ลูกอึเป็นเลือดต้องระวังอะไรบ้าง? ทำความเข้าใจการวินิจฉัยแยกโรคอุจจาระมีเลือดในทารก

ตกใจไหมเมื่อเห็นลูกอึมีเลือดปน?

สำหรับพ่อแม่มือใหม่ การเปลี่ยนผ้าอ้อมแล้วพบว่ามีสีผิดปกติหรือมีมูกเลือดปนในอุจจาระของลูกน้อยเป็นเรื่องที่น่าตื่นตกใจมาก หมอเข้าใจดีครับว่าวินาทีนั้นความกังวลใจจะพุ่งสูงทันที แต่สิ่งสำคัญที่สุดคือการตั้งสติและสังเกตลักษณะอาการร่วมอื่นๆ เพราะการวินิจฉัยแยกโรคอุจจาระมีเลือดในทารกนั้นมีสาเหตุที่เป็นไปได้หลากหลาย ตั้งแต่เรื่องเล็กน้อยไปจนถึงภาวะที่ต้องรีบรักษา

สาเหตุที่พบบ่อยจากเรื่องใกล้ตัว

ในทารกที่ดูร่าเริงดี กินนมได้ปกติ แต่มักมีเลือดปนออกมาเพียงเล็กน้อย เรามักจะนึกถึงสาเหตุเหล่านี้เป็นอันดับแรก

• การแพ้โปรตีนในนมวัว: ถือเป็นสาเหตุที่พบได้บ่อยที่สุด มักพบในทารกที่กินนมผงหรือได้รับโปรตีนจากนมวัวผ่านทางน้ำนมแม่ ลูกอาจมีอาการถ่ายเหลว มีมูกเลือด และอาจมีผื่นผิวหนังร่วมด้วย
• รอยแยกที่ทวารหนัก: หากทารกมีอาการท้องผูกหรืออุจจาระแข็ง เวลาเบ่งอาจทำให้ผิวหนังรอบทวารหนักฉีกขาดเล็กน้อย เลือดที่เห็นมักจะเป็นสีแดงสดเคลือบอยู่บนก้อนอุจจาระ

ภาวะเร่งด่วนที่ต้องเฝ้าระวังเป็นพิเศษ

มีบางสาเหตุที่ไม่ได้เกิดจากการแพ้อาหาร แต่เป็นภาวะทางศัลยกรรมที่ต้องได้รับการดูแลจากแพทย์โดยเร็วที่สุด โดยเฉพาะถ้าลูกมีอาการซึม ร้องกวนผิดปกติ หรืออาเจียนร่วมด้วย

ลำไส้กลืนกัน ภาวะที่ต้องรีบไปพบแพทย์

ภาวะลำไส้กลืนกัน (Intussusception) พบได้บ่อยในเด็กทารกช่วงอายุ 6 เดือนถึง 2 ปี ลูกจะร้องไห้งอแงเป็นพักๆ สลับกับอาการเงียบเหมือนอ่อนเพลีย และอุจจาระที่ถ่ายออกมาจะมีลักษณะเหมือนแยมสตรอว์เบอร์รี่ ซึ่งเกิดจากการที่ลำไส้ส่วนหนึ่งมุดเข้าไปในลำไส้อีกส่วนหนึ่ง ทำให้เกิดการอุดตันและมีเลือดไหลออกมา

การติดเชื้อในทางเดินอาหาร

ไม่ว่าจะเป็นเชื้อแบคทีเรียหรือเชื้อไวรัสบางชนิด ก็สามารถทำให้ทารกถ่ายเป็นมูกเลือดได้เช่นกัน มักมาพร้อมกับอาการไข้สูง อาเจียน และลูกดูเพลียลงอย่างชัดเจน ซึ่งกรณีนี้ร่างกายทารกจะสูญเสียน้ำได้ง่ายมาก หมอจึงเน้นย้ำเสมอว่าหากลูกมีไข้ร่วมกับการถ่ายเป็นเลือด ห้ามรอช้าเด็ดขาด

หมอจะวินิจฉัยอย่างไร?

เมื่อพามาพบแพทย์ หมอจะเริ่มจากการซักประวัติอย่างละเอียด ทั้งรูปแบบการกินนม ลักษณะของเลือดที่เห็น ความถี่ในการถ่าย และอาการร่วมอื่นๆ การตรวจร่างกายโดยเฉพาะการคลำหน้าท้องและการตรวจบริเวณทวารหนักเป็นสิ่งจำเป็น เพื่อแยกแยะว่าอาการนั้นเกิดจากภาวะฉุกเฉินหรือเพียงแค่การแพ้อาหารทั่วไป

เมื่อไหร่ที่ควรพาลูกมาหาหมอทันที

ถ้าพบอาการเหล่านี้ อย่ารอดูอาการที่บ้านครับ

• ลูกร้องไห้งอแงผิดปกติ หรือดูซึมลงอย่างเห็นได้ชัด
• มีไข้สูงร่วมด้วย
• อาเจียนบ่อย กินนมไม่ได้
• ถ่ายเป็นมูกเลือดปริมาณมาก หรือถ่ายต่อเนื่องหลายครั้ง
• หน้าท้องเริ่มบวมหรือตึงแข็ง

การสังเกตและจดจำลักษณะอึของลูกเอาไว้ รวมถึงถ่ายภาพลักษณะอุจจาระไว้ให้หมอดู จะช่วยให้การวินิจฉัยแยกโรคอุจจาระมีเลือดได้แม่นยำและรวดเร็วขึ้นครับ