ช่วงวันนั้นของเดือน ผู้หญิงหลายคนเลือกใช้ผ้าอนามัยแบบสอดเพราะความคล่องตัว ไม่ว่าจะใส่ว่ายน้ำ ออกกำลังกาย หรือใส่ชุดสวยๆ โดยไม่ต้องกังวลเรื่องการซึมเปื้อน แต่บางครั้งความเร่งรีบ ความหลงลืม หรือการใช้ติดነต่อกันหลายอันโดยไม่รู้ตัว ก็ทำให้เกิดเหตุการณ์ไม่คาดฝันขึ้นได้ นั่นคือการมีการตกค้างของสิ่งแปลกปลอมเช่นผ้าอนามัยแบบสอดอยู่ในช่องคลอดโดยที่เจ้าตัวไม่รู้ตัว ซึ่งเป็นเรื่องที่หมอเจอได้เรื่อยๆ และอยากมาเล่าให้ฟังตรงๆ เพื่อจะได้ระวังและรู้วิธีรับมือกันครับ
เรื่องไม่คาดคิด เมื่อลืมเอาผ้าอนามัยแบบสอดออก
เวลาที่ผ้าอนามัยแบบสอดถูกทิ้งไว้ข้างในช่องคลอดนานเกินไป สิ่งแรกที่จะเกิดขึ้นคือร่างกายเริ่มมองว่าสิ่งนั้นเป็นสิ่งแปลกปลอม ช่องคลอดของเราตามธรรมชาติจะมีเชื้อแบคประจำถิ่นที่คอยรักษาสมดุลอยู่แล้ว แต่เมื่อมีชิ้นสำลีชุ่มประจำเดือนอุดตันอยู่ข้างใน กลายเป็นแหล่งสะสมชั้นดีของแบคทีเรีย ทำให้เกิดการอุดตันและระคายเคืองอย่างรวดเร็ว โดยปกติแล้วคนไข้ส่วนใหญ่จะไม่รู้ตัวทันที จนกระทั่งเริ่มมีอาการผิดปกติบางอย่างฟ้องออกมา
สัญญาณเตือนภัย ร่างกายกำลังบอกว่ามีอะไรติดอยู่ข้างใน
ถ้าใครสงสัยว่าตัวเองอาจจะเผลอการตกค้างของสิ่งแปลกปลอมเช่นผ้าอนามัยแบบสอดไว้หรือเปล่า ให้สังเกตอาการเหล่านี้ดูครับ
- ตกขาวเปลี่ยนสีและมีกลิ่นแรงมาก: นี่คือสัญญาณเด่นที่สุด ตกขาวจะมีสีเหลือง เขียว หรือปนเลือด และมีกลิ่นเหม็นคาวหรือเหม็นเน่าอย่างชัดเจน ซึ่งต่างจากกลิ่นประจำเดือนปกติ
- มีอาการระคายเคือง คัน หรือแสบ: บริเวณปากช่องคลอดและด้านในจะรู้สึกไม่สบายตัว บวมแดง หรือเจ็บเวลาขยับตัว
- ปวดหน่วงท้องน้อย: บางคนอาจมีอาการปวดเกร็งช่องท้องส่วนล่างร่วมด้วยคล้ายเวลาปวดประจำเดือน
- มีเลือดออกกะปริดกะปรอย: เกิดจากการที่เนื้อเยื่อภายในช่องคลอดเกิดการอักเสบและถลอก
วิธีเอาออกเบื้องต้นและการดูแลตัวเองที่ถูกต้อง
ถ้าเพิ่งรู้ตัวและคลำเจอสายเชือกของผ้าอนามัยแบบสอด ให้ตั้งสติ ล้างมือให้สะอาดเรียบร้อย จากนั้นอยู่ในท่าที่ผ่อนคลาย เช่น ท่านั่งยองๆ หรือนอนชันเข่า แล้วใช้นิ้วค่อยๆ ดึงสายเชือกออกอย่างเบามือ ห้ามใช้อุปกรณ์แปลกปลอมหรือคีมใดๆ แหย่เข้าไปเด็ดขาดเพราะอาจทำให้ผนังช่องคลอดฉีกขาดและติดเชื้อหนักกว่าเดิม แต่ถ้าดึงแล้วขาด หรือคลำหาไม่เจอ หรือทิ้งไว้นานจนจำไม่ได้ว่าใส่มานานแค่ไหนแล้ว แนะนำให้หยุดพยายามแล้วรีบไปพบแพทย์ทันที
อันตรายที่ต้องระวัง Toxic Shock Syndrome ภาวะช็อกจากการติดเชื้อ
สิ่งนี้น่ากลัวที่สุดและเป็นเหตุผลว่าทำไมหมอถึงต้องเตือนเรื่องการตกค้างของสิ่งแปลกปลอมเช่นผ้าอนามัยแบบสอด ภาวะนี้เรียกว่า Toxic Shock Syndrome หรือทีเอสเอส เกิดจากสารพิษของแบคทีเรียสแตฟิโลค็อกคัสที่เติบโตได้ดีในผ้าอนามัยที่ค้างอยู่นานๆ หลุดเข้าสู่กระแสเลือด ทำให้ความดันโลหิตตกอย่างรวดเร็ว มีไข้สูงฉับพลัน อาเจียน ท้องเสีย และมีผื่นขึ้นตามตัวเหมือนโดนแดดเผา ซึ่งถือเป็นภาวะฉุกเฉินทางการแพทย์ที่ต้องรีบรักษาในโรงพยาบาลทันที
วิธีรักษาเมื่อมาพบแพทย์ที่คลินิกหรือโรงพยาบาล
เมื่อคนไข้มาด้วยอาการสงสัยว่ามีการตกค้างของสิ่งแปลกปลอมเช่นผ้าอนามัยแบบสอด หมอจะใช้เครื่องมือทางการแพทย์ตรวจภายในเพื่อคีบเอาชิ้นส่วนนั้นออกอย่างระมัดระวัง พร้อมกับทำความสะอาดช่องคลอด จากนั้นอาจจะต้องพิจารณาจ่ายยาปฏิชีวนะ ไม่ว่าจะเป็นยาสอดหรือยากิน เพื่อฆ่าเชื้อแบคทีเรียที่ตกค้างและลดการอักเสบ พร้อมกับนัดติดตามอาการจนกว่าเนื้อเยื่อภายในจะกลับมาเป็นปกติ
วิธีป้องกันง่ายๆ ไม่ให้เกิดเหตุการณ์นี้ซ้ำ
การป้องกันที่ดีที่สุดคือการสร้างวินัยในการใช้ผ้าอนามัยแบบสอดครับ ควรเปลี่ยนทุกๆ 4 ถึง 8 ชั่วโมง และห้ามใส่ข้ามคืนนานเกินไปเด็ดขาด หากจำไม่ได้ว่าเปลี่ยนครั้งสุดท้ายเมื่อไหร่ หรือใส่ซ้อนกันไว้แล้วลืม ให้รีบตรวจสอบตัวเองทันที นอกจากนี้ในช่วงวันท้ายๆ ที่ประจำเดือนมาน้อยมาก ควรเปลี่ยนกลับมาใช้ผ้าอนามัยแบบแผ่นธรรมดาแทน เพื่อลดความเสี่ยงในการลืมเอาชิ้นเก่าออกครับ