โรคต่อมลูกหมากอักเสบ: เมื่อความเจ็บปวดในอุ้งเชิงกรานไม่ใช่เรื่องเล่นๆ

ทำความเข้าใจกันก่อนว่าต่อมลูกหมากอยู่ตรงไหนและทำหน้าที่อะไร

หลายคนมักสับสนว่าต่อมลูกหมากคืออะไรและทำไมถึงชอบมีปัญหาบ่อยในผู้ชาย จริงๆ แล้วต่อมลูกหมากเป็นอวัยวะที่มีขนาดเท่าลูกเกาลัด อยู่บริเวณใต้กระเพาะปัสสาวะและล้อมรอบท่อปัสสาวะส่วนต้น ทำหน้าที่ผลิตน้ำหล่อเลี้ยงเชื้ออสุจิ เมื่ออวัยวะที่อยู่ชิดกับท่อปัสสาวะนี้เกิดการอักเสบขึ้นมา จึงไม่แปลกเลยที่คนไข้มักจะรู้สึกทรมานเวลาเข้าห้องน้ำ

สัญญาณเตือนที่บอกว่าคุณกำลังเผชิญกับโรคต่อมลูกหมากอักเสบ

อาการของโรคนี้มักจะมาแบบกวนใจจนเสียบุคลิกและเสียสุขภาพจิต สิ่งที่คนไข้ส่วนใหญ่มักจะเดินเข้ามาปรึกษาที่ห้องตรวจคือ

• ปวดหน่วงบริเวณอัณฑะ ทวารหนัก หรือเหนือหัวหน่าว
• ปัสสาวะแสบขัด หรือรู้สึกเหมือนปัสสาวะไม่สุด
• ปัสสาวะบ่อยผิดปกติ โดยเฉพาะตอนกลางคืน
• บางรายอาจมีอาการไข้หนาวสั่นร่วมด้วยหากเกิดจากการติดเชื้อแบคทีเรีย

ทำไมโรคต่อมลูกหมากอักเสบถึงเกิดขึ้นกับเรา

สาเหตุหลักมักแบ่งออกเป็นสองกลุ่มใหญ่ คือการติดเชื้อแบคทีเรียที่เล็ดลอดเข้ามาในต่อมลูกหมาก กับกลุ่มที่ไม่ได้เกิดจากการติดเชื้อแต่มีอาการปวดเรื้อรัง ซึ่งกลุ่มหลังนี้ทางการแพทย์ยังไม่สามารถระบุสาเหตุที่ชัดเจนได้ แต่อาจเกิดจากความเครียด พฤติกรรมการนั่งนานๆ หรือการบีบตัวที่ผิดปกติของกล้ามเนื้ออุ้งเชิงกราน

กระบวนการตรวจวินิจฉัยที่หมอต้องทำ

เมื่อเข้ามาที่คลินิก หมอไม่ได้ให้ยาตามอาการเพียงอย่างเดียว แต่ต้องเริ่มจากการซักประวัติอย่างละเอียด รวมถึงการตรวจปัสสาวะเพื่อดูว่ามีการติดเชื้อหรือไม่ ในบางกรณีหมอจำเป็นต้องตรวจคลำผ่านทางทวารหนักเพื่อประเมินขนาดและความนุ่มของต่อมลูกหมาก ซึ่งเป็นขั้นตอนที่สำคัญมากในการวินิจฉัยแยกโรคออกจากภาวะอื่นๆ เช่น ต่อมลูกหมากโตหรือมะเร็งต่อมลูกหมาก

วิธีรักษาและวิธีดูแลตัวเองให้กลับมาใช้ชีวิตได้ปกติ

การรักษาขึ้นอยู่กับว่าอาการเกิดจากอะไร หากตรวจพบเชื้อแบคทีเรีย หมอจะสั่งยาปฏิชีวนะให้ทานต่อเนื่องเป็นเวลานานเพื่อให้ยาซึมเข้าสู่เนื้อเยื่อต่อมลูกหมากได้ดี ส่วนกรณีที่เป็นเรื้อรังโดยไม่ติดเชื้อ หมอจะเน้นการใช้ยาคลายกล้ามเนื้อร่วมกับการปรับเปลี่ยนพฤติกรรม

วิธีดูแลตัวเองเมื่อมีอาการปวดเรื้อรัง

• หลีกเลี่ยงการนั่งบนพื้นแข็งเป็นเวลานาน ควรหาเบาะรองนั่งมาช่วย
• ลดเครื่องดื่มที่มีคาเฟอีนหรือแอลกอฮอล์ เพราะจะไปกระตุ้นให้ปัสสาวะบ่อยและปวดมากขึ้น
• หมั่นฝึกการผ่อนคลายกล้ามเนื้ออุ้งเชิงกราน เพื่อลดอาการปวดตึง
• ดื่มน้ำสะอาดให้เพียงพอในระหว่างวัน แต่ลดปริมาณน้ำก่อนเข้านอน

เมื่อไหร่ที่ควรรีบกลับมาหาหมออีกครั้ง

หากทานยาแล้วอาการไม่ดีขึ้น หรือมีไข้สูง หนาวสั่น ปัสสาวะไม่ออกจนต้องสวนปัสสาวะ หรือมีเลือดปนมากับน้ำอสุจิหรือปัสสาวะ อาการเหล่านี้ถือเป็นสัญญาณที่ต้องรีบกลับมาพบแพทย์เพื่อประเมินอาการซ้ำและวางแผนการรักษาใหม่ทันที อย่าปล่อยทิ้งไว้จนเรื้อรังเพราะจะยิ่งทำให้รักษายากขึ้น