แม่มือใหม่ต้องรู้: การจัดท่าทางการให้นมที่ไม่เหมาะสม ส่งผลเสียอย่างไรต่อลูกน้อยและตัวคุณ

ทำไมท่าให้นมถึงสำคัญมากกว่าที่คิด

หลายครั้งที่หมอตรวจคุณแม่หลังคลอด มักจะพบปัญหาเรื่องหัวนมแตก เต้านมอักเสบ หรือลูกดูดนมแล้วไม่อิ่ม ร้องไห้โยเยบ่อยครั้ง หลายคนคิดว่าเป็นเพราะปริมาณน้ำนมมีน้อย แต่ในความเป็นจริงแล้ว ปัญหาเหล่านั้นมักมีจุดเริ่มต้นมาจากการจัดท่าทางการให้นมที่ไม่เหมาะสม ซึ่งไม่เพียงแต่ทำให้คุณแม่เจ็บตัว แต่ยังส่งผลกระทบโดยตรงต่อความสำเร็จในการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ด้วย

สัญญาณเตือนว่าเรากำลังให้นมผิดท่า

ร่างกายจะส่งสัญญาณบอกเราเองหากท่าทางที่ใช้อยู่นั้นไม่ถูกต้อง ลองสังเกตอาการเหล่านี้ดูหากคุณรู้สึกว่าการให้นมเป็นเรื่องทรมาน:

• คุณแม่รู้สึกเจ็บหรือแสบหัวนมขณะที่ลูกกำลังดูด
• มีอาการหัวนมแตกเป็นแผล หรือรูปร่างหัวนมผิดปกติหลังดูดเสร็จ
• ลูกมีเสียงจุ๊บๆ เหมือนกลืนอากาศเข้าไป หรือลูกหลุดจากเต้าบ่อย
• ลูกดูดนมไปพักหนึ่งแล้วเหนื่อยหอบ หรือร้องไห้เพราะน้ำนมไหลไม่ทันใจ
• คุณแม่ปวดหลัง ปวดคอ หรือปวดไหล่อย่างรุนแรงหลังจากให้นมเสร็จ

ผลกระทบที่มองไม่เห็นจากการจัดท่าที่ไม่เหมาะสม

เมื่อลูกอมเต้าไม่ลึกพอหรือตำแหน่งตัวลูกไม่สัมพันธ์กับเต้านม สิ่งที่เกิดขึ้นคือการที่ลูกได้รับนมไม่เกลี้ยงเต้า เมื่อน้ำนมค้างอยู่ในท่อเป็นเวลานาน จะทำให้ท่อน้ำนมอุดตันและกลายเป็นเต้านมอักเสบในที่สุด นอกจากนี้ การที่ลูกดูดลมเข้าไปมากเพราะอมหัวนมไม่มิด ยังนำไปสู่ปัญหาท้องอืด ลูกร้องไห้ไม่หยุด (Colic) ซึ่งเป็นสาเหตุที่ทำให้คุณแม่หลายคนท้อแท้จนต้องเลิกให้นมลูกไปก่อนเวลาอันควร

เทคนิคปรับท่าให้ลูกดูดนมได้สะดวกขึ้น

การให้นมที่ถูกต้องไม่ใช่แค่เรื่องของท่าทาง แต่คือเรื่องของความสบายทั้งสองฝ่าย

หลักการจัดท่าที่ถูกต้อง

• ตัวลูกต้องแนบชิดกับลำตัวคุณแม่ ไม่ใช่การบิดคอหรือหันหน้ามาดูดเพียงอย่างเดียว
• หน้าของลูกควรหันตรงเข้าหาเต้า จมูกของลูกควรอยู่ใกล้หรือแตะกับเต้านม
• การประคองเต้านมควรใช้นิ้วมือวางในลักษณะรูปตัว C โดยไม่กดทับลานนม เพื่อช่วยให้ลูกอ้าปากได้กว้างและอมถึงลานนม
• หากคุณแม่รู้สึกปวดเมื่อย ควรใช้หมอนรองให้นมหรือหมอนข้างช่วยพยุงตัวลูกขึ้นมาให้อยู่ในระดับเดียวกับเต้า แทนที่จะโน้มตัวลงไปหาลูก

เมื่อไหร่ที่ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญ

หากลองปรับท่าตามคำแนะนำแล้วยังคงมีอาการเจ็บหัวนมรุนแรง หรือลูกมีน้ำหนักตัวเพิ่มขึ้นน้อยกว่าเกณฑ์ที่ควรจะเป็น หมอแนะนำว่าอย่าฝืนทนจนเกิดเป็นแผลเรื้อรัง การปรึกษาคลินิกนมแม่หรือพยาบาลผู้เชี่ยวชาญเพื่อช่วยดูท่าให้นมอย่างใกล้ชิดจะช่วยแก้ปัญหาได้ตรงจุดที่สุด เพราะหัวใจสำคัญของการให้นมคือความสุขและความผูกพัน ไม่ใช่ความเจ็บปวดครับ