ภาวะตับอักเสบจากเชื้อไวรัสตับอักเสบชนิดดี: เรื่องใกล้ตัวที่หลายคนมองข้าม

เวลาที่ตรวจสุขภาพประจำปีแล้วผลเลือดออกมาพบว่าค่าตับสูง หมอรู้เลยว่าหลายคนคงเริ่มใจคอไม่ดี นั่งกังวลว่าตัวเองไปทำอะไรผิดมา หรือเผลอทานยาอะไรเกินขนาดหรือเปล่า หนึ่งในสาเหตุที่หมอมักจะเจอและอยากชวนคุยกันวันนี้ คือเรื่องของภาวะตับอักเสบจากเชื้อไวรัสตับอักเสบชนิดดี ซึ่งเป็นโรคที่อยู่ใกล้ตัวเรามากกว่าที่คิด แต่บางครั้งกลับแสดงอาการเงียบจนเราไม่รู้ตัวเลย

รู้จักเจ้าไวรัสตับอักเสบชนิดดี ตัวการลับที่ทำให้ตับพังโดยไม่รู้ตัว

หลายคนอาจจะคุ้นเคยกับไวรัสตับอักเสบเอหรือบีกันมาบ้างแล้ว แต่พอมาได้ยินชื่อของชนิดดี ก็อาจจะสงสัยว่ามันคืออะไรกันแน่ เจ้าเชื้อตัวนี้เป็นหนึ่งในไวรัสกลุ่มหลักที่จู่โจมเซลล์ตับของเราโดยตรง เมื่อเชื้อเข้าสู่ร่างกาย มันจะไปกระตุ้นให้ระบบภูมิคุ้มกันของเราตอบสนอง ซึ่งความจริงใจและตั้งใจปกป้องร่างกายของภูมิต้านทานนี่แหละ ที่บางทีมันดันไปทำลายเซลล์ตับของเราเองจนเกิดเป็นภาวะอักเสบขึ้นมา

สัญญาณเตือนภัยจากตับ เมื่อร่างกายเริ่มส่งเสียงร้องขอความช่วยเหลือ

ปัญหาใหญ่ของตับอักเสบก็คือ ตับเป็นอวัยวะที่มีความอดทนสูงมาก ต่อให้มันเริ่มอักเสบหรือเสียหายไปบ้างแล้ว มันก็ยังทำงานต่อได้แบบเงียบๆ ทำให้ในช่วงแรกเราแทบไม่รู้สึกอะไรเลย แต่ถ้าปล่อยไว้จนเริ่มลามและตับเริ่มทำงานหนักขึ้น อาการเหล่านี้จะเริ่มโผล่มาทักทาย

• รู้สึกอ่อนเพลีย เหนื่อยง่ายอย่างไร้สาเหตุ นอนเท่าไหร่ก็ไม่พอ
>
• เบื่ออาหาร คลื่นไส้เวลาได้กลิ่นอาหารมันๆ
>
• ปวดแน่นชายโครงด้านขวา ซึ่งเป็นตำแหน่งที่น้องตับของเรานอนพักอยู่
>
• ปัสสาวะมีสีเข้มเหมือนชาเขียวเข้ม ทั้งที่ดื่มน้ำปกติ
>
• ตาเหลือง ตัวเหลือง หรือที่ทางการแพทย์เรียกว่าดีซ่าน อันนี้คือสัญญาณเตือนภัยระดับสีแดงแล้ว

ติดเชื้อไวรัสตับอักเสบชนิดดีได้อย่างไร และใครคือกลุ่มเสี่ยง

การติดต่อของไวรัสกลุ่มนี้มักจะหนีไม่พ้นเรื่องของการรับเชื้อเข้าสู่ร่างกายผ่านทางเลือด สารคัดหลอดเลือด หรือการใช้เข็มฉีดยาร่วมกัน รวมถึงความเสี่ยงจากการมีเพศสัมพันธ์โดยไม่ป้องกัน คนที่ชอบไปสัก เจาะตามร่างกาย หรือทำฟันในสถานที่ที่ไม่ได้มาตรฐาน ก็มีความเสี่ยงที่จะรับเชื้อนี้เข้ามาแบบไม่รู้ตัวเช่นกัน หมอเลยมักจะย้ำเสมอว่าเรื่องความสะอาดและอุปกรณ์ที่ผ่านการฆ่าเชื้อเป็นสิ่งสำคัญที่สุด

วิธีดูแลตัวเองและการรักษาเมื่อรู้ตัวว่าเป็นโรคนี้

ถ้าผลตรวจยืนยันแน่ชัดแล้วว่าเป็นภาวะตับอักเสบจากเชื้อไวรัสตับอักเสบชนิดดี สิ่งแรกที่หมอจะบอกคนไข้คือ ตั้งสติให้ดี โรคนี้รักษาได้และควบคุมได้ แต่ต้องอาศัยความร่วมมือระหว่างหมอกับคนไข้อย่างจริงจัง แนวทางดูแลตัวเองหลักๆ มีดังนี้

• พักผ่อนให้เพียงพอ งดการทำงานหนัก เพื่อให้เซลล์ตับได้ซ่อมแซมตัวเอง
>
• งดแอลกอฮอล์เด็ดขาด เพราะแอลกอฮอล์คือตัวการสำคัญที่คอยซ้ำเติมตับที่กำลังบาดเจ็บ
>
• หลีกเลี่ยงการทานยา อาหารเสริม หรือสมุนไพรพร่ำเพรื่อ เพราะตับต้องเป็นคนเผาผลาญสารเหล่านี้ ซึ่งจะทำให้ตับทำงานหนักขึ้นไปอีก
>
• มาพบแพทย์ตามนัดเพื่อเจาะเลือดติดตามค่าการทำงานของตับอย่างสม่ำเสมอ

การป้องกันคือเกราะคุ้มกันที่ดีที่สุดสำหรับตับของคุณ

เนื่องจากตับเป็นโรงงานเคมีที่สำคัญที่สุดในร่างกาย การดูแลไม่ให้เชื้อไวรัสเข้ามาทำลายตั้งแต่แรกจึงเป็นทางเลือกที่ดีที่สุด การฉีดวัคซีนป้องกันในชนิดที่ป้องกันได้ การหลีกเลี่ยงพฤติกรรมเสี่ยงทางเพศสัมพันธ์ การไม่ใช้เข็มฉีดยาร่วมกับผู้อื่น และการระมัดระวังเวลาไปทำหัตถกรรมที่มีการสัมผัสกับเลือด จะช่วยลดโอกาสที่เราจะต้องมานั่งกังวลเรื่องค่าตับสูงไปได้มากทีเดียว หากใครเริ่มมีอาการผิดปกติ อย่าปล่อยทิ้งไว้จนตัวเหลือง รีบมาปรึกษาแพทย์เพื่อตรวจเลือดเช็กให้แน่ใจจะดีที่สุด