เสียงหาย พูดไม่ออก: ทำความรู้จักกับโรคกล่องเสียงอักเสบที่ใครก็เป็นได้

ทำไมจู่ๆ เสียงถึงหายไป? ไขข้อข้องใจเรื่องโรคกล่องเสียงอักเสบ

หลายคนคงเคยประสบปัญหาตื่นนอนมาแล้วพบว่าเสียงแหบแห้ง หรือพูดแล้วไม่มีเสียงออกมาเลย หลายครั้งเรามักเข้าใจผิดว่าเกิดจากการใช้เสียงมากเกินไปเพียงอย่างเดียว แต่ในทางการแพทย์ อาการเหล่านี้เป็นสัญญาณเตือนของภาวะที่เรียกว่า โรคกล่องเสียงอักเสบ ซึ่งเกิดขึ้นได้จากหลายสาเหตุ ตั้งแต่การอักเสบจากเชื้อไวรัส ไปจนถึงการระคายเคืองสะสมในชีวิตประจำวัน

กล่องเสียงอักเสบเกิดจากอะไรได้บ้าง?

โดยปกติแล้ว กล่องเสียงทำหน้าที่เป็นทางผ่านของอากาศและเป็นจุดกำเนิดของเสียงพูด เมื่อเกิดการอักเสบ เนื้อเยื่อบริเวณสายเสียงจะบวมแดง ทำให้การสั่นสะเทือนขณะพูดผิดปกติไป สาเหตุที่พบบ่อยมีดังนี้:

• การติดเชื้อไวรัส: เป็นสาเหตุอันดับหนึ่ง ซึ่งมักมาพร้อมกับอาการหวัด เจ็บคอ หรือไอ
• การใช้เสียงหนักเกินไป: การตะโกน การร้องเพลงต่อเนื่อง หรือการใช้เสียงในที่ที่มีเสียงรบกวนมาก ทำให้สายเสียงกระแทกกันจนบวมอักเสบ
• กรดไหลย้อน: หลายคนไม่ทราบว่ากรดที่ไหลย้อนขึ้นมาถึงลำคอสามารถกัดกร่อนและทำให้กล่องเสียงอักเสบเรื้อรังได้
• สารระคายเคือง: การสูบบุหรี่ หรือการอยู่ในสภาพแวดล้อมที่มีฝุ่นควันและมลพิษเป็นเวลานาน

อาการแบบไหนที่บอกว่าเรากำลังเป็นโรคกล่องเสียงอักเสบ

อาการเด่นชัดที่สุดคือเสียงที่เปลี่ยนไป ไม่ว่าจะเป็นเสียงแหบ เสียงต่ำลง หรือเสียงหายไปชั่วขณะ นอกจากนี้ยังมักมีอาการร่วมอื่นๆ เช่น รู้สึกระคายเคืองคอ เหมือนมีอะไรติดคออยู่ตลอดเวลา บางรายอาจมีอาการไอแห้งๆ ร่วมด้วย หากการอักเสบเกิดจากเชื้อไวรัส อาจมีไข้ต่ำๆ หรือมีน้ำมูกร่วมด้วย

วิธีดูแลตัวเองเบื้องต้นเมื่อเริ่มมีอาการเสียงแหบ

หากอาการเพิ่งเริ่มต้นและไม่มีไข้สูง การดูแลตัวเองอย่างถูกวิธีจะช่วยให้กล่องเสียงฟื้นตัวได้เร็วขึ้น:

• พักการใช้เสียงให้มากที่สุด: การกระซิบกลับทำให้สายเสียงเกร็งตัวมากกว่าการพูดปกติ ดังนั้นควรหลีกเลี่ยงการพูดให้มากที่สุด
• ดื่มน้ำสะอาดให้เพียงพอ: ความชุ่มชื้นเป็นสิ่งสำคัญที่สุดที่จะช่วยลดการระคายเคืองบริเวณสายเสียง
• เลี่ยงสิ่งที่กระตุ้นให้ระคายเคือง: งดสูบบุหรี่ งดดื่มแอลกอฮอล์ และหลีกเลี่ยงสถานที่ที่มีฝุ่นละอองมาก
• เพิ่มความชื้นในอากาศ: หากอยู่ในห้องแอร์ที่แห้ง การใช้เครื่องทำความชื้นจะช่วยให้เยื่อบุคอไม่แห้งจนเกินไป

อาการแบบไหนที่ต้องรีบมาพบหมอเพื่อตรวจละเอียด

แม้ว่าโรคกล่องเสียงอักเสบส่วนใหญ่จะหายเองได้ใน 1-2 สัปดาห์ แต่หากพบอาการเหล่านี้ไม่ควรนิ่งนอนใจ:

• เสียงแหบต่อเนื่องยาวนานเกิน 2-3 สัปดาห์ แม้จะพักการใช้เสียงแล้วก็ตาม
• มีอาการหายใจลำบาก หรือหายใจมีเสียงวี๊ด
• มีอาการเจ็บคอรุนแรงจนกลืนอาหารหรือน้ำลายไม่ได้
• ไอเป็นเลือด
• มีก้อนเนื้อผิดปกติที่บริเวณลำคอร่วมด้วย

หากมีอาการดังกล่าว การส่องกล้องตรวจดูบริเวณกล่องเสียงเป็นสิ่งจำเป็น เพื่อแยกแยะอาการอักเสบธรรมดาออกจากภาวะที่อันตรายกว่า เช่น เนื้องอกหรือความผิดปกติของสายเสียงครับ