เจาะลึก RSV ในเด็ก: อาการเริ่มแรกและการดำเนินโรคที่พ่อแม่ต้องรู้

เวลาที่ลูกน้อยเริ่มมีอาการไอหรือน้ำูกไหลในช่วงนี้ หลายครอบครัวมักจะนึกถึงไข้หวัดธรรมดา แต่ถ้าสังเกตดีๆ อาการอาจจะไม่ได้จบแค่หวัดทั่วไป โดยเฉพาะในเด็กเล็กและทารกที่มีความเสี่ยงสูงต่อการติดเชื้อไวรัสตัวร้ายที่ชื่อว่าอาร์เอสวี ซึ่งมักจะระบาดในช่วงปลายฝนต้นหนาว หมอเลยอยากชวนพ่อแม่ทุกท่านมาทำความเข้าใจตั้งแต่สัญญาณเตือนแรก ไปจนถึงการดำเนินของโรค ว่าแต่ละช่วงเวลาเชื้อตัวนี้มันทำอะไรกับทางเดินหายใจของลูกเราบ้าง เพื่อที่เราจะได้ตั้งรับและพามาหาหมอได้ทันท่วงที

ช่วง 1-3 วันแรก: เริ่มต้นเหมือนหวัดธรรมดา แต่ระวังไว้ก่อน

ช่วงแรกของการติดเชื้อ อาการเริ่มแรกและการดำเนินของโรค จะมีความคล้ายคลึงกับไข้หวัดใหญ่หรือหวัดทั่วไปแบบแยกไม่ออกเลย ลูกอาจจะมีอาการน้ำมูกไหลใสๆ จามเบาๆ ไอเล็กน้อย และมีไข้ต่ำๆ หรือบางคนอาจจะไม่มีไข้เลยก็ได้ พ่อหลายคนเลยชะล่าใจคิดว่าเป็นแค่หวัดเด็ก เดี๋ยวก็หาย แต่ความจริงแล้ว นี่คือช่วงที่ไวรัสกำลังเริ่มเกาะติดและแพร่กระจายในเยื่อบุทางเดินหายใจส่วนบน สิ่งสำคัญคือการเฝ้าสังเกตความเปลี่ยนแปลงอย่างใกล้ชิด เพราะความรุนแรงของโรคนี้ยังไม่ได้แสดงออกมาในวันแรกๆ

วันที่ 4-5 ของโรค: อาการเริ่มลามลงปอดและหายใจเริ่มหอบเหนื่อย

จุดเปลี่ยนที่สำคัญจะเกิดขึ้นประมาณวันที่สี่หรือวันที่ห้า หลังจากที่เชื้อไวรัสเดินทางจากจมูกและคอ ลามลงไปถึงหลอดลมฝอยและเนื้อเยื่อปอด อาการไอจะเริ่มเปลี่ยนเป็นไอโขลกๆ แบบมีเสมหะลึกๆ และที่น่ากลัวคือลูกเริ่มมีอาการหายใจเร็ว หายใจแรง จนเห็นซี่โครงยุบ หรือเวลาหายใจมีเสียงวี๊ดเบาๆ ในอก นั่นแปลว่าทางเดินหายใจส่วนเล็กๆ เริ่มบวมตีบและมีเสมหะอุดกั้น เด็กบางคนอาจจะดูเพลียลง ไม่ยอมดื่มนมหรือน้ำเพราะเหนื่อยเวลาดูด ซึ่งเป็นสัญญาณเตือนว่าร่างกายกำลังขาดน้ำและออกซิเจนเริ่มลดลง

จุดพีคของโรคและการฟื้นตัว: ลูกจะเริ่มดีขึ้นตอนไหน?

โดยทั่วไป อาการไอและหอบเหนื่อยจะเดินทางมาถึงจุดที่แย่ที่สุดหรือเรียกว่าจุดพีคในช่วงวันที่ห้าถึงวันที่เจ็ดของการป่วย หลังจากนั้น ถ้าไม่มีภาวะแทรกซ้อนที่รุนแรง อาการต่างๆ จะค่อยๆ ดีขึ้นตามลำดับ แต่บอกไว้ก่อนเลยว่าอาการไอแห้งๆ อาจจะยังหลงเหลืออยู่ได้อีกเป็นสัปดาห์ แม้ว่าตัวไวรัสจะหมดฤทธิ์ไปแล้วก็ตาม เนื่องจากเยื่อบุหลอดลมยังต้องใช้เวลาในการซ่อมแซมตัวเองค่อนข้างนาน ดังนั้นในช่วงที่ลูกเริ่มฟื้นตัว พ่อแม่ก็ยังต้องระวังเรื่องการติดเชื้อซ้ำซ้อนจากแบคทีเรียอื่นๆ ด้วย

อาการแบบไหนที่แปลว่าลูกไม่ไหวแล้ว ต้องรีบพามาหาหมอด่วน?

ถ้าลูกมีอาการเข้าข่ายเหล่านี้ หมอแนะนำว่าไม่ต้องรอให้ครบกำหนดหลายวัน รีบพามาโรงพยาบาลทันที:

• หายใจหอบแรงจนซี่โครงบุ๋ม ท้องกระแทก หรือจมูกบานเวลาหายใจ
• ริมฝีปาก ปลายเล็บ หรือผิวหนังเริ่มมีสีคล้ำหรือเขียวปน ซึ่งแปลว่าร่างกายได้รับออกซิเจนไม่พอ
• ซึมลงมากปลุกตื่นยาก หรือมีอาการกระสับกระส่าย
• ไม่ยอมดูดนมหรือปัสสาวะน้อยลงกว่าปกติอย่างเห็นได้ชัด