ความดันตาสูงต้องรู้ทัน: วิธีหยอดตาอย่างไรไม่ให้พลาดและปลอดภัย

พอหมอตรวจเจอความดันตา สูงจนแอบกังวลใจเรื่องต้อหิน

เวลาที่คนไข้เดินเข้ามาตรวจตาแล้วหมอแจ้งว่า ความดันในลูกตาสูงกว่าปกติ หลายคนมักจะตกใจและกังวลว่าจะตาบอดไหม เพราะโรคต้อหินมักจะมาแบบเงียบๆ ไม่มีอาการเตือนล่วงหน้า การรักษาหลักที่ง่ายและได้ผลดีที่สุดในระยะแรกจึงหนีไม่พ้นการใช้ยาหยอดตาเพื่อลดความดันในลูกตา ซึ่งเป็นเหมือนการเปิดวาล์วระบายน้ำในตาให้ไหลเวียนได้ดีขึ้น แต่ปัญหาที่หมอมักจะเจอเป็นประจำคือ คนไข้หลายคนยังหยอดตาไม่ถูกวิธี หรือบางทีก็ลืมหยอดบ้าง หยอดเกินบ้าง จนทำให้ความดันตาแกว่งควบคุมไม่ได้

ยาน้ำใสๆ ขวดเล็กนี้ ทำงานลดความดันตาอย่างไร

ก่อนจะไปดูวิธีใช้ หมออยากชวนทำความเข้าใจง่ายๆ ก่อนว่า ในตาของเรามีของเหลวไหลเวียนอยู่ตลอดเวลา ถ้ามีการผลิตออกมามากเกินไป หรือทางระบายน้ำออกมันตีบตัน ความดันข้างในก็จะสูงขึ้นเหมือนลูกโป่งที่อัดลมแน่น ยาหยอดตาที่เราใช้กันจะมีหน้าที่หลักอยู่ 2 แบบ คือ ไปช่วยลดการสร้างน้ำในลูกตาให้น้อยลง หรือไม่ก็ไปช่วยเปิดช่องทางระบายน้ำออกให้สะดวกขึ้น เมื่อความดันลดลง เส้นประสาทตาของเราก็จะไม่ถูกกดทับและปลอดภัยจากการสูญเสียการมองเห็นในระยะยาว

ขั้นตอนการหยอดตาให้ถูกต้องและได้ยาเต็มเม็ดเต็มหน่วย

การหยอดตาให้ได้ผลดี ตัวยาต้องโดนผิวตาและซึมเข้าไปในปริมาณที่พอเหมาะ หมอขอแนะนำวิธีทำง่ายๆ ตามขั้นตอนนี้เลย

• ล้างมือให้สะอาด: ทุกครั้งก่อนจับขวดและสัมผัสรอบดวงตา เพื่อป้องกันเชื้อโรคเข้าตา
• เงยหน้าขึ้นเล็กน้อยและดึงเปลือกตาลง: ใช้ปลายนิ้วดึงเปลือกตาด้านล่างลงมาเบาๆ ให้เกิดเป็นกระเปาะรองรับหยดยา
• หยอดแค่ครั้งละหนึ่งหยด: บีบยาลงไปในกระเปาะเปลือกตาเพียง 1 หยดก็พอ เพราะตาของเราเล็กนิดเดียว ไม่สามารถรองรับยาหลายหยดได้พร้อมกัน ส่วนเกินก็จะไหลทิ้งเปล่าๆ
• หลับตาเบาๆ และกดหัวตา: หลังจากหยอดแล้วให้หลับตาลงช้าๆ ห้ามกะพริบตาแรงๆ และใช้นิ้วสะอาดกดเบาๆ ที่บริเวณหัวตาติดกับสันจมูกค้างไว้ประมาณ 1 ถึง 2 นาที วิธีนี้จะช่วยกักเก็บยาให้อยู่ในตาและลดการดูดซึมยาเข้าสู่ร่างกาย

ความเข้าใจผิดบ่อยๆ ที่ทำให้การรักษาไม่ได้ผล

เรื่องการใช้ยาหยอดตา หมอพบข้อผิดพลาดหลายอย่างที่คนไข้ทำโดยไม่รู้ตัว เช่น การให้ปลายขวดหยอดไปโดนขนตาหรือลูกตา ซึ่งจะทำให้เชื้อโรคเข้าไปปนเปื้อนในขวดยาได้ หรือบางคนรู้สึกว่าตาแห้ง เคืองตา ก็ไปซื้อยาหยอดตาแก้เคืองทั่วไปมาใช้ร่วมด้วย ซึ่งอาจมีส่วนผสมของสเตียรอยด์ที่ยิ่งทำให้ความดันตาสูงขึ้นไปอีก นอกจากนี้ หากต้องใช้ยาหลายตัวพร้อมกัน ต้องเว้นระยะเวลาในการหยอดแต่ละตัวห่างกันประมาณ 5 ถึง 10 นาที เพื่อให้ยาตัวแรกซึมเข้าตาก่อน ไม่อย่างนั้นตัวที่หยอดทีหลังจะไปชะล้างตัวแรกออกไปหมด

ลืมหยอดตาบ่อย หรือมีอาการผิดแบบนี้ต้องทำอย่างไร

ถ้าวันไหนเผลอลืมหยอดตา ให้รีบหยอดทันทีที่นึกขึ้นได้ แต่ถ้าใกล้ถึงเวลาของมื้อถัดไปแล้ว ให้ข้ามมื้อที่ลืมไปเลย ห้ามเบิ้ลยาเป็นสองเท่าเด็ดขาดเพราะจะทำให้ความดันตาลดฮวบเกินไปจนเกิดผลข้างเคียง และหากใช้ยาไปแล้วมีอาการตาแดงจัด ปวดตา ตามัวลงอย่างกะทันหัน หรือมีอาการแพ้ เช่น หนังตาบวม คันรอบตา อย่าเพิ่งทนหยอดต่อ ให้รีบกลับมาพบจักษุแพทย์เพื่อประเมินเปลี่ยนตัวยา เพราะการรักษาโรคทางต้อหินต้องอาศัยความสม่ำเสมอและความเข้าใจที่ถูกต้องระหว่างหมอและคนไข้เพื่อรักษาดวงตาคู่สวยให้อยู่กับเราไปนานๆ