โรคเยื่อบุช่องท้องอักเสบ: อาการปวดท้องแบบไหนที่อันตรายถึงชีวิต

หลายคนเวลาปวดท้องมักจะคิดว่าเป็นโรคกระเพาะอาหารอักเสบ ทานยาเคลือบกระเพาะแล้วก็น่าจะหาย แต่ถ้าอาการปวดนั้นเริ่มลุกลาม รุนแรงขึ้นเรื่อยๆ จนแค่ขยับตัวก็เจ็บแปล๊บ นั่นอาจไม่ใช่แค่โรคกระเพาะธรรมดาแล้วครับ ในฐานะแพทย์ที่ดูแลคนไข้ห้องฉุกเฉิน ผมมักจะเจอคนไข้ที่มาด้วยอาการปวดท้องรุนแรง และเมื่อตรวจดูจึงพบภาวะที่น่ากลัวอย่างโรคเยื่อบุช่องท้องอักเสบ ซึ่งเป็นภาวะฉุกเฉินทางการแพทย์ที่ต้องรีบรักษาทันที

เยื่อบุช่องท้องคืออะไร และทำไมถึงอักเสบจนอันตราย

เพื่อให้เห็นภาพง่ายๆ ลองนึกถึงเยื่อบุช่องท้องเหมือนพลาสติกใสบางๆ ที่คอยห่อหุ้มอวัยวะภายในทุกอย่างในท้องของเรา ไม่ว่าจะเป็นกระเพาะอาหาร ลำไส้ ตับ และม้าม หน้าที่หลักของเจ้าเยื่อนี้คือช่วยลดการเสียดสี และที่สำคัญคือมีเส้นประสาทรับความรู้สึกจำนวนมาก

เมื่อไหร่ก็ตามที่มีเชื้อโรคหลุดเข้าไปในช่องท้อง หรือมีอวัยวะภายในแตกทะลุ เช่น ไส้ติ่งแตก แผลในกระเพาะทะลุ หรือลำไส้ทะลุ ของเหลว สิ่งสกปรก หรือน้ำย่อยก็จะไหลทะลักออกมาโดนเยื่อบุเหล่านี้ ทำให้เกิดการระคายเคืองและติดเชื้ออย่างรุนแรง กลายเป็นโรคเยื่อบุช่องท้องอักเสบที่ทำให้คนไข้ปวดท้องทรมานอย่างที่ไม่เคยเป็นมาก่อน

สัญญาณเตือนภัย: ปวดท้องแบบไหนที่ต้องระวังโรคเยื่อบุช่องท้องอักเสบ

อาการของโรคนี้มักจะมาแบบฉับพลันและรุนแรงต่างจากอาการปวดท้องทั่วไป โดยมีจุดสังเกตสำคัญดังนี้ครับ

• ปวดท้องรุนแรงและกระจายทั่วท้อง: เริ่มจากจุดใดจุดหนึ่งก่อน เช่น บริเวณสะดือหรือขวา ล่าง แล้วลามไปทั่วท้องอย่างรวดเร็ว
• หน้าท้องแข็งเกร็ง: เวลาเอามือกดลงไปที่ท้อง หน้าท้องจะแข็งตึงเหมือนแผ่นไม้ และคนไข้จะเกร็งตัวหนีเพราะเจ็บมาก
• เจ็บมากเวลาขยับตัว: แค่หายใจเข้าลึกๆ ไอ จาม หรือเวลามีนรถกระแทกเบาๆ ตอนนั่งรถมาโรงพยาบาล ก็เจ็บแปล๊บขึ้นมาทันที
• มีไข้สูงร่วมด้วย: ร่างกายเริ่มตอบสนองต่อการติดเชื้อ ทำให้มีไข้หนาวสั่น ชีพจรเต้นเร็ว
• คลื่นไส้ อาเจียน และท้องอืด: ลำไส้จะหยุดทำงาน ทำให้ผายลมไม่ออก อุจจาระไม่ออก และอาเจียนบ่อย

สาเหตุหลักที่ทำให้เกิดโรคเยื่อบุช่องท้องอักเสบ

ภาวะนี้มักไม่ได้เกิดขึ้นเองลอยๆ ครับ แต่มักจะเป็นผลพวงมาจากโรคในช่องท้องอื่นๆ ที่ปล่อยทิ้งไว้จนอาการหนัก เช่น

• ไส้ติ่งอักเสบแล้วแตก: เป็นสาเหตุที่พบบ่อยที่สุด เมื่อไส้ติ่งแตก เชื้อโรคจะกระจายไปทั่วท้อง
• แผลในกระเพาะอาหารทะลุ: กรดในกระเพาะและอาหารที่ย่อยแล้วไหลทะลุผนังกระเพาะออกมา
• ลำไส้ทะลุ: อาจเกิดจากก้างปลาบาด เม็ดผลไม้ หรือโรคพังผืดในลำไส้
• อุบัติเหตุรุนแรงที่หน้าท้อง: ทำให้ตับหรือม้ามแตก เลือดและของเหลวไหลนองในช่องท้องจนติดเชื้อ

การวินิจฉัยและการรักษาของแพทย์ในโรงพยาบาล

เมื่อมาถึงมือแพทย์ เราจะทำการซักประวัติ ตรวจร่างกายโดยการกดหน้าท้องอย่างละเอียด เจาะเลือดดูค่าการอักเสบ และอาจต้องเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ช่องท้องเพื่อหาต้นตอของปัญหา

สำหรับการรักษา โรคเยื่อบุช่องท้องอักเสบ เกือบทุกเคสจำเป็นต้องได้รับการผ่าตัดเร่งด่วน เพื่อแก้ไขต้นเหตุของปัญหา เช่น ตัดไส้ติ่งที่แตก หรือเย็บแผลลำไส้ทะลุ พร้อมทั้งล้างทำความสะอาดช่องท้องเพื่อกำจัดหนองและเชื้อโรค ร่วมกับการให้ยาปฏิชีวนะฆ่าเชื้อทางหลอดเลือดดำอย่างเข้มข้น

คำแนะนำจากหมอ: อย่าปล่อยให้ปวดท้องเรื้อรัง

ถ้าคุณหรือคนใกล้ตัวมีอาการปวดท้องรุนแรง ทานยาแก้ปวดแล้วไม่ดีขึ้น หน้าท้องแข็งตึง และขยับตัวไม่ได้ อย่ารอดูอาการอยู่ที่บ้านเด็ดขาดครับ การปล่อยให้ โรคเยื่อบุช่องท้องอักเสบ ลุกลามอาจทำให้เชื้อโรคเข้าสู่กระแสเลือด ความดันโลหิตตก และเป็นอันตรายถึงชีวิตได้อย่างรวดเร็ว รีบมาพบแพทย์ที่โรงพยาบาลใกล้บ้านทันทีเพื่อความปลอดภัยครับ