เตือนภัยคนชอบกินอาหารทะเล: ความเสี่ยงโรคอาหารเป็นพิษจากเชื้อแบคทีเรีย Vibrio และวิธีสังเกตอาการ

หลายคนคงเคยมีประสบการณ์นั่งกินกุ้ง หอย ปู ปลา หรือยำปูม้ารสแซ่บอย่างเอร็ดอร่อย แต่พอตกดึกกลับต้องตื่นขึ้นมาด้วยอาการปวดท้องบิด มวนท้อง คลื่นไส้ และวิ่งเข้าห้องน้ำจนหมดแรง อาหารมื้อนั้นอาจไม่ได้ผิดปกติที่ความสะอาดทั่วไป แต่อาจมีแขกไม่ได้รับเชิญที่ชื่อว่า วิบริโอ ซ่อนอยู่

เจ้าแบคทีเรีย Vibrio ตัวการร้ายในอาหารทะเลที่ต้องระวัง

เชื้อแบคทีเรียตัวนี้เป็นกลุ่มแบคทีเรียที่ชอบอาศัยอยู่ในน้ำเค็มและน้ำกร่อย โดยเฉพาะในช่วงที่อากาศร้อนชื้น พวกมันจะเจริญเติบโตได้ดีเป็นพิเศษ เมื่อเรากินอาหารทะเลที่ไม่สุก หรือปนเปื้อนเชื้อนี้เข้าไป เจ้าแบคทีเรียก็จะเข้าไปสร้างความปั่นป่วนในระบบทางเดินอาหาร ทำให้เกิดความเสี่ยงโรคอาหารเป็นพิษจากเชื้อกลุ่มนี้ ซึ่งมีความรุนแรงแตกต่างกันไปตามชนิดของเชื้อและสุขภาพของแต่ละคน

หน้าตาอาการแบบไหนที่ฟันธงได้ว่าโดนเชื้อวิเล่นงานเข้าแล้ว?

หลังจากกินอาหารทะเลเข้าไป อาการมักจะเริ่มแสดงตัวออกมาภายในไม่กี่ชั่วโมงหรืออาจกินเวลาถึงหนึ่งวัน โดยสัญญาณเตือนภัยที่สังเกตได้ชัดเจนมีดังนี้

• อาการปวดท้องรุนแรงแบบบิดเกร็ง บริเวณรอบสะดือ
• ถ่ายเหลวเป็นน้ำหลายครั้งต่อวัน บางคนอาจมีอาการอาเจียนร่วมด้วย
• มีไข้ต่ำๆ หนาวสั่น และรู้สึกอ่อนเพลียไม่มีแรง
• ในรายที่ติดเชื้อรุนแรง ผิวหนังอาจมีตุ่มพองหรือแผลอักเสบร่วมด้วยหากได้รับเชื้อผ่านทางบาดแผล

กลุ่มเสี่ยงที่ต้องระวังเป็นพิเศษ หากพลาดกินของดิบอาจอันตรายถึงชีวิต

คนทั่วไปที่ร่างกายแข็งแรง เมื่อติดเชื้อวิบริโอแล้ว ร่างกายมักจะต่อสู้และหายได้เองภายในไม่กี่วัน แต่สำหรับบางกลุ่มคน การติดเชื้อนี้ถือเป็นเรื่องใหญ่ที่ประมาทไม่ได้เลย

ใครบ้างที่ร่างกายรับมือกับเชื้อตัวนี้ได้ยาก

ผู้ที่มีโรคประจำตัว เช่น โรคตับแข็ง โรคเบาหวาน โรคไต ผู้ที่มีภูมิคุ้มกันบกพร่อง หรือผู้ที่ต้องทานยากดภูมิ หากได้รับเชื้อวิบริโอโดยเฉพาะชนิดที่รุนแรงอย่าง Vibrio vulnificus เชื้ออาจลุกลามเข้าสู่กระแสเลือดอย่างรวดเร็ว ทำให้ความดันโลหิตตกและเป็นอันตรายถึงชีวิตได้

วิธีป้องกันตัวเองให้ห่างไกลจากพิษภัยของเชื้อวิบริโอ

เราไม่ได้บอกให้เลิกกินอาหารทะเลไปเลย เพราะของอร่อยแบบนี้ห้ามยาก แค่ต้องเปลี่ยนพฤติกรรมการกินและการทำความสะอาดเสียใหม่

• เลือกกินอาหารทะเลที่ปรุงสุกด้วยความร้อนสูงเท่านั้น หลีกเลี่ยงเมนูดิบหรือกึ่งสุกกึ่งดิบ เช่น กุ้งแช่น้ำปลา หรือหอยนางรมสดในช่วงที่ภูมิคุ้มกันไม่ค่อยดี
• ระวังการปนเปื้อนข้ามระหว่างอาหารสุกและอาหารดิบ แยกเขียงและมีดสำหรับหั่นเนื้อสัตว์ทะเลออกจากผักหรืออาหารพร้อมกิน
• หากมีบาดแผลที่มือหรือเท้า ควรงดการลงน้ำทะเลหรือหลีกเลี่ยงการสัมผัสสัตว์น้ำดิบโดยตรง เพื่อป้องกันเชื้อเข้าทางแผล

อาการแบบไหนที่กินยาเองไม่หาย และต้องรีบไปหาหมอทันที?

หากมีอาการท้องเสียทั่วไป การดื่มเกลือแร่หรือน้ำอุ่นอาจช่วยบรรเทาได้ แต่ถ้ามีสัญญาณเหล่านี้ร่วมด้วย ห้ามรอดูอาการที่บ้านเด็ดขาด ต้องรีบไปโรงพยาบาลทันที

• ถ่ายเป็นมูกเลือด หรือมีสีดำเข้ม
• อาเจียนหรือท้องเสียรุนแรงจนดื่มน้ำอะไรก็อาเจียนออกหมด ร่างกายขาดน้ำ ตาโหล ปัสสาวะน้อยมากหรือไม่
• มีไข้สูงร่วมกับหนาวสั่นอย่างรุนแรง
• มีอาการวิงเวียนศีรษะคล้ายจะเป็นลมเวลาลุกยืน