เข้าใจเรื่องการรักษาด้วยการให้แฟคเตอร์เข้มข้นทดแทนแบบฉุกเฉิน เมื่อเลือดหยุดไหลยากต้องทำอย่างไร

ทำไมคนไข้โรคเลือดออกง่ายถึงต้องพกแฟคเตอร์ติดตัวไว้เสมอ

สำหรับคนที่ใช้ชีวิตอยู่กับโรคเลือดออกง่ายหรือภาวะพร่องปัจจัยการแข็งตัวของเลือด การมีเลือดออกโดยไม่คาดคิดถือเป็นเรื่องที่วางใจไม่ได้เลย บางครั้งแค่เดินชนโต๊ะหรือข้อเท้าแพลงเพียงเล็กน้อย ก็อาจนำไปสู่ภาวะเลือดออกในข้อหรือกล้ามเนื้อจนปวดทรมานได้ การรักษาด้วยการให้แฟคเตอร์เข้มข้นทดแทนแบบฉุกเฉินจึงเป็นหัวใจสำคัญที่จะช่วยหยุดยั้งภาวะแทรกซ้อนรุนแรงก่อนที่สถานการณ์จะบานปลาย

เหตุการณ์แบบไหนที่ถือว่าต้องรีบให้แฟคเตอร์เข้มข้นทันที

หลายคนมักลังเลว่าอาการแบบไหนควรฉีดแฟคเตอร์เข้าเส้นเลือดเองที่บ้าน และแบบไหนต้องไปโรงพยาบาล โดยปกติเราจะแบ่งสถานการณ์ฉุกเฉินออกเป็นกลุ่มดังนี้

• เลือดออกในอวัยวะสำคัญ: หากได้รับอุบัติเหตุที่ศีรษะ กระแทกอย่างรุนแรง หรือมีอาการปวดหัวรุนแรง อาเจียนพุ่ง ต้องถือว่าเป็นกรณีฉุกเฉินสูงสุด
• เลือดออกในข้อหรือกล้ามเนื้อ: เริ่มมีอาการบวมร้อน รู้สึกตึงๆ ที่ข้อต่อ หรือขยับร่างกายได้ลำบากขึ้นเรื่อยๆ
• เลือดออกไม่หยุดจากแผล: แผลสดที่กดทับแล้วเลือดก็ยังซึมไม่หยุด หรือมีเลือดไหลออกมาจากอวัยวะภายใน เช่น ปัสสาวะหรืออุจจาระเป็นเลือด

วิธีจัดการให้แฟคเตอร์เข้มข้นทดแทนอย่างปลอดภัย

เมื่อตัดสินใจแล้วว่าจะต้องได้รับยา การเตรียมตัวให้พร้อมเป็นเรื่องที่สำคัญที่สุด โดยขั้นตอนหลักมีดังนี้

• ตรวจสอบปริมาณยา: คำนวณขนาดยาให้เหมาะสมกับน้ำหนักตัวและระดับความรุนแรงของเลือดออกตามที่แพทย์ประเมินไว้
• เตรียมความพร้อมของอุปกรณ์: ล้างมือให้สะอาดและเตรียมอุปกรณ์การฉีดให้พร้อมในพื้นที่ที่สะอาดและมีแสงสว่างเพียงพอ
• การบริหารยาเข้าเส้นเลือด: ค่อยๆ ฉีดแฟคเตอร์ตามความเร็วที่แพทย์แนะนำ การฉีดเร็วเกินไปอาจทำให้เกิดอาการข้างเคียง เช่น เวียนหัวหรือใจสั่นได้

หลังได้รับแฟคเตอร์แล้วควรดูแลตัวเองอย่างไรต่อ

เมื่อฉีดแฟคเตอร์เข้มข้นทดแทนเข้าไปแล้ว ไม่ใช่ว่าทุกอย่างจะจบลงทันที สิ่งสำคัญคือการประเมินอาการซ้ำหลังจากนั้น 2-4 ชั่วโมง

• การพักผ่อน: งดการใช้กล้ามเนื้อหรือข้อต่อส่วนที่มีปัญหาทันที
• การประคบ: หากมีอาการบวม ให้ใช้การประคบเย็นเพื่อลดการขยายตัวของหลอดเลือดในระยะ 24 ชั่วโมงแรก
• จดบันทึกอาการ: บันทึกความเข้มข้นของยาที่ใช้ วันเวลาที่ฉีด และความรู้สึกก่อน-หลัง เพื่อนำไปปรึกษาแพทย์ในนัดหมายครั้งต่อไป

เมื่อไหร่ที่ต้องเลิกดูแลเองแล้วพุ่งตัวไปโรงพยาบาล

ถึงแม้การให้แฟคเตอร์ที่บ้านจะช่วยได้มาก แต่มีบางอาการที่การให้ยาเองเพียงอย่างเดียวอาจไม่เพียงพอ หากพบสัญญาณเหล่านี้ต้องรีบพบแพทย์ทันที

• อาการปวดไม่ดีขึ้นเลยหลังฉีดแฟคเตอร์ไปแล้ว 1-2 เข็ม
• มีอาการชา หรือสูญเสียการควบคุมกล้ามเนื้อในส่วนที่มีเลือดออก
• สงสัยว่ามีการติดเชื้อในกระแสเลือดหรือมีไข้สูงหลังฉีดยา
• ได้รับอุบัติเหตุรุนแรงที่บริเวณลำคอหรือช่องท้อง เพราะอาจมีเลือดออกภายในปริมาณมากที่มองไม่เห็นจากภายนอก