เจาะลึกการตรวจส่องกล้องลำไส้ใหญ่ (Colonoscopy) พร้อมไขข้อข้องใจเรื่องการตัดชิ้นเนื้อ

ทำไมหมอถึงแนะนำให้ตรวจส่องกล้องลำไส้ใหญ่

หลายคนมักกังวลเมื่อได้ยินว่าต้องมาส่องกล้องลำไส้ใหญ่ เพราะภาพจำที่คิดว่าจะต้องเจ็บหรือน่าอาย แต่ในความเป็นจริง การตรวจนี้เป็นวิธีที่ดีที่สุดและแม่นยำที่สุดในการดูว่าภายในลำไส้ของเรามีก้อนเนื้อ ติ่งเนื้อ หรือความผิดปกติที่อาจกลายเป็นมะเร็งลำไส้ใหญ่ในอนาคตหรือไม่ โดยเฉพาะคนที่มีอายุ 45 ปีขึ้นไป หรือมีอาการผิดปกติ เช่น ขับถ่ายเปลี่ยนไป มีเลือดปน หรือท้องผูกเรื้อรัง การตรวจนี้คือทางเลือกอันดับหนึ่งที่หมอจะเลือกใช้เพื่อให้เห็นภาพชัดเจนที่สุด

ขั้นตอนการตรวจส่องกล้องลำไส้ใหญ่ที่ต้องรู้

ก่อนจะถึงวันนัด การเตรียมตัวคือเรื่องสำคัญที่สุด เพราะลำไส้ต้องสะอาดจริงๆ หมอจะให้ทานยาระบายเพื่อทำความสะอาดลำไส้ ซึ่งส่วนนี้หลายคนมักบ่นว่าลำบากหน่อย แต่เป็นหัวใจสำคัญที่ทำให้การตรวจสำเร็จราบรื่น

เมื่อถึงเวลาตรวจจริง คนไข้จะได้รับยานอนหลับชนิดออกฤทธิ์สั้นที่ทำให้รู้สึกเคลิ้มหรือหลับไปโดยไม่รู้ตัว หมอจะใช้อุปกรณ์ที่เป็นท่อขนาดเล็กและยืดหยุ่น มีกล้องขนาดจิ๋วที่ปลายท่อสอดผ่านทวารหนักเข้าไปดูผนังลำไส้ตลอดแนว คุณจะแทบไม่รู้สึกตัวหรือเจ็บปวดเลยในระหว่างนั้น

ถ้าหมอเจอติ่งเนื้อหรือก้อนเนื้อ แล้วต้องตัดชิ้นเนื้อไปตรวจไหม

ระหว่างการส่องกล้อง ถ้าหมอเห็นติ่งเนื้อ (Polyp) หรือจุดที่ดูน่าสงสัย หมอจะใช้เครื่องมือพิเศษที่มาพร้อมกับกล้องทำการเก็บตัวอย่างชิ้นเนื้อ (Biopsy) หรือตัดติ่งเนื้อนั้นออกมาทันที ซึ่งขั้นตอนการตัดนี้คนไข้จะไม่รู้สึกอะไรเลย

ทำไมต้องเก็บตัวอย่างชิ้นเนื้อ?

• เพื่อส่งตรวจทางพยาธิวิทยาว่าก้อนนั้นเป็นเนื้อดีหรือเนื้อร้าย
• เพื่อวินิจฉัยว่าอาการผิดปกติที่เกิดขึ้นเกิดจากการอักเสบ หรือเป็นเนื้องอก
• เพื่อตัดวงจรการเกิดมะเร็งตั้งแต่ระยะเริ่มต้น เพราะติ่งเนื้อบางชนิดหากทิ้งไว้นานจะกลายพันธุ์ได้

หลังตรวจเสร็จแล้วต้องดูแลตัวเองอย่างไรบ้าง

เมื่อตื่นขึ้นมาจากการส่องกล้อง อาจมีความรู้สึกอึดอัดแน่นท้องหรืออยากผายลม ซึ่งถือเป็นเรื่องปกติครับ เพราะระหว่างตรวจหมอต้องมีการใส่ลมเข้าไปเพื่อให้ลำไส้พองตัวและมองเห็นได้ชัดเจน การผายลมออกมาจะช่วยลดอาการแน่นท้องนี้ได้ดีที่สุด

หลังจากนั้นคุณสามารถทานอาหารอ่อนๆ ได้ตามปกติ หลีกเลี่ยงของย่อยยากหรือเผ็ดจัดในมื้อแรกๆ และถ้าหากมีอาการปวดท้องรุนแรง ถ่ายเป็นเลือดสดปริมาณมาก หรือมีไข้สูงหลังจากกลับบ้านไปแล้ว ให้รีบติดต่อโรงพยาบาลหรือกลับมาพบหมอทันที

สรุปเรื่องการตรวจคัดกรองมะเร็งลำไส้ใหญ่

การตรวจส่องกล้องลำไส้ใหญ่ไม่ใช่เรื่องน่ากลัวอย่างที่คิด และการตรวจพบสิ่งผิดปกติเร็วเกินไปก็ไม่ใช่เรื่องร้าย เพราะการตัดชิ้นเนื้อหรือติ่งเนื้อออกตั้งแต่วันนี้ คือการป้องกันที่ดีที่สุดที่จะทำให้คุณไม่ต้องเผชิญกับโรคร้ายในอนาคต หากใครมีประวัติคนในครอบครัวเป็นมะเร็งลำไส้หรือมีอาการผิดปกติ อย่ารีรอที่จะเข้ามาปรึกษาหมอครับ