ท้องอืดลมเยอะ อึดอัดจนต้องคลายเข็มขัด ทำอย่างไรดี?

ทำไมช่วงนี้ถึงรู้สึกอึดอัดเหมือนมีลมค้างอยู่ในท้อง

หลายคนมักเดินเข้ามาปรึกษาด้วยอาการเดียวกันคือ รู้สึกแน่นท้องเหมือนมีลูกโป่งพองตัวอยู่ในกระเพาะอาหาร บางคนรู้สึกอึดอัดจนต้องคลายเข็มขัดหลังมื้ออาหาร หรือบางทีก็มีเสียงโครกครากในท้องตลอดเวลา อาการภาวะท้องอืดหรือมีแก๊สในกระเพาะไม่ใช่เรื่องร้ายแรงถึงชีวิต แต่เป็นตัวการสำคัญที่ทำลายคุณภาพชีวิตประจำวัน ทำให้เราเสียบุคลิกและรู้สึกไม่สบายตัวเอามากๆ

แก๊สในท้องเกิดขึ้นได้ยังไง มาทำความเข้าใจกันก่อน

โดยปกติร่างกายเราจะมีแก๊สในระบบทางเดินอาหารเป็นเรื่องธรรมดาครับ ซึ่งเกิดจากสองแหล่งหลักๆ คือ การกลืนอากาศเข้าไปขณะกินหรือพูดคุย และการที่แบคทีเรียในลำไส้ช่วยย่อยสลายอาหารที่เรากินเข้าไป แต่เมื่อไหร่ที่สมดุลนี้เสียไป แก๊สจะถูกผลิตออกมามากเกินปกติจนสะสมอยู่ตามกระเพาะและลำไส้ กลายเป็นความรู้สึกตึงแน่นที่ทำให้เราทรมาน

พฤติกรรมการกินแบบไหนที่เป็นต้นเหตุของลมในท้อง

• การกินเร็วเกินไป ทำให้เราเผลอกลืนอากาศเข้าไปในปริมาณมากโดยไม่รู้ตัว
• การเคี้ยวหมากฝรั่งหรือการดื่มน้ำอัดลมบ่อยๆ เป็นการนำอากาศเข้าสู่ร่างกายโดยตรง
• อาหารกลุ่มเสี่ยงที่ย่อยยาก เช่น ถั่ว บรอกโคลี กะหล่ำปลี หรืออาหารที่มีรสหวานจัดและผลิตภัณฑ์จากนม หากระบบย่อยอาหารของบางคนมีปัญหาเอนไซม์ไม่เพียงพอ ก็จะกลายเป็นอาหารชั้นดีของแบคทีเรียที่จะผลิตแก๊สออกมาปริมาณมหาศาล

วิธีจัดการด้วยตัวเองให้หายอึดอัด

หากอาการเพิ่งเริ่มต้น คุณสามารถลองปรับเปลี่ยนพฤติกรรมง่ายๆ เพื่อดูว่าอาการดีขึ้นหรือไม่ ดังนี้

• ปรับการกินให้ช้าลง เคี้ยวอาหารให้ละเอียดเพื่อช่วยลดภาระกระเพาะอาหาร
• สังเกตว่าอาหารประเภทไหนที่กินแล้วมักเกิดอาการ ให้ลองงดหรือลดปริมาณลง
• ขยับร่างกายเบาๆ หลังมื้ออาหารแทนการนั่งแช่ เพื่อช่วยให้ลำไส้เคลื่อนไหวได้ดีขึ้นและขับลมได้สะดวกขึ้น

ใช้ยาช่วยบรรเทาอาการอย่างไรให้ได้ผล

ในกรณีที่รู้สึกแน่นจนทนไม่ไหว การใช้ยาช่วยเป็นทางเลือกที่ปลอดภัยครับ ตัวยาที่นิยมใช้คือยากลุ่มลดแก๊ส เช่น ไซเมทิโคน (Simethicone) ซึ่งทำหน้าที่ช่วยให้ฟองแก๊สเล็กๆ รวมตัวกันจนสามารถเรอหรือผายลมออกมาได้ง่ายขึ้น หรือในบางรายอาจต้องใช้ยาช่วยย่อยหากมีอาการท้องอืดร่วมกับอาการอาหารไม่ย่อย แต่แนะนำว่าควรปรึกษาเภสัชกรหรือแพทย์เพื่อเลือกชนิดยาที่เหมาะสมกับต้นเหตุของอาการ

อาการแบบไหนที่เตือนว่าควรมาพบหมอเพื่อตรวจละเอียด

แม้ภาวะท้องอืดมักเกิดจากพฤติกรรม แต่หากมีสัญญาณเหล่านี้ร่วมด้วย ไม่ควรนิ่งนอนใจครับ

• น้ำหนักตัวลดลงโดยไม่ทราบสาเหตุ
• ขับถ่ายผิดปกติไปจากเดิมอย่างชัดเจน เช่น ท้องผูกสลับท้องเสีย หรือมีมูกเลือดปน
• อาการแน่นท้องรุนแรงขึ้นเรื่อยๆ จนส่งผลกระทบต่อการนอนหลับ
• มีอาการคลื่นไส้อาเจียนร่วมด้วยอย่างต่อเนื่อง

สัญญาณเหล่านี้อาจไม่ได้เกิดจากแค่ลมในท้องธรรมดา แต่อาจเป็นโรคของกระเพาะอาหารหรือลำไส้ที่จำเป็นต้องได้รับการวินิจฉัยผ่านการส่องกล้องหรือตรวจเลือดเพิ่มเติม