เตือนภัยคนชอบกินอาหารทะเล: รู้จักความเสี่ยงโรคอาหารเป็นพิษจากเชื้อแบคทีเรีย Vibrio ก่อนสายเกินแก้

ช่วงวันหยุดสุดสัปดาห์ที่ผ่านมา มีคนไข้เดินเข้ามาหาผมที่ห้องตรวจด้วยอาการท้องเสียอย่างรุนแรง อาเจียนไม่หยุด และปวดบิดในท้องจนตัวงอ หลังจากซักประวัติอย่างละเอียดก็ได้ความว่า เพิ่งไปจัดบุฟเฟต์อาหารทะเลสดๆ มาหมาดๆ และหนึ่งในเมนูโปรดก็คือหอยนางรมสดตัวโตราดน้ำจิ้มซีฟู้ดแซ่บๆ อาการแบบนี้แหละครับที่หมอนึกถึงเจ้าแบคทีเรียตัวร้ายชื่อว่า วิบริโอ เป็นอันดับแรกๆ เลย

เชื้อแบคทีเรีย Vibrio หน้าตาเป็นอย่างไรและทำไมถึงชอบอาหารทะเล

เจ้าแบคทีเรียตัวนี้เขาอาศัยอยู่ในน้ำเค็มและน้ำกร่อยตามธรรมชาติครับ โดยเฉพาะในช่วงที่น้ำทะเลอุ่นขึ้น แบคทีเรียกลุ่มนี้จะเจริญเติบโตได้ดีเป็นพิเศษ ไม่ว่าจะเป็นกุ้ง หอย ปู ปลา หรือสัตว์น้ำมีเปลือกต่างๆ จึงมีโอกาสปนเปื้อนเจ้าเชื้อตัวนี้ได้เสมอ เวลาที่เรากินอาหารทะเลเหล่านี้เข้าไปโดยไม่ผ่านความร้อนที่มากพอ หรือกินแบบดิบๆ สดๆ เจ้าแบคทีเรียก็จะเดินทางเข้าสู่ระบบทางเดินอาหารของเราทันที

กินของดิบต้องระวัง: อาการเตือนเมื่อท้องเสียจากวิบริโอ

โดยทั่วไปหลังจากที่เราได้รับเชื้อเข้าไปแล้ว อาการมักจะเริ่มแสดงออกภายในเวลาไม่กี่ชั่วโมงถึงหนึ่งวัน สิ่งที่สังเกตได้ชัดเจนคืออาการปวดท้องรุนแรง ท้องเสียถ่ายเป็นน้ำอย่างหนัก คลื่นไส้ อาเจียน และบางคนอาจมีไข้ร่วมด้วย สำหรับคนทั่วไปอาการอาจจะรุนแรงอยู่สักสองสามวันแล้วค่อยๆ ดีขึ้น แต่ถ้าเป็นกลุ่มเสี่ยง อาการอาจลุกลามจนอันตรายถึงชีวิตได้เลยทีเดียว

กลุ่มไหนบ้างที่ร่างกายสู้ไม่ไหวและมีความเสี่ยงอันตรายสูงสุด

หมอมักจะเตือนคนไข้กลุ่มที่มีโรคประจำตัวเสมอว่าให้หลีกเลี่ยงของดิบเด็ดขาด กลุ่มที่ต้องระวังเป็นพิเศษได้แก่ ผู้ป่วยโรคตับแข็ง โรสตับเรื้อรัง ผู้ที่มีภูมิคุ้มกันบกพร่อง โรคเบาหวาน หรือผู้ที่ต้องกินยาต้านภูมิคุ้มกัน เพราะถ้าคนกลุ่มนี้ติดเชื้อวิบริโอ เชื้ออาจไม่ได้อยู่แค่ในลำไส้ แต่อาจเข้าสู่กระแสเลือดทำให้เกิดภาวะติดเชื้อรุนแรง ความดันโลหิตตก และมีแผลพุพองตามผิวหนัง ซึ่งอันตรายมากจริงๆ

วิธีป้องกันความเสี่ยงและเลือกกินอาหารทะเลให้อุ่นใจ

การป้องกันที่ดีที่สุดคือการตัดวงจรชีวิตของเชื้อโรคครับ หลีกเลี่ยงการกินอาหารทะเลดิบๆ หรือสุกๆ ดิบๆ เมนูไหนที่เป็นหอยหรือกุ้ง ควรปรุงให้สุกด้วยความร้อนจนเนื้อเปลี่ยนเป็นสีทึบและไม่มีเลือด นอกจากนี้ต้องระวังเรื่องการปongกันการปนเปื้อนข้าม เช่น การใช้เขียงและมีดแยกกันระหว่างของสดกับของที่ปรุงสุกแล้ว รวมถึงการล้างมือให้สะอาดทุกครั้งก่อนหยิบจับอาหารเข้าปาก

อาการแบบไหนที่แปลว่าต้องรีบมาหาหมอทันที

ถ้าคุณเพิ่งกินอาหารทะเลแล้วมีอาการท้องเสีย ถ่ายเป็นน้ำหลายครั้งจนเริ่มมีอาการอ่อนเพลีย วิงเวียนศีรษะ ลุกขึ้นยืนแล้วหน้ามืด ปัสสาวะออกน้อยหรือมีสีเข้มจัด หรือมีไข้สูงร่วมด้วย แบบนี้ปล่อยไว้ที่บ้านไม่ได้แล้วครับ ต้องรีบมาพบแพทย์เพื่อให้สารน้ำทางหลอดเลือดดำและรับยาฆ่าเชื้อที่เหมาะสมทันที อย่าปล่อยให้ร่างกายขาดน้ำจนช็อกเด็ดขาดครับ