายคนคงเคยมีประสบการณ์ตื่นนอนมาแล้วพบว่าเสียงตัวเองเปลี่ยนไป จะพูดอะไรก็แหบพร่า หรือบางครั้งพูดไม่ออกเลย อาการเหล่านี้มักเป็นสัญญาณเตือนว่ากล่องเสียงของคุณกำลังเกิดการอักเสบ ซึ่งทางการแพทย์เราเรียกภาวะนี้ว่า โรคกล่องเสียงอักเสบ หรือ Laryngitis นั่นเองครับ

โดยปกติแล้ว กล่องเสียงเป็นอวัยวะที่ทำหน้าที่ผลิตเสียงผ่านการสั่นของสายเสียง เมื่อเกิดการอักเสบ ไม่ว่าจะจากการติดเชื้อหรือการใช้งานหนักเกินไป สายเสียงจะบวมขึ้น ทำให้การสั่นเปลี่ยนไป จนเกิดเป็นเสียงแหบที่ทุกคนคุ้นเคยกันดี

สาเหตุที่ทำให้กล่องเสียงอักเสบเกิดขึ้นได้บ่อย

สาเหตุที่พบบ่อยที่สุดคือการติดเชื้อไวรัส ซึ่งมักจะมาพร้อมกับการเป็นหวัด เจ็บคอ หรือไอ นอกจากนี้ยังมีปัจจัยอื่นๆ ที่คนไข้มักมองข้าม:

• การใช้เสียงมากเกินไป เช่น การตะโกน การร้องเพลงต่อเนื่องนานๆ หรือการพูดในที่เสียงดังจนต้องเกร็งกล้ามเนื้อคอ
• ภาวะกรดไหลย้อน ซึ่งกรดที่ขึ้นมาถึงคอหอยสามารถระคายเคืองสายเสียงจนอักเสบเรื้อรังได้
• การสูบบุหรี่หรือการสูดดมมลพิษและสารเคมีในอากาศเป็นประจำ
• อาการแพ้ต่างๆ ที่ส่งผลกระทบต่อทางเดินหายใจ

วิธีดูแลตัวเองที่บ้านเมื่อเสียงเริ่มแหบ

เมื่อรู้ตัวว่าเริ่มมีอาการ สิ่งสำคัญที่สุดคือการให้กล่องเสียงได้พักผ่อนอย่างเต็มที่ครับ

• งดใช้เสียงเท่าที่ทำได้: ไม่จำเป็นต้องถึงกับงดพูดตลอดเวลา แต่ขอให้พูดเบาๆ และลดระยะเวลาการพูดลง งดการกระซิบเพราะการกระซิบจะทำให้สายเสียงเกร็งตัวมากกว่าปกติ
• จิบน้ำอุ่นบ่อยๆ: ช่วยให้ความชุ่มชื้นแก่ลำคอและลดการระคายเคืองของสายเสียง
• ใช้เครื่องทำความชื้นในห้อง: หากอากาศแห้งจะทำให้เยื่อบุทางเดินหายใจระคายเคืองง่ายขึ้น
• หลีกเลี่ยงสารระคายเคือง: งดบุหรี่ งดดื่มแอลกอฮอล์ และหลีกเลี่ยงควันธูปหรือฝุ่นละออง

กินยาอย่างไรให้ช่วยบรรเทาอาการ

สำหรับการรักษาด้วยยา ส่วนใหญ่มุ่งเน้นที่การลดอาการข้างเคียง:

• ยาพาราเซตามอล: ใช้เมื่อมีอาการเจ็บคอหรือปวดกล้ามเนื้อร่วมด้วย
• ยาอมแก้เจ็บคอ: เน้นตัวยาที่ช่วยเพิ่มความชุ่มชื้น ไม่แนะนำยาอมที่มีฤทธิ์ยาชาเข้มข้นจนเกินไปหากไม่มีอาการเจ็บรุนแรง
• ยาปรับพฤติกรรม: หากสงสัยว่าเกิดจากกรดไหลย้อน การทานยาลดกรดตามคำแนะนำของแพทย์จะช่วยให้เสียงกลับมาเป็นปกติได้เร็วขึ้น

เมื่อไหร่ที่ต้องมาพบแพทย์โดยด่วน

โดยทั่วไป โรคกล่องเสียงอักเสบมักจะหายเองได้ภายในหนึ่งถึงสองสัปดาห์ แต่หากพบอาการเหล่านี้ ห้ามรอดูอาการเองที่บ้านเด็ดขาดครับ

• เสียงแหบต่อเนื่องยาวนานเกิน 2-3 สัปดาห์ แม้จะพักการใช้เสียงแล้วก็ตาม
• มีอาการหายใจลำบาก หายใจมีเสียงดัง หรือรู้สึกเหมือนมีก้อนติดอยู่ในคอ
• ไข้ขึ้นสูงหรือเจ็บคอรุนแรงจนกลืนน้ำลายไม่ได้
• ไอออกมาเป็นเลือด

อาการเหล่านี้อาจเป็นสัญญาณของโรคอื่นที่รุนแรงกว่า เช่น ก้อนเนื้อที่สายเสียงหรือการอักเสบติดเชื้อในระดับที่ลึกกว่าปกติ ซึ่งจำเป็นต้องได้รับการตรวจส่องกล้องดูลักษณะของสายเสียงโดยแพทย์เฉพาะทางครับ