กลุ่มอาการเอ็นข้อมืออักเสบจากเส้นประสาทถูกกดทับ: ทำไมมือถึงชาและปวดจนรบกวนชีวิตประจำวัน

อาการชาเหมือนไฟช็อตที่ปลายนิ้ว คือสัญญาณเตือนใช่หรือไม่

หลายคนมักมาปรึกษาที่ห้องตรวจด้วยอาการที่คล้ายกัน คือเริ่มจากมีอาการชาที่ปลายนิ้วโป้ง นิ้วชี้ และนิ้วกลาง บางครั้งรู้สึกเหมือนไฟช็อตแวบๆ หรือมือไม่มีแรงหยิบจับสิ่งของ โดยเฉพาะตอนตื่นนอนตอนเช้าหรือขณะขับรถ อาการเหล่านี้ไม่ใช่เรื่องปกติที่ปล่อยไว้ให้หายเองได้ เพราะมันคือสัญญาณของ กลุ่มอาการเอ็นข้อมืออักเสบจากเส้นประสาทถูกกดทับ หรือที่คนทั่วไปมักรู้จักในชื่อ โรคพังผืดทับเส้นประสาทที่ข้อมือ

กลไกที่ซ่อนอยู่ใต้ข้อมือของเรา

ลองนึกภาพข้อมือของเราที่มีช่องเล็กๆ ช่องหนึ่ง ซึ่งเป็นทางผ่านของเส้นประสาทสำคัญที่ส่งความรู้สึกไปยังนิ้วมือ เมื่อมีการใช้งานข้อมือในท่าเดิมซ้ำๆ หรือใช้งานหนักเกินไป เนื้อเยื่อรอบๆ เส้นประสาทนั้นจะเกิดการบวม หรือพังผืดหนาตัวขึ้นจนไปเบียดทับเส้นประสาท เมื่อเส้นประสาทถูกกดทับบ่อยเข้า สัญญาณความรู้สึกที่ส่งไปยังสมองก็จะผิดเพี้ยน จนกลายเป็นอาการชาหรือปวดในที่สุด

ใครบ้างที่มีความเสี่ยงสูงที่จะเป็นโรคนี้

อาชีพหรือไลฟ์สไตล์ในยุคปัจจุบันส่งผลโดยตรงต่อสุขภาพข้อมือ กลุ่มที่ต้องเฝ้าระวังเป็นพิเศษ ได้แก่

• พนักงานออฟฟิศที่ใช้เมาส์และคีย์บอร์ดต่อเนื่องหลายชั่วโมง
• ผู้ที่ทำงานฝีมือ หรือคนที่ต้องกำเกร็งมือแน่นๆ เป็นเวลานาน
• คุณแม่หลังคลอดที่มีอาการบวมน้ำ ทำให้เกิดแรงดันในช่องข้อมือมากขึ้น
• ผู้ป่วยที่มีโรคประจำตัว เช่น เบาหวาน หรือรูมาตอยด์ ซึ่งส่งผลต่อการอักเสบในร่างกาย

ทดสอบง่ายๆ ด้วยตัวเองที่บ้าน

หากสงสัยว่าอาการชาที่เป็นอยู่มาจากเส้นประสาทถูกกดทับหรือไม่ ลองใช้วิธีประเมินเบื้องต้นด้วยตัวเอง ดังนี้

• ท่าข้อมือพับจีบ: ให้ประกบหลังมือทั้งสองข้างเข้าหากันโดยห้อยข้อมือลง ค้างไว้ประมาณ 60 วินาที หากมีอาการชาเพิ่มขึ้นในบริเวณนิ้วมือ แสดงว่ามีโอกาสสูงที่จะเป็นโรคนี้
• ท่าเคาะพังผืด: ใช้นิ้วเคาะเบาๆ ลงบนรอยต่อข้อมือด้านหน้า หากรู้สึกเหมือนมีกระแสไฟวิ่งไปที่นิ้วมือ ให้สันนิษฐานได้เลยว่าเส้นประสาทถูกรบกวน

วิธีรักษาจากมุมมองแพทย์

การรักษาไม่ได้หมายความว่าต้องผ่าตัดเสมอไป ในระยะเริ่มต้นเราสามารถดูแลตัวเองได้ด้วยการปรับเปลี่ยนพฤติกรรม

การพักและเปลี่ยนท่าทางการใช้งาน

หัวใจสำคัญคือการลดแรงกดทับ พยายามหลีกเลี่ยงการก้มข้อมือ หรือการกำมือแน่นๆ นานเกินไป หากจำเป็นต้องทำงานให้หาเวลาพักยืดเหยียดข้อมือทุก 30 นาที

อุปกรณ์ช่วยพยุงข้อมือ

การใส่เฝือกอ่อนดามข้อมือ (Splint) โดยเฉพาะในเวลานอน จะช่วยให้ข้อมืออยู่ในท่าที่เป็นธรรมชาติและลดการกดทับของเส้นประสาทในขณะที่เราไม่รู้ตัว

เมื่อไหร่ที่การรักษาด้วยยาหรือกายภาพไม่เพียงพอ

หากปรับพฤติกรรมแล้วอาการยังไม่ดีขึ้น หรือเริ่มมีอาการกล้ามเนื้อโคนนิ้วหัวแม่มือลีบฝ่อ นี่คือสัญญาณเตือนว่าเส้นประสาทถูกกดทับจนเกิดความเสียหายถาวร การผ่าตัดเล็กเพื่อขยายช่องพังผืดเป็นทางเลือกที่ปลอดภัยและได้ผลดีมาก เพื่อคืนชีวิตให้ข้อมือกลับมาใช้งานได้ปกติอีกครั้ง